Ermənistanla müharibə vəziyyətində olan Azərbaycan üçün prioritet istiqamətlərdən biri də ordunun döyüş qabiliyyətinin yüksəldilməsidir. Bu məqsədlə Azərbaycan müdafiə xərcləri üçün hər il böyük miqdarda vəsait ayırır, eyni zamanda özünün hərb sənayesini uğurla inkişaf etdirir.
Artıq qeyd edilən istiqamətdə atılan addımlar Azərbaycanın xaricdən aldığı hərbi texnikanın miqdarının gedərək azalmasına səbəb olur. Hazırda Azərbaycan müxtəlif təyinatlı hərb məhsullarının istehsal həcmini getdikcə artırır. Bu isə döyüş əməliyyatlarında ordumuza əlavə üstünlüklər qazandırır. Belə bir vaxtda bəlli olub ki, Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin "Optika-Mexanika" İstehsalat Birliyi 2017-ci ildən D-81 tüstü qurğuları və onlar üçün qumbaraların istehsalına başlayacaq. İstehsalat Birliyinin baş direktoru Çingiz Əliyev "AzeriDefence" portalına bildirib ki, tüstü qurğuları üçün 3 növ D-6 tüstü qumbaraları istehsal olunacaq. Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin Elmi Tədqiqat İnstitunda yaradılmış bu tüstü qumbaraları bazardakı analoqlarından özünün daha müasir və effektiv olması ilə seçilir. Qeyd edək ki, D-81 tüstü qurğuları hərbi texnikanın tüstü maskalanmasını təmin etmək üçün nəzərdə tutulur.
Bundan əlavə, Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin "Cihaz" İstehsalat Birliyinin CAR-ın "Emerging World Technologies (EWT)" şirkəti ilə birgə hazırladığı "Şimşək" adlı döyüş modulunun testləri uğurlu alınıb. Təkərli və tırtıllı döyüş maşınlarına inteqrasiya üçün nəzərdə tutulan "Şimşək" hazırda BTR-70 zirehli transportyorlarının orijinal qüllələrindən bir sıra üstünlükləri ilə fərqlənir. 14,5 millimetr KPVT, 23 millimetrlik ZU-23 və ya 30 millimetrlik 2A42 avtomatik toplarla silahlandırıla biləcək qüllə 360 dərəcə fırlana və 90 dərəcə bucaq altında hava hədəflərinə atəş aça bilir. Qüllənin güllələrə qarşı qoruması STANAG 4569 level 2 səviyyəsinə cavab verir. Qüllədə ikinci silah olaraq 7.62 mm PKT pulemyotu yer alır. Döyüş qülləsinin proqram təminatı azərbaycanlı mütəxəssislər tərəfindən hazırlanıb. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, sistem, daha mobil olmaqla yanaşı, istənilən hava şəraitində hədəfləri təyin etmə və effektiv atəş aça bilmə imkanlarına malikdir.
Daha bir vacib məqam ondan ibarətdir ki, Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin Elmi Tədqiqat İnstitutu tərəfindən müxtəlif missiyalarda istifadə üçün radioelektron mübarizə sistemləri hazırlanıb. Hələ sentyabr ayında ADEX-2016 sərgisində nümayiş etdirilmiş GSM/BS-REM kompleksi döyüş və antiterror əməliyyatları zonasında mobil GSM rabitəsinin baza stansiyalarının susdurulması üçün işlənib hazırlanıb. Çıxış gücü 50Vt təşkil edən kompleks 880-1980 MHz tezliklərdə fəaliyyət göstərir. Bir nəqliyyat vasitəsinə bazalaşdırıla bilən kompleksin ötürücüsünün çəkisi 22 kq, antenlərin çəkisi 10 kq təşkil edir. GSM/T-REM cihazı isə ərazidəki mobil GSM rabitə terminallarının susdurulması üçün nəzərdə tutulur. 925-2170 MHz tezliklərdə çalışan kompleks maşınlara quraşdılır. Müəssisənin KNS-REM adı verilmiş GPS və QLONASS peyk naviqasiya sistemlərinin siqnallarına maneəqoyma stansiyası isə döyüş əməliyyatları zonasında düşmənin peyk naviqasiyasından istifadə edən sistemlərini, avtomatlaşdırılmış artilleriya-kəşfiyyat komplekslərinin, o cümlədən pilotsuz uçuş aparatlarının fəaliyyətini əngəlləmək üçün vacibdir. Çıxış gücü ən azı 30Vt təşkil edən stansiyanın təsir məsafəsi ən azı 30 kilometrdir. 400x160x680 mm ölçülərə malik stansiyanın nəqliyyat vasitələrindən yerləşdirilməsi mümkündür. Bütün bunlar hərb sənayesində qazanılan uğurların real göstəricisidir. Azərbaycan, həmçinin, xaricdən də müasir texnika alışını davam etdirir. Bu fonda İsraillə əməkdaşlıq getdikcə dərinləşir. Hazırda ölkəmiz bu dövlətdən "Dəmir Günbəz" raketdən müdafiə batareyalarının idxalına böyük maraq göstərir. İsrailin Cənubi Koreydakı səfiri Xaim Xoşen bildirir ki, "Dəmir Günbəz" İsrail hökumətinə döyüş meydanında daha çevik idarəçiliyə imkan verdi. O, İsrailin hazırda istənilən tip raketlərdən qorunmaq üçün geniş spektrdə raketdən müdafiə sistemlərinə malik olduğunu da deyib. İsrail səfirinin çıxışından sitatlar gətirən "The Algemeiner" portalı qeyd edir ki, ötən ay Azərbaycanın yəhudi dövlətindən bir neçə batareya "Dəmir Günbəz" almağa hazırlaşdığı məlum olub. İsrailin "Rafael Advanced Systems" hərbi sənaye şirkətinin istehsal etdiyi bu raketdən müdafiə sistemlərinə dair açıq mənbələrdə yer alan informasiyalar onların kiçik mənzilli artilleriya mərmiləri üçün nəzərdə tutulduğunu göstərir. Lakin indi İsrail bu sistemləri ballistik raket təhdidlərinə qarşı həll yolu kimi təklif edir və bu da o deməkdir ki, "Dəmir Günbəz" batareyaları həm də Ermənistanın "İsgəndər" raketlərinə qarşı effektiv ola bilər.
Tahir TAĞIYEV
