Bu gün Azərbaycanda ibadətlə məşğul olan inanclı insanlar çoxdur, onlar dini ritualları icra etmək üçün məscidlərə üz tutur, burada namaz qılırlar. Xüsusən də islamda müqəddəs gün sayılan cümə günündə ibadət üçün məscidlərə üz tutan insanlar daha çox olur. Əlbəttə, insanların cəm şəkildə ibadət etməsi, namaz qılması təqdirəlayiq haldır.
Bildiyimiz kimi, paytaxt Bakıda fəaliyyət göstərən, dindarların kütləvi namaz qıldığı məscidlərin bir qismi yol kənarlarında yerləşir. Məlumdur ki, məscidlərə ibadətə gələn insanların xeyli hissəsi şəxsi maşınından istifadə edir və maşın sayının çox olması isə bəzən saatlarla davam edən tıxacla nəticələnir. Həftənin cümə günlərində məscidlərin ərazisində kifayət qədər avtomobil olur ki, bu da ərazidə digər maşınların, ictimai nəqliyyatın hərəkətinə maneə törədir. Bu hal da, istər-istəməz, müəyyən problemlər yaradır. İbadət üçün məscidlərə üz tutan dindarların heç olmasa həftənin cümə günləri məscidlərə öz şəxsi maşınları ilə deyil, alternativ vasitələrlə gəlməsi daha məqbul olardı. Bilirik ki, məscidlərin böyük əksəriyyətində maşınların yerləşdirilməsi üçün ayrıca yerlər yoxdur. Ramazan ayının bitməsi ilə əlaqədar olaraq bu günlərdə məscidlərə daha çox dindarın ibadət üçün üz tutacağı şəksizdir. Bu baxımdan, onların ibadət məkanlarına şəxsi avtomobilləri ilə gəlməsi yenə də tıxacların yaranmasına gətirib çıxaracaq. Müqəddəs dinimizdən də məlumdur ki, bir insanın öz hərəkəti ilə başqasına problem yaratması caiz deyil. İslam dini bu kimi hallara qarşıdır.
Hacı Təyyar Hüseynli: “İri avtomobilləri bir-birinin yanında saxlayırlarsa, bu, böyük bir ərazini tutur və başqa insanların əziyyət çəkməsinə səbəb olur”
İlahiyyatçı Hacı Təyyar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ölkəmizdə Ramazan bayramının başa çatması münasibətilə bayram namazı qılınacaq. “Doğrudan da bu ciddi məsələdir. Bayram namazı qılmaq üçün məscidlərə kütləvi ibadətə gələn insanlar öz şəxsi avtomobillərindən istifadə edirlər. Özü də bu avtomobillərin əksəriyyəti çox bahalıdır. İlk növbədə ibadətə gələn insanların həddindən artıq bahalı avtomobillərdən istifadə etməsi dinimizə, əqidəmizə görə icazəli deyil. Burada israfdan, insanın dünya malına aşırı münasibətindən, həvəsindən söhbət gedir. Hər bir müsəlman normalda israf etmədən Yaradanın verdiyi nemətlərdən yararlansa, bu özünün, ailəsinin, ətrafının, ümumiyyətlə, hər kəsin cəmiyyət olaraq məntiqli rifahına səbəb olar. Bir ibadətli insanın 100 minlərlə qiyməti olan avtomobil sürməsinin özü də böyük israfdan xəbər verir. O adam bu vəsaiti ətrafdakı ehtiyacı olan insanlara xərcləsəydi, bu insanın ibadəti və inancı daha etibarlı olardı. Allah Rəsulu buyurub ki, qazancınızın halal olmağını bəlli etmək istəyirsinizsə, onu məsrəf etdiyiniz yerlərə baxın, nəyə xərclədiyinizi bilin və nəticə etibarilə görəcəksiniz ki, qazancınız doğrudan da halal idi. Bir dindarın bahalı avtomobillərə böyük vəsaitlər xərcləməsi və həmin avtomobillə ibadətə gəlməsi onun israfçılığını, dünya malında gözü olmasını önə çəkir. Həmin avtomobillər də həcmcə çox böyükdür və bəzən onlar iki avtomobilin yerini tuta