Azər­bay­can­çı­lıq və mul­ti­kul­tu­ra­lizm...

Bö­yük ta­ri­xi in­ki­şaf yo­lu ke­çən Azər­bay­can cə­miy­yə­ti to­le­rantlıq ənə­nə­lə­ri­nə hər za­man sa­diq olub. Azər­bay­can­da mul­ti­kul­tu­ra­lizm və azər­bay­can­çı­lıq ey­ni müs­tə­vi­də təq­dim edi­lir.

Az­TU-nun İc­ti­mai fən­lər ka­fed­ra­sı­nın do­sen­ti, fəl­sə­fə üz­rə fəl­sə­fə dok­to­ru Əy­yub Kə­ri­mov Pre­zi­dent İl­ham Əli­ye­vin öl­kə­mi­zin to­le­rantlıq ənə­nə­lə­ri­nə, mə­də­niy­yət­lə­ra­ra­sı di­a­lo­qa mü­hüm töh­fə­lər ver­di­yi­ni nə­zə­rə ala­raq, 2016-cı ilin "Mul­ti­kul­tu­ra­lizm ili" elan edil­mə­si ilə bağ­lı Sə­rən­cam im­za­la­ma­sı­nın əhə­miy­yə­ti­ni vur­ğu­la­yır.

Alim ya­zır ki, bə­şə­riy­yət ad­lı qlo­bal mə­kan­da XX əs­rin son­la­rın­dan baş­la­ya­raq döv­rü­müz­də də da­vam edən, öz sü­rət­li­li­yi, keş­mə­keş­li­yi və mü­rək­kəb­li­yi ba­xı­mın­dan nə­in­ki in­san­la­rı, za­ma­nın özü­nü də hey­rət­də qo­yan pro­ses­lər baş ver­mək­də­dir: "Bü­tün bun­lar ge­o­iq­ti­sa­di, ge­o­si­ya­si ma­raq­la­rın ön­cül­lü­yü ar­dın­ca ge­dən mil­li, di­ni, şəx­si ma­raq­la­rın toq­quş­ma­sın­dan qay­naq­la­nır. Be­lə bir za­man­da döv­lət­çi­lik ənə­nə­lə­ri olan, ət­ra­fın­da müx­tə­lif xalqla­rı, et­nik qrup­la­rı, din­lə­ri və müx­tə­lif di­ni qu­rum­la­rı bir­ləş­di­rən hər bir mil­lə­tin mil­li ide­o­lo­gi­ya­ya, mil­li məf­ku­rə­yə bö­yük eh­ti­ya­cı var. Cə­mi 23 ay ya­şa­mış Xalq Cum­hu­riy­yə­ti­miz türkçü­lü­yü, is­lam­çı­lı­ğı və mü­a­sir­li­yi əsas is­ti­qa­mət ki­mi mü­əy­yən et­miş­di. Son­ra­kı yet­miş il ər­zin­də so­vet re­ji­mi müs­tə­qil­lik an­la­mı­nı hət­ta tə­fək­kür­lər­dən be­lə sil­mə­yə ça­lış­sa da, ötən əs­rin 90-cı il­lə­ri­nin xalq hə­rə­ka­tı gös­tər­di ki, xal­qın azad­lıq ru­hu da­ha bö­yük ener­ji ilə püs­kür­mək üçün mü­na­sib mə­qam göz­lə­miş­dir. Ye­ni­dən döv­lət müs­tə­qil­li­yi­mi­zin əl­də edil­mə­si də məhz bu ruh­dan qay­naq­la­nan ira­də­nin or­ta­ya qo­yul­ma­sı­nın nə­ti­cə­si idi. Müs­tə­qil­li­yi­mi­zin əbə­di ol­ma­sı, ta­le­yin bi­zə qis­mət et­di­yi coğ­ra­fi mə­kan, stra­te­ji möv­qe isə əra­zi­miz­də ya­şa­yan­la­rın ha­mı­sı üçün qə­bul olu­na bi­lə­cək mə­nə­vi-si­ya­si yö­nü­mün mü­əy­yən­ləş­di­ril­mə­si­ni zə­ru­ri et­di. Bu ta­le­yük­lü mis­si­ya­nı ye­ri­nə ye­ti­rən isə ümum­mil­li li­der Hey­dər Əli­yev ol­du. Ulu ön­dər mil­li ide­o­lo­gi­ya­nın kom­po­nentlə­ri­ni özün­də sin­tez edən azər­bay­can­çı­lıq məf­ku­rə­si­ni irə­li sür­dü. Bu xətt bir tə­rəf­dən Azər­bay­can­da va­hid mil­li-döv­lət­çi­lik his­siy­ya­tı­nın for­ma­laş­ma­sı­nı, mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­ri, et­nik-mil­li yet­kin­ləş­mə və bü­töv­ləş­mə­ni özün­də əks et­di­rir­sə, di­gər tə­rəf­dən, mil­li kim­li­yin­dən, di­ni mən­su­biy­yə­tin­dən və di­lin­dən ası­lı ol­ma­ya­raq, öl­kə­mi­zin hər bir və­tən­da­şı­nın hü­quq və azad­lıq­la­rı­nın tə­min olun­ma­sı­nı, on­la­rın öz mə­nə­vi-mə­də­ni də­yər­lə­ri­ni qo­ru­yub sax­la­ma­sı və in­ki­şaf et­dir­mə­si üçün la­zı­mi şə­ra­i­tin ya­ra­dıl­ma­sı­nı nə­zər­də tu­tur.

