Şəmsəddin Əliyev: “Məlumatıma görə, bu gün təkcə UNİBANK deyil, başqa banklardan da müştərilərə bu cür qanunsuz zənglər gəlir” “... əhalinin bəzi kəsiminin məlumatsızlığından sui-istifadə edirlər”
Artıq üç ayını geridə qoyduğumuz 2019-cu il həyatımıza böyük sosial islahatlarla daxil oldu. Ölkə Prezidentinin insanların maddi rifah halının yaxşılaşması məqsədilə verdiyi ardıcıl sosialyönümlü qərarların həyatımızın bütün sahələrini əhatə etdiyini və bu sosial paketdə bütün kateqoriyalardan olan insanların həyatına birbaşa dəxli olacaq islahatların nəzərdə tutulduğunu nəzərə alsaq, perspektivin ürəkaçan olacağı şübhə doğurmur.
Yəni bu islahatlar şəhid ailələrini, qaçqın-köçkün soydaşlarımızı, çoxuşaqlı ailələri, kiçik və orta sahibkarlar və digər kateqoriya insanları nəzərdə tutduğundan, ümumən ölkə əhalisinin yaşayış səviyyəsinə müsbət mənada təsir edəcəyi şəksizdir.
Sosial paketdən dəstək alacaq daha bir kateqoriya isə banklara borcu olan insanlardır. Daha doğrusu, banklardan dollarla kredit götürüb, sonradan 2015-ci ildə ardıcıl baş verən iki devalvasiya nəticəsində bu borclardan qurtula bilməyənlərdir.
Bəllidir ki, bu il fevralın 28-də Prezident İlham Əliyev banklara 10 min manata qədər borcu olan vətəndaşların böyük sevincinə səbəb olan çox humanist bir fərman verdi. Həmin fərman məlum devalvasiya hadisələri nəticəsində əhalinin banklara artıq ödədiyi xeyli vəsaitin özlərinə qaytarılmasını nəzərdə tutur. Prezidentin bu addımının əhalinin banklara az qala üçqat geri ödədiyi vəsaitinin onlara qaytarılması ilə vətəndaşların sosial rifah halının hansı həddə yaxşılaşacağını düşünməyə ciddi əsas versə də, təəssüf ki, bəzi banklar hələ də vətəndaşlara təzyiq göstərməkdə davam edir, məsələn, UNİBANK kimi...
Konkret fakta keçək. Qəzetimizin əməkdaşı Samirə Səfərova 2013-cü ilin avqustunda həmin banka müraciət edərək 3000 manat nağd pul və 1000 manatlıq “Alkart” götürüb. Təxminən bir ildən bir qədər artıq müddətdə - 2014-cü ilin dekabrına kimi ayda 160 manat məbləği düzənli şəkildə, vaxtlı-vaxtında ödəyib. Lakin iki kreditin ödəniş günləri ayrı olduğundan, göstərilən tarixdə banka müraciət edərək məbləğin toplanaraq yenidən hesablanmasını və zaman itkisi olmasın deyə, ayda bir dəfə ödəniş etməsini istəyib. Bank xahişi qəbul edib, lakin bu dəfə borc dollarla sənədləşdirilib. Müştəri etiraz etdikdə isə ona deyilib ki, siz onsuz da manatla ödəniş edəcəksiniz, bunun sizə dəxli olmayacaq. Lakin düz iki ay sonra dəxli olub – devalvasiya baş verib. Xanım əməkdaşımız banka gedərək kreditləri manatla götürdüyünü, sonradan məhz bankın istəyilə dollarla sənədləşdirildiyini xatırladıb və ona güzəşt tanınmasını istəyib, lakin bank bu xahişi qəti şəkildə rədd edib. Əməkdaşımız isə ödənişləri bundan sonra da devalvasiyaya qədərki məbləğlə ödəməyə davam edib. Bir neçə ay bu şəkildə davam etdikdən sonra bank xanım əməkdaşımızı məhkəməyə verib, halbuki, o, aylıq ödənişlərini dayandırmamışdı, yalnız artan hissəni ödəmirdi, yəni 190 deyil, elə köhnə qaydada 160 manat ödəyirdi ki, bu da, əslində, bu işdə məhkəmə predmeti olmadığının aşkar göstəricisidir. Buna baxmayaraq, Səbail Məhkəməsi bankın xeyrinə qərar çıxarıb və S.Səfərova Apelyasiya Məhkəməsinə müraciət edib, lakin burada hakim açıq şəkildə ona bildirib ki, məhkəmələr bankların əleyhinə qərar çıxarmayacaq, “çalışın, bankla dil tapın”. Bundan sonra məhkəmə hər ay əməkdaşımızın hansı vəsaitlə yaşayacağını nəzərə almadan əməkhaqqının 50 faizinin (!) banka ödənilməsi barədə qərar çıxarıb, həmin məbləğ isə, çətin də olsa, vaxtlı-vaxtında banka ödənilib...
