Şokoladlı, qaymaqlı, çiyələkli, limonlu, fıstıqlı və başqa cürbəcür növləri ilə yay aylarının sevilən ləzzətlərindən biri də dondurmalardır. Üstəlik, rəngarəng çeşidləri ilə yanaşı, tərkibi də vitamin və minerallarla zəngindir. Protein və karbohidrat başda olmaqla, A, B6, B12, C, D, E, K vitaminləri, kalsium, fosfor, maqnezium, dəmir kimi minerallar dondurmaları dadlı olduğu qədər, faydalı qidaya çevirir.
Hazırda mağazalarda yerli və xarici firmaların istehsalı olan onlarca dondurma çeşidi mövcuddur. Qiymətləri də elə çeşidləri qədər dəyişkəndir. Çubuqlu dondurmaların qiyməti 20-80 qəpikdən tutmuş, 5-7 manata qədər dəyişir. Bununla yanaşı, qablarda satılanlar da var ki, onların da qiymətləri, çeşidlərindən asılı olaraq, 3 manatla 12-18 manat arasındadır. Qeyd edək ki, nə qədər faydalarını sadalasaq da, keyfiyyətsiz və düzgün istehsal edilməyən dondurma həyat üçün əsl təhlükə mənbəyidir. Son zamanlar sosial şəbəkələrdə dondurmadan yaranan mədə-bağırsaq nasazlıqları ilə bağlı şikayətlər də çoxalıb. Əksər istehlakçı dondurma yedikdən sonra mədə pozuntularının olduğunu deyir. Bunun da səbəbi mağazalarda keçən ildən qalan dondurmaların yenidən satılmasıdır. Istifadə müddəti bitmiş dondurmaların istehlak edilməsi insanlarda bir sıra narahatlıqlara səbəb olur.
“Dondurmanın üzərindəki müddət altı ayın bitmədiyini bildirir, amma laboratoriyaya nümunə verdikdə aydın olur ki, bu altı ay çoxdan bitib”
Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov bildirdi ki, qışda soyuducularda saxlanmış dondurmalar yayda yenidən satışa buraxılır. Əsasən də xaricdən ölkəmizə gətirilən və keçən il satışı reallaşdırılmayan məhsullar bu il yenidən dövriyyəyə daxil edilir: “Dondurmaları mənfi 20 dərəcədən aşağı temperaturda anbarda altı ay müddətində saxlamaq olar. Amma bu altı ayın doğruluğu faktını təsdiq etmək lazımdır. Tutaq ki, dondurmanın üzərindəki müddət altı ayın bitmədiyini bildirir, amma laboratoriyaya nümunə verdikdə aydın olur ki, bu altı ay çoxdan bitib. Onu da deyim ki, xaricdən gətirilən həssas məhsul soyuducularda yaranmış problem səbəbindən təkrar dondurulmuş ola bilər. Belə dondurmaları qablaşdırlmasından tanımaq mümkün olur. Onlar nisbətən əzik görüntüyə sahibdir. Azərbaycana dondurma gətirənlər xüsusi cihaz vasitəsilə məhsulun keyfiyyətşni nümayiş etdirə bilirlər. Bunun üçün təyyarələrin qara qutusunu andıran xüsusi bir cihaz var. Hansı ki, plomblanmış bu cihaz yolboyu dondurmaların arasına qoyulur, sonda isə açılaraq daşınma zamanı məhsulun temperatur dəyişikliklərini izləməyə imkan verir. Təəssüflər olsun ki, bu məlumatı çox az adam bilir. Bir çox idxalçı ümumiyyətlə bu məsələyə əhəmiyyət vermir.
Məlumat üçün bildirim ki, ölkəmizdə 20-dən çox dondurma istehsalçısı var. 2011-ci ildə USAID-in Azad İstehlakçılar Birliyi ilə apardığı birgə layihə çərçivəsində yalnız bir dondurma istehsalçısına Qida Təhlükəsizliyi Nişanı təqdim etmişik. Qalanları bu standarta oturmur”.
Günel CƏLİLOVA