Azər­bay­can­çı­lıq ide­o­lo­gi­ya­sı dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı­nın va­hid ide­ya ət­ra­fın­da bir­ləş­mə­si­ni şərtlən­di­rən ta­ri­xi-si­ya­si amil­lə­rin məc­mu­su­nu, xa­ric­də ya­şa­yan soy­daş­la­rı­mı­zın hü­quq və azad­lıq­la­rı­nın qo­run­ma­sı sa­hə­sin­də Azər­bay­can döv­lə­ti­nin qar­şı­sın­da du­ran və­zi­fə­lə­ri, on­la­rın Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­na mü­na­si­bət­də üzə­ri­nə dü­şən öh­də­lik­lə­ri, azər­bay­can­lı an­la­yı­şı­nın so­si­al-fəl­sə­fi məz­mu­nu­nu mü­əy­yən­ləş­di­rən kon­sep­si­ya ki­mi nə­zər­də tu­tu­lur. Ümum­mil­li li­der Hey­dər Əli­ye­vin de­di­yi ki­mi: "Su­ve­ren­li­yi­mi­zi da­im ya­şat­maq, döv­lət müs­tə­qil­li­yi­mi­zi əbə­di et­mək üçün, ha­ra­da ya­şa­ma­sın­dan ası­lı ol­ma­ya­raq, bu gün hər bir azər­bay­can­lı­dan mü­qəd­dəs Azər­bay­can qa­yə­si ət­ra­fın­da əməl və əqi­də bir­li­yi, sar­sıl­maz həm­rəy­lik tə­ləb olu­nur".

Tor­pa­ğı­mız ta qə­dim­dən ən müx­tə­lif xalqla­rın və mə­də­niy­yət­lə­rin və­tə­ni ol­muş­dur. Azər­bay­can döv­lə­ti­nə, döv­lət­çi­li­yi­nə, əra­zi bü­töv­lü­yü­nə və ta­ri­xi­nə on­la­rın sa­diq­li­yi bü­tün dün­ya üçün açıq olan mə­nə­vi-mə­də­ni də­yər­lə­ri­mi­zin ma­hiy­yə­tin­dən irə­li gə­lir. Azər­bay­ca­nın və azər­bay­can­çı­lı­ğın əzə­mə­ti bu mü­qəd­dəs di­ya­rı öz və­tə­ni he­sab edən və onun adı ilə qü­rur du­yan bü­tün in­san­la­rın mad­di və mə­nə­vi gü­cün­də, qüd­rə­tin­də­dir. Bu sə­bəb­dən də azər­bay­can­çı­lı­ğın or­taq də­yər və sər­vət­lə­rə da­yaq­la­na­raq do­ğu­ra­ca­ğı po­ten­si­a­lın tə­sir və miq­ya­sı­nı az-çox tə­səv­vür edən­də, yal­nız xoş mə­ram və niy­yət­lə se­vi­nən­lər de­yil, na­ra­hat­lıq his­si ke­çi­rən­lər də hə­mi­şə ol­muş­dur.

Yal­nız əra­zi­miz­də ya­şa­yan müx­tə­lif et­nik və di­ni mən­su­biy­yət­li in­san­la­ra ün­van­lan­maq­la ki­fa­yət­lən­mə­yib, coğ­ra­fi sər­həd və mə­kan­la­rın ayır­dı­ğı dün­ya­nın müx­tə­lif öl­kə­lə­rin­də ya­şa­yan soy­daş­la­rı­mı­zı da bi­zim­lə bir ide­ya-fəl­sə­fi, mə­də­ni mə­kan­da bü­töv­ləş­di­rən qüv­və də məhz azər­bay­can­çı­lıq ide­o­lo­gi­ya­sı­dır".