bilər. Məscidlərə ibadətə gələn insanlar bura avtomobillə gəlməməli, ümumiyyətlə, dünya malını unutmalıdırlar. Məscidin minarəsində və ornamentində Böyük Yaradana ucalan əllərin qalxması simvolizə olunub. Yaradanı düşünən, ona əllərini açan, qaldıran insan dünya malını kökündən unutmalı, onu düşüncəsindən çıxarmalı və mənəvi baxımdan sırf Yaradana köklənməlidir. Çünki bayram namazına gedən insan ibadətinə, Yaradanına köklənməlidir. Yüzlərlə şəxsin məscidə gəlməsi həm də həmin yerə yüzlərlə avtomobilin gəlməsi deməkdir. Maşınların da orada olması böyük tıxaclar yaranmasına səbəb olur. Bilirsiniz ki, məscidlərin ərazisində maşınların parkovka olunması üçün şərait yoxdur. Məscidlərə namaz qılmağa gələn insanların ərazidəki maşınları başqalarına problem yaradırsa, burada savabdan söhbət gedə bilməz. Ola bilsin, məsciddə elə bir ekstremal hadisə baş versin ki, kimsə ibadət yerindən uzaqlaşdırılsın, amma onu oradan çıxarmaq çox çətin olar. Çünki maşınlar elə dayanıb ki, gərək maşın sahiblərinə maşını çıxarması ilə bağlı müraciət etsin. Bu maşınlar ərazidə sıxlıq yaradır. Məscidə ibadətə gələn insanların hər biri ora bahalı maşında yaxınlaşsa, bilirsiniz nə qədər parklanma yeri lazım olur. Onlar üçün böyük ərazi lazımdır”.
H.T.Hüseynlinin qeyd etdiyinə görə, dindarlar cümə namazları qılmaq üçün, yaxud Fitr bayramında məscidlərə gələrkən avtomobillərini elə yerdə saxlasınlar ki, insanlara maneçilik törətməsinlər. O bildirdi ki, bu məsələdə insanlara nümunələr təqdim edilməlidir. “Bu gün məscidlərə ibadətə gələn insanlar öz bahalı avtomobilləri ilə əhaliyə narahatlıq yaradırlarsa, onların maşınları ətrafda sıxlığın yaranmasına səbəb olursa, bu onlar tərəfindən başqalarının haqqına girmək kimi qiymətləndirilməlidir. Kütləvi ibadət vaxtı dindarlar çalışmalıdırlar ki, öz bahallı avtomobilləri ilə insanlara narahatlıq yaratmasınlar” - deyən H.T.Hüseynli hesab edir ki, çox bahalı maşınlarla məscidlərə gələn insanların ibadətlərindən ilahi zövq alması müəmmalı görünür: “Təəssüf ki, belə insanlar bir deyil, beş deyil, çoxdur. O insanların təfəkkürünü təmizləmək lazımdır. Əfsuslar olsun ki, bəzən məscidlərin imamında da çox bahalı avtomobillər görmək mümkündür. Bahalı avtomobili biznes adamında, ticarətçidə görmək mümkündür, amma məscidin imamında o cür bahalı avtomobili görərkən bu, insanda qəribə təsəvvürlər yaradır. Düşünürəm ki, aidiyyəti qurumlar ibadətə öz bahalı maşınları ilə gələn insanların məsələsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Çünki bu çox aktual problemdir. İri avtomobilləri bir-birinin yanında saxlayırlarsa, bu, böyük bir ərazini tutur və başqa insanların əziyyət çəkməsinə səbəb olur. Onlar avtomobillərini elə yerdə saxlamalıdırlar ki, insanlara, ictimai nəqliyyata hər hansı maneçilik törətməsinlər. İbadət, birmənalı olaraq, həm insanın özünə, həm də ətrafına xeyirlidir. Əgər bu, ətrafa hər hansı bir maneçilik törədəcəksə, o ibadəti hətta dayandırmaq lazımdır. Dərin ədəbiyyatda var ki, insanın malına, canına hər hansı bir təhlükə olduğu zaman insan ibadəti belə dayandırmalıdır. Bu xüsusilə önəmli məsələdir”.
İradə SARIYEVA
