Məhərrəm Zülfüqarlı: "Qanunun qəbul olunması ilə yanaşı, bunun dünyaya çatdırılması, təbliğinə də ciddi fikir vermək lazımdır"
Azərbaycan Milli Məclisinin yaz sessiyasında soyqırımı, bununla bağlı məsuliyyətlər barədə bir neçə qanuna dəyişikliklərlə bağlı layihələr, o cümlədən, yeni qanun layihəsinin müzakirəyə çıxarılması nəzərdə tutulur.
Yeni "Soyqırımı cinayətləri və onların məsuliyyəti haqqında" qanun layihəsinin hazırlığı artıq başa çatmaq üzrədir. Layihənin parlamentin yaz sessiyasının ilk iclaslarından birində müzakirəyə çıxarılması nəzərdə tutulur. Bundan başqa, yeni qanun layihəsindən irəli gələrək bir sıra qanunvericilik sənədlərinə də dəyişiklik edilməsi üçün layihələr hazırlanıb və müzakirə ediləcək.
O da məlumdur ki, XX əsrdə həm Cənubi Qafqazda, həm də Şərqi Anadoluda ermənilər havadarlarının dəstəyi ilə türk-müsəlman əhaliyə qarşı dəfələrlə kütləvi qırğın törədib və deportasiyalar həyata keçiriblər. Onların XX əsrin əvvəllərində törətdiyi qırğınlar, hətta 1991-1994-cü illərdə Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərində etdiyi ağlasığmaz cinayətlər belə, beynəlxalq təşkilatlar və dünyada söz sahibi olan dövlətlər tərəfindən sükutla qarşılanır. Törətdiyi qanlı cinayətlərə görə işğalçı Ermənistanın bu günədək cəzasız qalması onu yeni-yeni cinayətlərə sövq edir.
Bu baxımdan "Soyqırımı cinayətləri və onların məsuliyyəti haqqında" qanun layihəsi hazırlanarkən hansı məsələlərə xüsusi diqqət edilməlidir?
Məsələyə münasibət bildirən tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Məhərrəm Zülfüqarlının sözlərinə görə, bu məsələdə birinci növbədə tarixi məqamlara diqqət edilməlidir: "Çünki hər hansı bir hadisənin tarixi kökünü bilmədən ona düzgün siyasi qiymət vermək mümkün deyil. Azərbaycanda müsəlman əhaliyə qarşı baş verən soyqırımların əsas mahiyyəti ölkə sərvətlərinə rus imperiyasının sahib çıxmaq istəyi olub. Ermənilərin əli ilə bu soyqırımları törədiblər ki, azərbaycanlılar öz vətəninə, sərvətlərinə sahib çıxa bilməsin. Yəni onlara azərbaycanlılar deyil, onların sərvətləri lazım idi. Ona görə də bu faktı əsas tutaraq kütləvi surətdə müsəlman əhalini qırırdılar. Bu olub ötən əsrin əvvəllərində, 1918-ci ilin mart-aprel aylarında və daha sonra sovet dönəmində davam edib. Məsələn, 1920-ci ilin işğal dövründə 40 min azərbaycanlı qətlə yetirilib. Sonra repressiya dövründə Azərbaycanın əksər rayonlarında "NKVD"nin sədrləri ermənilər olub. Nəticədə ziyalıları, Azərbaycanın düşünən beyinlərini məhv ediblər.
İkinci Dünya Müharibəsi dövründə rus dilini bilməyən azərbaycanlılar qırdırılıb. Daha sonra 1988-1994-cü illərdə ermənilər növbəti dəfə azərbaycanlılara qarşı soyqırım törədib. Xocalı, Qaradağlı və digər faciələri misal göstərmək olar. Yəni bütün bunlar onu göstərir ki, tarixən Azərbaycan sərvətlərinə göz dikən dövlətlər yerli millətin axırına çıxmaq istəyib. Yeni qanun qəbul olunarkən bu məsələlər əsas götürülməlidir. Fikrimcə, qanunun qəbul olunması ilə yanaşı, bunun dünyaya çatdırılması, təbliğinə də ciddi fikir vermək lazımdır".
Vidadi ORDAHALLI
