Manatı "yumşaltmaq-bərkitmək" mübahisələri davam edir

Tarix: 12.02.2015 / 02:26
Bölmə: İqtisadiyyat

Samir Əliyev: "Manat ucuzlaşacağı halda bu, kredit faizlərinin bahalaşmasına gətirib çıxara bilər"

"Dünyada bu proses müxtəlifdir"

Ölkə iqtisadiyyatının neftdən kənar bölməsinin, xüsusən də kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinin inkişaf etdirilməsi get-gedə daha vacib əhəmiyyət kəsb edir. Həmin subyektlərin ümumdaxili məhsuldakı payı nə qədər çox olsa, bu bir o qədər ölkə iqtisadiyyatının dayanıqlı inkişafını təmin etmiş olacaq.
Son 10 ildə Azərbaycan MDB və Şərqi Avropanın ən etibarlı milli valyutaya malik dövləti kimi tanınır.
Ancaq bir çox iqtisadçı-ekspertlər hesab edir ki, manatın məzənnəsinin dəyişməz olaraq qalması istehsal sektorunun inkişafını tormozlayır. Yəni neftdənkənar yerli istehsala mənfi təsir göstərir. O üzdən, yumşaq devalvasiyaya keçməyi məsləhət görürlər. Əslində hələ neftin qiyməti baha olduğu dönəmlərdə bu məsələ gündəmə gəlmişdi. Ancaq müəyyən səbəblərdən hökumət buna getmədi. Manatın məzənnəsinin yumşaldılması son dövrlər yenidən gündəmə gəlib.
Onu da qeyd edək ki, ötən ayın sonlarında "Azərbaycan Respublikası regionlarının 2014-2018-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı"nın icrasının birinci ilinin yekunlarına həsr olunan konfransda çıxış edən Prezident İlham Əliyev dolayısı ilə bu məsələyə bir daha toxunub. Vaxtilə manatın məzənnəsinin avro ilə eyni olduğunu, sonradan avronun ucuzlaşdığını xatırladan ölkə başçısı manatın bundan sonra da avroya qarşı bahalaşmasının müsbət hal olmadığını bildirib: "Hesab edirəm ki, bir manat bir avro səviyyəsində qalarsa, makroiqtisadi vəziyyət təmin ediləcək".
İqtisadi dairələr bunu ölkə başçısının yumşaq devalvasiyaya keçidin vacibliyinə işarə vurması kimi qəbul etdilər. Prezidentin manatın məzənnəsinin avroya uyğunlaşdırılması barədə təklifi innovativ yanaşma kimi dəyərləndirilir.
Bütövlükdə, indiki vəziyyətdə manatın məzənnəsinin yumşaldılmasına ehtiyac varmı?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Samir Əliyev buna fərqli prizmadan yanaşır. Onun fikrincə, manat ucuzlaşacağı halda bu, kredit faizlərinin bahalaşmasına gətirib çıxara bilər: "Bu, o cümlədən, əmanətlərin faizlərinə də təsir edəcək. Eyni zamanda, ilk növbədə, kredit müqaviləsinə baxmaq lazımdır. Müqavilədə qeyd olunubsa ki, kredit faizləri ölkənin makroiqtisadi vəziyyətindən asılı olmayaraq dəyişməyəcək, o halda düzəliş edilə bilməz. Manatın ucuzlaşması, istənilən halda, kredit ödəyicisinə sərf edir. Dünyada bu proses müxtəlifdir. Azərbaycanda isə fiksə edilib. Dünyada düzən faizə uyğun dəyişir, yəni faizlər artır və azalır. Müqavilədə dəyişiklik olacağı qeyd edilməyibsə, o halda əvvəlki şərtlərlə kredit ödəniləcək. Bu zaman manat devalvasiya olarsa, kredit ödəyicilərinin xeyrinə olacaq, pul dəyərdən düşəcək. Ancaq xarici valyuta ilə kredit ödəyənlərin zərərinə olacaq. Mərkəzi Bank inflyasiyanı tənzimləmək üçün pulu sıxıb.
Hökumət manatı buraxmayacağını bəyan edib. 2009-cu ildə verdiyi bu sözə əməl etdi. Sadəcə, indiki situasiya daha çətindir. Manatın hazırkı kursu imkan vermir ki, qeyri-neft sektoru inkişaf etsin".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...