Xaricdə təhsil alan Azərbaycan vətəndaşlarının xeyli bir hissəsi diplomlarının tanınması sahəsində çox əziyyət çəkirlər. Təəssüf ki, bu gün xaricdə təhsil alan şəxslərin diplomlarının tanınmaması böyük problemə çevrilib. Məlumatlara görə, bunlar arasında distant təhsil alanlar ustunluk təşkil edir. İndiyə qədər yüzlərlə insan bu problemlə üzləşib və onların diplomları tanınmayıb. Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyindən bildirilib ki, bu dəfə də 90 nəfərin diplomu tanınmayıb.
Məlumdur ki, Azərbaycanda ali məktəblərə qəbul qaydaları çətin olduğu üçün gənclərimız əsasən qəbul qaydaları yüngül olan ali məktəblərə üz tuturlar, oxuyub qayıdandan sonra isə Təhsil Nazirliyinin müvafiq qurumları tərəfindən diplomları tanınmır. Daha doğrusu, Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyindən çoxları müsbət rəy ala bilmir.
Uzun illərdir ölkəmizdə mövcud olan bu problem necə həll edilməlidir ki, insanların əziyyətlərinə son qoyulsun?
“Əgər ölkəmizdə tələbə qəbulu qaydaları sadələşərsə...”
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu problem illərdir mövcuddur və cəmiyyət olaraq bunun ciddi fəsadları ilə üzləşirik.
“Bu problem uzun illərdir var. Birincisi, tələbə qəbulu komissiyası (indiki DİM) ilə bağlı fikirlərimi qeyd etmək istəyirəm. Sovet dövründə qəbulda neqativ hallar çox olduğuna görə keçid dövrü üçün qəbul qaydalarında dəyişiklik müsbət hal idi. Bu, keçid dövründə də özünü doğrultdu. Bundan sonra universitetlərə qəbul başqa şəkildə həyata keçirilməli idi. Hətta qəbul məsələsi univertsitretlərin özünə verilərdisə attestatla da qəbul prosesi həyata keçirilə bilər. Necə ki, bu başqa ölkələrdə var. Azərbaycanda ali məktəblərə qəbul qaydaları ildən-ilə sərtləşdiyinə görə, bizim gənclər məcbur olub qonşu ölkələrin attestatla tələbə qəbul edən universitetlərə sənəd verirlər. Bununla da Azərbaycan ailəsinin büdcəsi xarici universitetlərə axır. Bundan isə həm Azərbaycan, həm Azərbaycan ailəsi, həm də universietlərimiz və müəllimlərimiz itirir. Xaricə yönəldilən vəsait Azərbaycana qalsaydı bundan Azərbaycan vətəndaşları bəhrələnə bilərdi. Əgər ölkəmizdə tələbə qəbulu qaydaları sadələşərsə, ali məktəblərə atestatla qəbul qaydaları həyata keçirilərsə bu problem nisbətən aradan qalxa bilər. Yəni şagird orta məktəbdə yekun imtahanı verib atestant alırsa o tam orta təhsillidir. Ona şərait yaratmaq lazımdır ki, Azərbaycan universitetlərinə qəbulda iştirak edə bilsin. Qəbul qaydalarını ildən ilə mürəkkəbləşdirməkdənsə qaydaları sadələşdirmək lazımdır. Elə etmək lazımdır ki, gənclərimiz xarici ölkələrin ali məktəblərinə qaçırmasın. Qəbul qaydalarını sadələşdirmək universitetlərdə təhsili isə ciddiləşdirmək, keyfiyyətini artırmaq vacibdir. Təsdis və tələb o qədər yüksək olmalıdır ki, universitetin daxilində heç bir neqativ hal olmasın. Belə olarsa təhsilin keyfiyyəti düzələ bilər”.
M.Zülfüqarlının fikrində, hazırda Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) artıq öz dövürünü bitirib. O hesab edir ki, əsas diqqəti universitetlərdəki neqativ halları aradan qaldırmağa yönəltmək lazımdır, bəzi ali məktəblərdə artıq aradan qalxıb: “Amma bəzilərində hələ də qalmaqdadır. Ona görə də, bizim gənclərimiz qəbulda əziyyət çəkirlər. Buna görə də köklü islahatlar lazımdır ki, Azərbaycan gənci orta məktəbi bitirdikdən sonra öz vətənində normal şəkildə ali məktəblərə qəbul olsun. Qəbul qaydaları sadələşdirilməlidir ki, gənclərimiz bəzi təsadüfi ali məktəblərə qəbul olmağa can atmasınlar ki, axırda da diplomları tanınmasın. Bir məsələni də qeyd edim ki, xaricdə oxuyub gələnlərin diplomlarının tanınması məsələsində neqativ hallar var və bu halın qarşısı rəsmi qurumlar tərəfindən alınmalıdır. Diplomların tanınması məsələsində baş verən hallar ciddi araşdırılmalıdır” - deyə M.Zülfüqarlı qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
