Ramazan bayramının hansı gündə qeyd edilməsi ilə bağlı yenə əhali arasında çaşqınlıq yaranıb. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) Ramazan bayramının iyunun 5-də qeyd olunacağını elan etsə də, bəzi sosial şəbəkə istifadəçiləri iyunun 4-də Ayın göründüyünü iddia edərək artıq bayram edirlər. Məlumdur ki, bu bayramın qeyd edilməsi vaxtı həm də təbii amillərlə müəyyən edilir. Söhbət ayın görünməsindən gedir.
Azərbaycanda rəsədxana var və onlar bildirirlər ki, Ay bu gün, yəni iyunun 4-ü axşam saatlarında görünəcək. Ancaq maraqlıdır ki, bəzi cərəyanlar bunun fərqinə varmadan hansısa ölkələrin dini mərkəzlərindən aldıqları fətvalara əsasən bayramın vaxtını müəyyən edirlər.
Xıdır Mikayılov: “Ay bu axşam görünəcək”
AMEA Nəsrəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktor müavini Xıdır Mikayılov açıqlamasında deyib ki, iyunun 3-də Ay görünməyib: “Ay bu axşam görünəcək”.
Ayın görünməsinin əvvəlcədən proqnozlaşdırılması məsələsinə gəlincə, X.Mikayılov bunun mümkünlüyünü təsdiqləyib: “Xüsusi proqnozlaşdırmalarla hələ 3-5 min il sonra üçün də dəqiq proqnoz verə bilirik. Ona görə də əminliklə deyirəm ki, Ay bu axşam görünəcək. Axşam Günəş batdıqdan (gün saat 20:06-da batır) 1 saat 2 dəqiqə sonra da Ay batır (21:04-də). İyunun 4-ü axşam saat 21:20-21:30 radələrində Qərb tərəfdən üfüqə (üfüq açıq olmalıdır) baxsanız, özünüz də yeni Ayı görəcəksiniz”.
Direktor müavini bu axşam Ayın adi gözlə müşahidə ediləcəyini vurğulayıb: “Bəzən Günəş batandan yarım saat sonra Ay da batır. O anda Ayı adi gözlə görmək çox çətin olur. Bu məqamda Ayı görmək üçün professional olmalısınız. Amma teleskoplarla rahat görünür. Bu axşam isə vətəndaşlar yeni doğulmuş Ayı adi gözlə görə biləcəklər. Mən hər birinizi əmin edirəm. Heç bir fikir ayrılığından söhbət gedə bilməz”.
İsmayıl Əhməd: “Özlərinə sərf edəndə Şamaxıdakı rəsədxanaya istinad edirlər, sərf etməyəndə...”
Dini məsələlər üzrə ekspert İsmayıl Əhməd “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, ölkəmizdə belə halın yaşandığından təəssüf hissi keçirir: “Ramazan bayramının nə vaxt qeyd edilməsi ilə bağlı belə fikir ayrılığını yaratmaqda maraqlı olan qüvvələr var. Onlar özlərinə sərf edəndə Şamaxıdakı rəsədxanaya istinad edirlər, sərf etməyəndə isə yox. Orucluğun hansı vaxtda sona yetdiyini müəyyən etmək üçün bir sıra şərtlər var. Dində bu öz əksini tapıb. Bu amil 5 şərt üzrə təsnifatlandırılır. 1. İnsanın özü Ayı görməlidir. Yəni gözləri ilə gördükdən sonra bayramı qeyd edə bilər. 2. İki nəfər ədalətli şəxsin görməsinə inanıb bayram edə bilər. Söhbət yoldan keçəndən yox, ədalətli adamdan gedir. 3. Bir dəstə insanın bayram etdiyinə inanıb, bayramın gəldiyini müəyyən edə bilər. Həmin insanların sayının ciddi önəmi yoxdur. 4. Təchiz olunmamış gözlə, yəni teleskopla görüb bunu yəqin edə bilər. 5. Ən sonda isə astronomik hesablamalara uyğun şəkildə tərtib olunan cədvəl vasitəsilə bunu müəyyən edə bilər. Ola bilər ki, insan özü Ayı görə bilmir. Burada toplum insanlara inanmaq və ya rəsədxanadan verilən xəbərə tabe olmaq zorunda qalır. Həmin mənbələr bir-birini təkzib edirsə, onda inanclı insan təbii ki, çaşqınlığa düşür. Bunun günahını həmin çaşqınlığı yaradanlar daşımalı olacaq. Çox yaxşı olardı ki, ölkəmizdə bu ikitirəliyə son qoyulsun. Biz eyni coğrafiyada, eyni ölkədə yaşayırıqsa, deməli, hamı bir gündə bayram etməlidir. Eyni ölkənin inanclı insanları bir gün fərqi ilə bayram edirsə, onda bunun günahı onları çaşdıranların əməl dəftərinə yazılacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