Ə.Kə­ri­mo­vun qeyd et­di­yi­nə gö­rə, qlo­bal­laş­ma­nın mü­a­sir mər­hə­lə­sin­də yu­xa­rı­da qeyd et­dik­lə­ri­mi­zin mən­ti­qi ki­mi, azər­bay­can­çı­lıq məf­ku­rə­si öl­kə­miz­də ta­ri­xən bər­qə­rar ol­muş mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi nə­in­ki in­kar et­mir, ək­si­nə, onu öz da­xi­li məz­mu­nu­nun, bu məz­mu­nun ele­mentlə­ri­nin tər­kib his­sə­si ki­mi gö­tü­rür. O ya­zır ki, bu ba­xım­dan Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi azər­bay­can­çı­lıq məf­ku­rə­si­nin tə­məl daş­la­rı olan döv­lət­çi­lik, mil­li-mə­nə­vi də­yər­lər, mü­a­sir­lik və mil­li men­ta­li­te­ti­mi­zə hop­muş tər­kib his­sə­si ki­mi dün­ya­da baş ve­rən as­si­mil­ya­si­ya, izol­ya­si­ya (təc­ri­dol­ma), apar­te­id, mil­li və di­ni ay­rı­seç­ki­li­yə al­ter­na­tiv ola­raq təq­dim olu­na bi­lər.

Mul­ti­kul­tu­ra­lizm cə­miy­yə­tin ta­ri­xi in­ki­şa­fı­nın məh­su­lu ol­du­ğu, cə­miy­yət­də baş ve­rən pro­ses­lər­dən qay­naq­lan­dı­ğı üçün öz ma­hiy­yə­ti­nə gö­rə ic­ti­mai ha­di­sə­dir: "İc­ti­mai ha­di­sə ki­mi for­ma­la­şan mul­ti­kul­tu­ra­lizm hə­ya­tın di­gər sa­hə­lə­ri­nə (si­ya­sə­tə, iq­ti­sa­diy­ya­ta, mə­də­niy­yə­tə, mə­nə­viy­ya­ta, ic­ti­mai şü­u­run müx­tə­lif for­ma­la­rı­na və s.) öz tə­si­ri­ni gös­tə­rir, on­lar­la qar­şı­lıq­lı mü­na­si­bət­də olur.

Mul­ti­kul­tu­ra­liz­min fəl­sə­fi əsa­sı, ir­qin­dən, cin­sin­dən və di­nin­dən ası­lı ol­ma­ya­raq, bü­tün in­san­la­rın mən­şə­yi­nin həm möv­cud tə­bii-el­mi, həm də di­ni nə­zə­riy­yə­lər­də ey­ni kök­dən ol­ma­sın­da­dır. Bu isə "bə­şə­riy­yət doğ­ma bir ai­lə­dir" mən­ti­qi nə­ti­cə­si­ni ve­rir. De­mə­li, mil­li, di­ni, ir­qi, et­nik və s. ay­rı­seç­ki­lik­lər, iki­li stan­dartlar yal­nız müx­tə­lif ma­raq­lar­dan, o cüm­lə­dən si­ya­si ma­raq­lar­dan qay­naq­la­nır.

Möh­tə­rəm Pre­zi­den­tin IV Ba­kı Bey­nəl­xalq Hu­ma­ni­tar Fo­ru­mun­da vur­ğu­la­dı­ğı aşa­ğı­da­kı də­rin stra­te­ji mə­na yük­lü fi­kir­lər qeyd et­dik­lə­ri­mi­zi tam təs­diq edir: "Azər­bay­can həm Av­ro­pa Şu­ra­sı­nın, ey­ni za­man­da, İs­lam Əmək­daş­lıq Təş­ki­la­tı­nın üz­vü ki­mi mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi bir mis­si­ya ki­mi öz üzə­ri­nə gö­tür­müş­dür. Biz he­sab edi­rik ki, mul­ti­kul­tu­ra­liz­min mü­a­sir dün­ya­da al­ter­na­ti­vi yox­dur. Mul­ti­kul­tu­ra­liz­min al­ter­na­ti­vi yal­nız ay­rı­seç­ki­lik, irqçi­lik, kse­no­fo­bi­ya, is­la­mo­fo­bi­ya və an­ti­se­mi­tizm ola bi­lər".

