Dünya maliyyə bazarlarında baş verən proseslərin Azərbaycana təsiri...

Tarix: 10.02.2015 / 01:59
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya maliyyə bazarlarında baş verən proseslər, digər ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycana da təsirsiz ötüşmür. İlk növbədə ona görə ki, Azərbaycan böyük valyuta ehtiyatlarına malikdir və bu da maliyyə bazarlarında gedən dəyişikliklərin ölkəmizdə öz əksini mütləq şəkildə tapmasını şərtləndirir.
Hazırda dünya maliyyə bazarlarında gedən proseslər isə müxtəlif ölkələrin öz pullarını ucuzlaşdırmaqda maraqlı olduğunu göstərir. Əsas səbəb də dövlətlərin ixrac potensialının saxlanmasına nail olmaqdır. Belə vəziyyətdə valyuta ehtiyatlarının saxlandığı əsas qurumlardan biri kimi Azərbaycan Dövlət Neft Fondu 2014-cü ildə dünya birjalarında valyutaların məzənnəsinin dəyişməsindən 2 milyard dollardan artıq itki ilə üzləşib. Bu barədə yayılan məlumatda deyilir: "Valyuta məzənnələrinin dəyişməsindən yaranan fərqlə bağlı Fondun büdcədənkənar xərci 1 milyard 611,9 milyon manat olub". Qeyd edək ki, 2014-cü ildə Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) büdcə gəlirləri 12 milyard 731 milyon manat, büdcə xərcləri isə 10 milyard 117,2 milyon manat təşkil edib. Fondun əsas gəlirləri neft və qaz sazişlərinin həyata keçirilməsi ilə bağlı olub. Xatırladaq ki, hazırda ARDNF-in əsas valyuta ehtiyatı avro, dollar, rus rublu və ingilis funt-sterlinqində saxlanır. Ekspertlərə görə, bu valyutalardan hər hansının ucuzlaşması Neft Fondu üçün potensial itki deməkdir. Son aylarda isə valyuta bazarında gərginlik müşahidə olunur. Bunun nəticəsində avro və rus rublu kəskin ucuzlaşmağa başlayıb. Təbii ki, valyuta bazarında müşahidə olunan gərginlik fondun gəlirlərində özünü göstərir. Düzdür, hazırda avro ilə bağlı vəziyyət stabildir və bu valyutanın məzənnəsində bahalaşma var. Amma bunu rus rubluna şamil etmək olmaz və müşahidələr göstərir ki, rubl öz dəyərini gündən-günə itirir. Ekspertlər dünya bazarında neftin qiymətinin aşağı düşməsinin də Neft Fondunun gəlirlərinə mənfi təsir göstərdiyini bildirir.
Valyuta məzənnələrinin dəyişməsi fonunda da fond əlavə xərclərlə üzləşir. Lakin avronun son günlərdə sabit kursda qalması vəziyyəti dəyişə bilər. Ekspertlərin fikrincə, proses bu cür davam edərsə və gələcəkdə avronun məzənnəsi artarsa, fond üzləşdiyi itkini kompensasiya edəcək. Bundan başqa, fond ehtiyatlarını şaxələndirməyə hazırlaşır. Məsələn, məlumdur ki, Dövlət Neft Fondu aktivlərinin 500 milyon dollarını Çin valyutasına-yuana yatırmağa hazırlaşır. Bu günlərdə isə Dövlət Neft Fondunun prezidenti Şahmar Mövsümov deyib ki, fond, həmçinin, aktivlərinin bir hissəsini Asiya ölkələrində daşınmaz əmlaka yatıracaq. Məqsəd Fondun portfelinin diversifikasiya olunmasıdır: "Ötən ilin sonlarında biz yuana nə qədər investisiya yatırmaq barədə kvotanı müəyyən etdik. Hazırda zəruri sənədlər hazırlanır və bu il biz 500 milyon dolları yuana yatıracağıq". O deyib ki, Azərbaycanın neft pullarının bir qismini də Yaponiya, Honkonq, Sinqapur və Çin kimi Asiya ölkələrində daşınmaz əmlaka yatırmağı planlaşdırır: "Biz hazırda əlimizdə olan aşağı gəlirli istiqrazları əvəzləmək üçün olduqca sadə aktivlər axtarırıq".
Bununla yanaşı, xatırladaq ki, hazırda Rusiya rublunun dəyərdən düşməsinə baxmayaraq, fond rublla saxlanan aktivlərini dəyişdirməyəcək. Fond bildirir ki, bu xüsusda "Vneştorqbank"a yatırılan investisiya uzunmüddətli və strateji mahiyyət daşıyır. Digər tərəfdən qeyd edək ki, neftin qiyməti sürətlə yüksəlməyə başlayır. Bu fonda da Dövlət Neft Fondunun gəlirlərinin əhəmiyyətli dərəcədə artması gözlənir. Azərbaycan üçün digər üstün məqam odur ki, ölkəmiz dünya maliyyə bazarlarına o qədər də inteqrasiya etməyib. Bundan başqa, nəzərə almaq lazımdır ki, Neft Fondu öz vəsaitlərini yüksək reytinqli qiymətli kağızlarda yerləşdirir və böhranlı dövrlərdə belə qiymətli kağızlara tələbat artır, onların dəyəri yüksəlməyə başlayır. İxrac mallarının xammal xarakterli olması da ölkəyə əlavə üstünlüklər qazandırır. Hazırda dünyada xammallara tələbatın artması müşahidə olunur, dünya bazarında, xüsusən neftə tələb yenidən artır, bu da neft və digər xammalın qiymətini artırır. Bütün bunlar Azərbaycanın üzləşdiyi itkilərin tezliklə minimum həddə enməsini də şərtləndirir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...