Əməkdaşımız deyir ki, bu il fevralın 28-də Prezidentin sözügedən fərmanı imzalaması ilə sanki üzərindən ağır bir yük qalxıb və səbrsizliklə ödənilən artıq vəsaitin qaytarılması üçün banklara verilən vaxtın bitməsini gözləməyə başlayıb. Təbii olaraq aylıq ödənişi də dayandırıb, çünki bundan sonra banka yenə pul verməyi mənasız sayıb. Əməkdaşımızın sözlərinə görə, bu günə qədər banka təxminən 7000 manat civarında pul ödəyib. Lakin indi mart ayında ödəniş etmədiyi üçün bank ona dinclik vermir, aylıq ödəniş tələb edir: “Az qala hər gün zəng vururlar – evə, mobil telefonuma, ailə üzvlərimə... UNİBANK-ın xanım əməkdaşına deyirəm ki, axı bildiyim qədər, indi siz mənə ödəniş etməlisiniz, Prezident fərmanına bu sayğısızlığın adı nədir? Deyir ödəməlisiniz, vəssalam. Anlamıram, indiki halda artıq ödənişi tələb etməkdə bunların marağı nədir?”
Məsələ ilə əlaqədar mütəxəssislərə müraciət etdik.
Hüquqşünas Şəmsəddin Əliyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bankın əməkdaşımızdan pul tələb etməsi müştəriyə qarşı haqsızlıqdır. Ş.Əliyevin sözlərinə görə, bu gün bəzi banklar Prezidentin müvafiq sərəncamına əhəmiyyət vermək istəmirlər. “Prezidentin sərəncamından sonra sözügedən bankın müştəridən ödəniş tələb etməsi ciddi hüquq pozuntusudur. Müştəri Prezidentin məlum sərəncamına qədər hər ay vaxtlı-vaxtında ödəniş edib. Prezident imzaladığı sənədlə amnistiya elan edib. Müştəri götürdüyü kreditin 2 qatını banka ödəyib, bu halda bank hansı əsasla ondan əlavə ödəniş tələb edir. Onların buna qətiyyən ixtiyarı yoxdur. Samirə Səfərova banka bildirsin ki, götürdüyüm krediti ikiqat ödəmişəm və amnistiya ilə bağlı Prezidentin sərəncamı var, mən sizə əlavə ödəniş etməyəcəyəm. Məlumatıma görə, bu gün təkcə UNİBANK deyil, başqa banklardan da müştərilərə bu cür qanunsuz zənglər gəlir. Banklar bu zənglərlə müştəridən pul qoparmaq istəyirlər. Zəng vururlar, necə deyərlər, “tutdu qatıq, tutmadı ayran”, elə müştəri var ki, bankdan çəkinib pulu dərhal ödəyir. Bu gün bəzi banklar əhalinin bəzi kəsiminin məlumatsızlığından sui-istifadə edirlər” - deyə bildirən Ş.Əliyev onu da dedi ki, may ayının 15-nə kimi müştərilərə kompensasiyalar tam şəkildə ödənilməlidir. O, eyni zamanda, vurğuladı ki, bəzi müştərilər krediti zaminlə götürübsə və zamin onun yerinə ödəniş edibsə, zamin duran insanlara da kompensasiya veriləcək.
İradə SARIYEVA