Ha­zır­da res­pub­li­ka­mız­da 80-dən çox az­say­lı xalq ya­şa­yır. Bu az­say­lı xalqlar qaf­qaz­dil­li, iran­dil­li, türkdil­li, slav­yan­dil­li qrup­la­ra aid olub, öl­kə əha­li­si­nin et­no-kon­fes­si­o­nal tər­ki­bi­nə da­xil­dir. On­la­rın sı­ra­sın­da udi­lə­ri, in­gi­loy­la­rı, xı­na­lıq­la­rı, qı­rız­la­rı, bu­duq­la­rı, tat­la­rı, ta­lış­la­rı, rus­la­rı, ləz­gi­lə­ri, yə­hu­di­lə­ri və di­gər­lə­ri­ni gös­tər­mək olar. Bu az­say­lı xalqla­rın bir his­sə­si Azər­bay­ca­nın kök­lü əha­li­si olub, baş­qa bir his­sə­si isə ta­ri­xin müx­tə­lif mər­hə­lə­lə­rin­də baş ve­rən so­si­al-si­ya­si pro­ses­lə­rin nə­ti­cə­si ola­raq tor­paq­la­rı­mız­da məs­kun­laş­mış­lar. İs­la­ma qə­dər­ki dövrdə Azər­bay­can­da kon­fes­si­o­nal du­rum özü­nün rən­ga­rəngli­yi ilə se­çil­miş, öl­kə­nin cə­nub tor­paq­la­rın­da əha­li əsa­sən zər­düştlü­yə və xris­ti­an­lı­ğın nes­to­ri­an məz­hə­bi­nə si­ta­yiş et­sə­lər də, Qaf­qaz Al­ba­ni­ya­sın­da əha­li­nin az bir his­sə­si po­li­te­ist din­lə­rə, bö­yük ək­sə­riy­yə­ti isə xris­ti­an­lı­ğın di­o­fi­zit və mo­no­fi­zit məz­həb­lə­ri­nə eti­qad et­miş­lər...".

Alim bil­di­rir ki, Azər­bay­can Xalq Cum­hu­riy­yə­ti ya­ran­dı­ğı ilk gün­dən - 1918-ci il ma­yın 28-də "İs­tiq­la­liy­yət haq­qın­da akt" qə­bul edə­rək əra­zi­sin­də ya­şa­yan bü­tün in­san­la­ra hü­quq bə­ra­bər­li­yi ver­di. Onun yaz­dı­ğı­na gö­rə, bu bə­ra­bər­lik yal­nız söz­də de­yil, döv­lə­tin qa­nun­ve­ri­ci or­qa­nı ki­mi for­ma­laş­dı­rı­lan par­la­mentdə də öz prak­ti­ki ifa­də­si­ni tap­dı.  "70 il­lik so­vet dö­nə­min­dən son­ra müs­tə­qil­li­yi­ni bər­pa edən xal­qı­mı­zın mul­ti­kul­tu­ral də­yər­lə­ri azər­bay­can­çı­lı­ğın əsas sü­tu­nu olan döv­lət­çi­li­yi­mi­zin və onun tər­kib his­sə­si ki­mi gö­tür­dü­yü­müz döv­lət­çi­lik ide­o­lo­gi­ya­sı­nın, psi­xo­lo­gi­ya­sı­nın və ənə­nə­lə­ri­nin nə­in­ki mə­nə­vi-nə­zə­ri tə­rəf­lə­ri­nə hop­muş, həm­çi­nin əmə­li fə­a­liy­yə­ti­nin əsas qa­yə­si­nə çev­ril­miş­dir.

