İstilər düşən kimi hər kəs dənizə getmək, sərinləmək istəyir. Ancaq təəssüf ki, bəzən sərinləmək istəyi insanın həyatı bahasına başa gəlir. Çünki dənizə gedənlərin əksəriyyəti üzə bilmir. Üzməyi bacardığını zənn edən şəxslər isə bir az dərinliyə doğru üzən kimi təəssüf ki, batırlar.
Təsadüfi deyil ki, dəniz mövsümünün yeni başlamasına baxmayaraq, artıq neçə-neçə adamın boğularaq öldüyü barədə xəbərlərə rast gəlirik. Məntiqlə baxanda, əslində, ən yaxşı üzməyi bacaran məhz azərbaycanlılar olmalıdır. Çünki biz Xəzər sahilində, Kür qırağında yaşayırıq. Ancaq təəssüf ki, üzməyi bacarmırıq. Bunun da bir neçə səbəbi var. İlk öncə bu işin əlifbasından başlamaq lazımdır.
Paytaxtda kifayət qədər üzgüçülük məkanları olsa da, hər kəs həmin məkanlara gedib üzgüçülüyün sirlərini öyrənə bilmir. Bunun da səbəbi idman mərkəzlərindəki üzgüçülük məkanlarının qiymətinin 50-60 manat arasında dəyişməsidir. Bir evdən iki nəfərin üzgüçülüyə getməsi onlara 100-120 manata başa gələ bilər ki, bu da əhalinin əksər hissəsinin cibinə uyğun deyil. Buna görə də insanların, demək olar ki, çoxu üzə bilmir və dənizə girən kimi batır.
Dəniz mövsümünün yeni başlamasına baxmayaraq, 10 nəfərə yaxın şəxsin boğulduğuna dair xəbər yayılıb. Məlumatlara görə, boğulmalar daha çox 13 yaşdan 35 yaşa qədər olan insanlar arasında müşahidə edilir.
Maraqlıdır, boğulmaların səbəbi xilasedicilərin sayının yetərincə olmaması ilə bağlıdırmı?
Heydər Məmmədov: “… həmin çimərliklərdə xilasedici olmayacaq”
Üzgüçülük sahəsi üzrə mütəxəssis Heydər Məmmədov bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, dənizdə boğulmaların sayının artması insanların məsuliyyətsizliyi ilə bağlıdır: “Dənizdə boğulmaların artmasının müxtəlif səbəbləri var. İlk növbədə bildirim ki, dənizdə üzənlər suda rəftar qaydalarına fikir verməlidirlər. Belə ki, suda davranış qaydalarına riayət olunmalıdır. Buna riayət etməyəndə hər bir hadisə baş verə bilər. Məsələn, əzələ dartınması, qolun, ayağın sınması ola bilər. Bir də görürsən ki, bir-birinin çiyinlərinə çıxıb suya tullanırlar. Bu vaxt həmin adamın başı suyun dibindəki daşa da dəyə bilər. Digər tərəfdən, dənizdə çox uzağa, dərinliyə doğru üzmək olmaz. Çünki insan yorular, damar dartınması ola bilər. Bu da boğulmaya gətirib çıxarar.
Əslində, insanların etdikləri ən böyük səhv bir az hovuzda üzməyi öyrənəndən sonra özlərini professional üzgüçü bilmələridir. Onlar hovuzla dənizin fərqini anlamalıdırlar. Dənizdə bir az üzəndən sonra insan yorulur və geri qayıda bilmir. Bəzən görürsən, suda burulğanlar olur. İnsanlar suya kəllə vururlar və həmin burulğana düşürlər. Həmçinin, dərinliyə tullananda da bunu nəzərə almalıdırlar. Çünki hovuzun dərinliyi ilə dənizin dərinliyi müxtəlifdir. Dənizdə dərinə gedənlər müvazinətini itirib çıxa bilmirlər və boğulma hadisəsi baş verir. Ümumiyyətlə, dənizlə ehtiyatlı olmaq lazımdır”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, FHN-in xilasediciləri yalnız çimərlik kimi istifadəyə icazə verilən hissələrdə var. İnsanlar bilməlidirlər ki, küləkli, dumanlı, yaxud günün qaranlıq saatlarında, günün 12:00-16:00 radələrində suya girmək məsləhət deyil. Ümumiyyətlə, dənizdə saatlarla qalmaq risqdir. Xüsusilə günün birinci yarısında günəş şüalarının təsiri güclü olduğundan, günvurmaya yol aça bilir: “Bunu isə hiss etmədən suya girən adamlarda huşunu itirmə, müvazinətini itirmə halları yaşanır. Belə olan halda isə boğulma qaçılmaz olur. Ən münasib vaxt 16:00-dan sonradır. Mümkün qədər kölgədə qalmaq məsləhətdir”.
H.Məmmədovun sözlərinə görə, dənizdə boğulmaların sayının artması səbəblərindən biri də insanların dənizdə uzun müddət üzməklə bağlı mərcə girməsidir: “Gənclər dənizə istirahət məqsədilə yox, özünü ətrafdakılara göstərmək, kiməsə nəsə sübut etmək üçün gedirlər. Bu, düzgün deyil. Dəfələrlə rastlaşdığım məqamlardır. Bir neçə gənc mərc edir ki, kim daha çox dərinə gedə bilər və gəlirlər çimməyə. Bütün bunlar insanın bilə-bilə öz həyatını risqə atmasıdır. Dəniz səhvləri bağışlamır”. Ekspert qeyd etdi ki, bu gün dənizdə istirahət etmək istəyən insanlar çimərlik üçün yararsız olan sahələrə üz tuturlar. Təbii ki, həmin çimərliklərdə xilasedici olmayacaq. Təhlükəsizlik baxımından istifadəyə yararlı çimərliklərə gedilməsi daha məqsədəuyğundur.
Günel CƏLİLOVA
