Avronun manata dəyişdirilməsi kütləvi prosesə çevrilə bilər

Tarix: 11.02.2015 / 02:21
Bölmə: İqtisadiyyat

Dollar qarşısında hələ də dəyər itirməkdə davam edən avronun yaxın tezlikdə əvvəlki mövqeyini bərpa edəcəyinə indi ekspertlərin əksəriyyəti böyük şübhə ilə yanaşır. Çünki Avropa məhz ucuz avro ilə ixrac imkanlarını genişləndirməyə çalışmaqda, üzləşdiyi iqtisadi böhrandan xilas olmağa cəhd göstərməkdədir. Hazırda avronun dəyərdən düşməsinə xüsusi maraq göstərən ölkə qismində Almaniya çıxış edir.
Qeyd edək ki, avronun ucuzlaşması Almaniyanın ixracının yeni rekordu qırmasını təmin edib. Almaniya 2014-cü ildə təxminən 1.1 trilyon avroluq ixracla rekord vurub. 2013-cü ildə 916,5 milyard avroluq mal satan Almaniya 2014-cü ildə 1 trilyon 133,6 milyard avro dəyərində ixracat həyata keçirib. Bununla da ötən il Almaniyanın ixracı 3,7% artıb, idxal isə 2% azalıb.
HSBC bankdan Stefan Sşilbe bildirir ki, iqtisadiyyat dirçəlir və alman şirkətlərinin yüksək rəqabət gücünə zəif avro daha da güc verir. Ekspertlər düşünür ki, zəif avro əsas müttəfiqlərdən olan ABŞ-ın da Almaniya malına tələbatını artıracaq. Bununla da Avropa iqtisadi lokomotivi istehsalatında itirdiyi sürəti bərqərar edərək yeni imkanlar əldə edəcək. Keçən yay Rusiya-Ukrayna münaqişəsi ucbatından istehsalatda baş verən kəsiri nəzərə alsaq, avronun zəifliyi Almaniyaya hazırda hava-su kimi vacib ola bilər. "Hauck & Aufhaüser" bankının analitiki Peter Helmar qeyd edir: "Belə görünür ki, idxalçı ölkələr avronun aşağı kursu ilə razıdır. Belə ki, həmin an onların malları xarici alıcı üçün daha da ucuzlaşır". Bu arada o da xüsusi olaraq vurğulanır ki, avro Yunanıstana görə daha da ucuzlaşa bilər. Çünki Yunanıstan Avropa Birliyindən (AB) çıxmağı düşünür və bu şəraitdə avro daha çox dəyər itirə bilər. Yunanıstan baş naziri Aleksis Sipras ölkəsinin Avropa Birliyi və Beynəlxalq Valyuta Fondundan (BVF) aldığı xilasetmə paketini rədd edib. O, böhrandan xilas üçün Avropa Birliyi liderlərindən əlavə müddət tələb etməyəcəyini deyib: "Xilasetmə planı uğursuz oldu. Yeni hökumətin əlavə müddət tələb etmək üçün bir əsası yoxdur. Çünki səhvlərin uzadılmasını istəmirik". Yunanıstanın mövcud xilasetmə paketinin müddəti fevralın 28-də başa çatır və Avropa Birliyi islahat öhdəliklərini əhatə edəcək şəkildə Afinanın əlavə müddət üçün müraciət etməsini istəyir. Lakin yunan hökuməti buna getmədiyindən, onun Avropa Birliyindən çıxması da istisna edilmir. Belə vəziyyət msə avronun kursunun daha da aşağı düşməsinə səbəb olacaq. Avroda dəyər itkisini Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) qiymətli kağızların alınması proqramını işə salması da artıra bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, avronun dəyərdən düşməsinin digər ölkələr, o cümlədən Azərbaycan üçün daha çox mənfi təsirləri mövcuddur. Əvvəla, avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi Azərbaycanın saxlanılan dövlət rezervlərinin həcminə, eləcə də dəyərinə mənfi təsir göstərir. Bu həm də Azərbaycanın Avropa Birliyinə qeyri-neft sektorunun ixrac imkanlarını xeyli məhdudlaşdırır. Xatırladaq ki, Avropa Birliyi Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşıdır. Bununla yanaşı, ölkəmiz Avropa Birliyi ölkələrinə, o cümlədən qeyri-neft məhsulları və aqrar məhsullar da ixrac edir. Təbii ki, avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi Azərbaycan məhsullarının Avropa bazarında daha baha olmasına səbəb olur. Bu da Azərbaycan məhsullarının çıxış imkanlarını məhdudlaşdırır və ölkəmizin Avropada rəqabət imkanını xeyli azaldır.
Avropa şirkətlərinə isə əksinə, imkan verir ki, Azərbaycan da daxil olmaqla, digər xarici bazarlara daha asan çıxsınlar. Çünki avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi avrozonada istehsal olunan məhsulların dünya bazarında ucuzlaşmasına və bununla daha çox rəqabət aparmasına imkan yaradır.
Eyni zamanda, təbii ki, Azərbaycan daxilində Avropada istehsal olunan məhsulların qiymətlərində enmələr müşahidə ediləcək. Çünki avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi birmənalı şəkildə həmin məhsulların qiymətlərinin azalmasına gətirib çıxaracaq. Ekspertlər hesab edir ki, avronun ucuzlaşması bundan sonra da Azərbaycan manatının məzənnəsinə təsir edə bilər. Əsas təsirlərdən biri manatın məzənnəsinin daha da yüksəlməsidir. Digər təhlükə kimi əhalinin və investorların öz pullarını tələsik manata çevirməsi ehtimalının artması göstərilir.
Bütün bunlar iqtisadi cəhətdən ölkəmiz üçün sərfəli addımlar sayılmır. Hələlik isə proseslər göstərir ki, avro digər valyutalar, o cümlədən Azərbaycan manatı qarşısında hələ dəyər itirəcək. Belə vəziyyətdə Mərkəzi Bankın proseslərə daha aktiv müdaxiləsi qaçılmaz sayılır. Xatırladaq ki, Azərbaycan ixrac qabiliyyətini qorumaq üçün avronun kursunun manata nisbətən yüksəlməsində maraqlıdır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...