Aprelin 15-də Azərbaycanın və Ermənistanın xarici işlər nazirlərinin Moskva görüşündə əldə edilən razılaşmalarla bağlı məlumat yayılıb.
Xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov qeyd edib ki, əvvəlcə Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan xarici işlər nazirləri üçtərəfli görüş keçiriblər: “Çox faydalı görüş oldu. İndiyə qədər danışıqlarda irəliləyişə imkan verməyən məsələləri konkret şəkildə müzakirə etdik. Tam şəkildə irəliləyişin olmasını deyə bilmərəm. Ancaq Ermənistan tərəfi ilə bəzi problem yaradan məqamları ətraflı və daha dərindən başa düşə bildik. Məsələn, Ermənistan tərəfi statusla və təhlükəsizliklə bağlı məsələ qaldırdı. Biz isə qoşunların işğal altında olan torpaqlardan çıxarılması və məcburi köçkünlərin geri qaytarılması məsələsini qaldırdıq. Bu dörd fikir əsasında çox dərin müzakirələr apardıq”.
Elmar Məmmədyarov vurğulayıb ki, görüşdə bəzi təkliflər səsləndirilib: “İndidən bu təklifləri açıqlamaq istəmirəm. Bu həm Rusiya, həm digər həmsədrlər, həm də Azərbaycan və Ermənistan tərəfinin təklifləridir. Biz bu istiqamətdə işimizi davam etdirəcəyik”.
Nazir görüşün yekun bəyanatında qeyd olunduğu kimi, Azərbaycan və Ermənistan jurnalistlərinin Bakıya, Yerevana və Dağlıq Qarabağa səfərlərinin təşkili məsələsinə toxunub: “Bu çox maraqlı fikirdir ki, erməni və azərbaycanlı jurnalistlər Yerevana, Bakıya, Dağlıq Qarabağa səfərlər etsinlər. Bundan əlavə, cəbhə bölgəsində kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunması barədə razılığa gəldik. Ümid edirəm ki, Ermənistan tərəfi buna hörmətlə yanaşacaq. Sakinlərə öz torpaqlarında işləməyə imkan yaradacaqlar”.
Həmçinin, qeyd edilir ki, Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri yaxınlarının məhbusları ziyarət etməsinə dair tədbir görməklə bağlı razılığa gəliblər. Bu, ölkələrin xarici işlər nazirlərinin və ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin Moskvada danışıqlarının yekunlarına dair birgə bəyanatında bildirilir.
Göründüyü kimi, mühüm siyasi məsələlərlə bağlı razılıq əldə olunmasa da, humanitar sahədə müəyyən razılaşmalar var. Ən maraqlısı budur ki, məhz həmin humanitar sahəni əhatə edən vacib məsələ ilə bağlı Ermənistan yenidən qeyri-konstruktivlik nümayiş etdirib. Söhbət Azərbaycan tərəfinin təklif etdiyi girovların hamının-hamıya prinsipi ilə dəyişdirilməsindən gedir. Ermənistan tərəfinin bu məsələdə yenidən yaxasını kənara çəkməsi nə ilə izah oluna bilər?
Əhməd Şahidov: “Həmin ailələrin əsir və girovlarla görüşməsi prosesin məntiqi sonluqla nəticələnməsinə yol açacaq”
Azərbaycanlı Əsir və Girovlarla Bağlı Məlumat Mərkəzinin koordinatoru, hüquq müdafiəçisi Əhməd Şahidov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, əslində, ermənilərdən bu mövqe gözlənilən idi: “Moskva görüşündə tərəflər arasında humanitar problemlərin həlli ilə bağlı bir sıra müzakirələrin, hətta razılaşmaların olması ilə bağlı eyhamlar var. Ermənistan tərəfi hələ ötən ildən Azərbaycanın təklif etdiyi hamının-hamıya prinsipi ilə əsirlər və girovların dəyişdirilməsi təklifinə razılıq vermək istəmir. Son hadisələr, xüsusilə də Vyana və Moskva görüşlərində aparılan müzakirələr onu deməyə əsas verir ki, humanitar məsələlərin həlli istiqamətində proses davamlı olacaq. Bunu hətta əsir və girovların bizim dediyimiz prinsiplə dəyişəcəyinə hazırlıq mərhələsi kimi də qeyd edə bilərik. Son illərə qədər Ermənistan buna razı olmasa da, artıq mövqeyində bir qədər müsbətə doğru irəliləyişlər hiss edilir. Əgər əvvəl Ermənistan bu mövzudan ümumiyyətlə qaçırdısa, hazırda əsir və girovların öz ailə üzvləri ilə görüşməsinə izn verilməsi ilə razılaşır. Hesab edirəm ki, Ermənistan rəhbərliyi daxili ictimai rəyi də hesablayır və ona görə birdən-birə addım atmaq istəmir. Həmin ailələrin əsir və girovlarla görüşməsi prosesin məntiqi sonluqla nəticələnməsinə yol açacaq. Bununla etimad mühiti bir az da sağlamlaşacaq. Növbəti mərhələdə Ermənistan əsir və girovların hamının-hamıya prinsipi ilə dəyişdirilməsinə razı olacaq. Ötən il onlar bu mövzuda danışmağa belə həvəsli deyildilər. Düşünürəm ki, yay aylarında Azərbaycanın təklifi üzrə əsir və girovların dəyişdirilməsi baş tutacaq. Çünki həmin əsir və girovların doğmaları Ermənistan rəhbərliyi qarşısında ciddi tələb qoyurlar. Onlar Azərbaycanı misal gətirib deyirlər ki, rəsmi Bakı öz vətəndaşlarının taleyi ilə maraqlandığı üçün hamının-hamıya prinsipini təklif edir, bəs Ermənistan niyə bundan yayınır? Doğrudan da valideynlərin tələbləri qarşısında Paşinyan hökuməti söz tapıb danışa bilmir. Hətta əsirlərin doğmaları bir neçə dəfə aksiya keçirib yolları da bağlayıblar. Ermənistan rəhbərliyi bu cür tənələrdən yaxa qurtarmaq üçün razılaşmağa məhkumdur”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