Po­li­et­nik əha­li­yə ma­lik olan Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı az­say­lı xalqla­rın hü­quq və azad­lıq­la­rı­nın qo­run­ma­sı­nı müs­tə­qil­li­yi­mi­zin ilk il­lə­rin­dən döv­lət si­ya­sə­ti­nin əsas is­ti­qa­mət­lə­rin­dən bi­ri ki­mi gö­tür­müş­dür. Qa­nun­ve­ri­ci­li­yi­miz­də az­say­lı xalqla­rın mə­də­ni in­ki­şa­fı, on­la­rın hü­quq­la­rı­nın qo­run­ma­sı əsas və­zi­fə ki­mi irə­li sü­rül­müş­dür. Mü­a­sir dövrdə Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın mil­lət­lə­ra­ra­sı mü­na­si­bət­lər si­ya­sə­ti­nin hü­qu­qi ba­za­sı döv­lə­tin ali qa­nu­nu­na - Konsti­tu­si­ya­ya əsas­la­nır. De­mok­ra­ti­ya prin­sip­lə­ri­ni əsas gö­tü­rən ali qa­nun Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın bü­tün və­tən­daş­la­rı­na qa­nun və məh­kə­mə qar­şı­sın­da bə­ra­bər­lik hü­qu­qu ve­rir. Konsti­tu­si­ya­nın 25-ci mad­də­si­nin 3-cü bən­din­də de­yi­lir: "...İn­san və və­tən­daş hü­quq­la­rı­nı və azad­lıq­la­rı­nı ir­qi, mil­li, di­ni, dil, cin­si, mən­şə­yə, əqi­də­yə, si­ya­si və so­si­al mən­su­biy­yə­tə gö­rə məh­dud­laş­dır­maq qa­da­ğan­dır".

Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Konsti­tu­si­ya­sı öl­kə əha­li­si­nin tər­kib his­sə­si olan az­say­lı xalqla­rın mil­li mən­su­biy­yət hü­qu­qu­nun qo­run­ma­sı­nı əsas gö­tü­rə­rək ikin­ci böl­mə­nin 44-cü mad­də­sin­də gös­tə­rir: "Hər kə­sin mil­li mən­su­biy­yə­ti­ni qo­ru­yub sax­la­maq hü­qu­qu var­dır. Heç kəs mil­li mən­su­biy­yə­ti­ni də­yiş­dir­mə­yə məc­bur edi­lə bil­məz". Döv­lə­ti­miz 1995-ci il fev­ra­lın 1-də Av­ro­pa Şu­ra­sı­nın "Mil­li az­lıq­la­rın mü­da­fi­ə­si haq­qın­da çər­çi­və kon­ven­si­ya­sı"nı im­za­la­mış və 16 iyun 2000-ci il­də ra­ti­fi­ka­si­ya et­miş­dir. Kon­ven­si­ya­nın 4-cü mad­də­sin­də gös­tə­ri­lir ki, Av­ro­pa Şu­ra­sı­nın üz­vü olan bü­tün döv­lət­lər "mil­li az­lı­ğa mən­sub olan hər bir şəx­sin qa­nun qar­şı­sın­da bə­ra­bər mü­da­fiə olun­maq hü­qu­qu­na zə­ma­nət ve­rir­lər. Bu­nun­la əla­qə­dar ola­raq, mil­li az­lı­ğa mən­sub­lu­ğa əsas­la­nan hər cür ay­rı­seç­ki­lik qa­da­ğan olu­nur."

Xal­qı­mı­zın ta­ri­xən for­ma­laş­mış mul­ti­kul­tu­ral ənə­nə­lə­ri­ni in­ki­şaf et­di­rən Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı öl­kə­nin az­say­lı xalqla­rı­nın mə­də­niy­yə­ti­ni, di­li­ni, adət-ənə­nə­lə­ri­ni qo­ru­yub sax­la­ma­ğa yar­dım­çı ol­maq­la bə­ra­bər, on­la­ra et­nik mən­şə və kon­fes­si­o­nal fərqlə­rin­dən, di­lin­dən, di­nin­dən, sa­yın­dan ası­lı ol­ma­ya­raq, to­le­rantlıq ənə­nə­lə­ri­ni əsas gö­tü­rə­rək öz po­ten­si­al­la­rı­nı re­al­laş­dır­maq üçün tam şə­ra­it ya­rat­mış­dır.

Mil­li az­lıq­lar öz mil­li mər­kəz­lə­ri­ni, as­so­si­a­si­ya­la­rı­nı və di­gər qu­rum­la­rı­nı ya­rat­maq hü­quq­la­rın­dan tam is­ti­fa­də edir".

Alim vur­ğu­la­yır ki, ha­zır­da res­pub­li­ka­mız­da on­lar­la mil­li mə­də­niy­yət mər­kə­zi fə­a­liy­yət gös­tə­rir ki, on­la­rın sı­ra­sın­da "Bir­lik" cə­miy­yə­ti, Uk­ray­na cə­miy­yə­ti, Al­man-Azər­bay­can cə­miy­yə­ti, Azər­bay­can-slav­yan mə­də­niy­yət mər­kə­zi, Tat mə­də­niy­yət mər­kə­zi, Azər­bay­can-İs­ra­il cə­miy­yə­ti, "Ro­nai" kürd mə­də­niy­yət mər­kə­zi, "Sa­mur" ləz­gi mil­li mər­kə­zi, Ahıs­ka türklə­ri­nin "Və­tən" cə­miy­yə­ti, Ta­lış mə­də­niy­yət mər­kə­zi, Avar cə­miy­yə­ti, Dağ yə­hu­di­lə­ri­nin ic­ma­sı, Av­ro­pa yə­hu­di­lə­ri (Aş­ke­na­zi) ic­ma­sı, "Ka­pel­ha­us" al­man mə­də­niy­yət ic­ma­sı, "Po­lo­nia" pol­yak mə­də­niy­yət mər­kə­zi və baş­qa­la­rı fə­a­liy­yət gös­tə­rir. İs­lam di­ni­ni, pra­vos­lav­lı­ğı və iu­da­iz­mi özün­də bir­ləş­di­rən "Üç qar­daş" təş­ki­la­tı­nın res­pub­li­ka­mız­da fə­a­liy­yət gös­tər­mə­si mul­ti­kul­tu­ral mə­də­niy­yə­tin da­şı­yı­cı­sı olan döv­lə­ti­mi­zin to­le­rantlıq ənə­nə­lə­ri­nə hör­mət­lə ya­naş­ma­sı­nın ba­riz nü­mu­nə­si­dir".

Təd­qi­qat­çı ya­zır ki, Azər­bay­can­da ar­tıq hə­yat tər­zi­nə çev­ril­miş mul­ti­kul­tu­ra­liz­min dün­ya­ya çat­dı­rıl­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də gö­rü­lən iş­lər Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun pre­zi­den­ti, Mil­li Məc­li­sin de­pu­ta­tı Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın apar­dı­ğı məq­səd­yön­lü fə­a­liy­yət nə­ti­cə­sin­də da­ha bö­yük vü­sət al­mış­dır. Məhz bu fə­a­liy­yə­tin sa­yə­sin­də Ba­kı 2009-cu il­də bü­töv­lük­də is­lam mə­də­niy­yə­ti­nin pay­tax­tı elan olu­nub. Onun yaz­dı­ğı­na gö­rə, Şərqlə Qər­bi bir­ləş­di­rən İpək yo­lu­nun bər­pa­sı işi­nin tə­mə­li Ba­kı­da qo­yul­du­ğu ki­mi, şə­hə­ri­miz "Şərq-Qərb" möv­zu­sun­da ki­no­fes­ti­val­lar, in­cə­sə­nət bay­ram­la­rı, bey­nəl­xalq el­mi konfranslar üçün də mə­də­ni-mə­nə­vi mə­bə­də çev­ri­lib: "Azər­bay­ca­nın son dövrlər­də əl­də et­di­yi uğur­lar, hə­ya­ta ke­çir­di­yi si­ya­sət, öz növ­bə­sin­də, öl­kə­mi­zin bey­nəl­xalq nü­fu­zu­nun artma­sı, qlo­bal əhə­miy­yət­li təd­bir­lə­rin, ümum­bə­şə­ri hu­ma­ni­tar mə­sə­lə­lə­rin mü­za­ki­rə və həll olun­du­ğu mü­qəd­dəs bir mə­ka­na çev­ril­mə­si dün­ya ic­ti­ma­iy­yə­ti tə­rə­fin­dən ar­tıq qə­bul olun­maq­da­dır. Dörd il­dir öl­kə­miz­də ke­çi­ri­lən Ba­kı bey­nəl­xalq hu­ma­ni­tar fo­rum­la­rı Azər­bay­ca­nın mə­də­niy­yət­lə­ra­ra­sı di­a­lo­qun mər­kə­zi­nə çev­ril­mə­si­ni təs­diq­lə­yən faktlar­dan­dır".

Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­lizm mə­ka­nı ki­mi baş­qa döv­lət­lə­rə bö­yük bir nü­mu­nə­dir. Bu nü­mu­nə hə­lə yüz il­lər bo­yu da­vam edə­cək.

İra­də SA­RI­YE­VA

Ya­zı Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti ya­nın­da Küt­lə­vi İn­for­ma­si­ya Va­si­tə­lə­ri­nin İn­ki­şa­fı­na Döv­lət Dəs­tə­yi Fon­du­nun ma­liy­yə dəs­tə­yi­lə çap olu­nur.