Hərbi hava qüvvlərinin gücləndirilməsi istiqamətində Azərbaycanın atdığı addımlar bu sahədə ölkəmizin Ermənistan üzərində üstünlüyünü əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Amma Azərbaycan əldə olunan nailiyyətlərlə kifayətlənməyərək, qeyd olunan istiqamətdə fəaliyyətini genişləndirir.
Artıq ötən ilin sonlarından məlumdur ki, Azərbaycan Pakistanın "JF-17 Thunder" döyüş təyyarələrini almağa xüsusi maraq göstərir. Cari il ərzində isə bu istiqamətdə artıq konkret addımlar atılması gözlənir. Bu arada bəlli olub ki, "JF-17 Thunder" döyüş təyyarələri Türkiyənin ASELSAN şirkətinin istehsalı olan ASELPOD elektro-optik hədəfləmə sistemi ilə təchiz ediləcək. Pakistan ilk 16 təyyarənin təchiz edilməsi üçün ASELSAN şirkətinə 16 ədəd ASELPOD sifariş verib.
Bununla bağlı Türkiyənin Müdafiə Sənayesi Katibliyi ilə Pakistanın müvafiq qurumu arasında saziş imzalanıb. ASELPOD gecə əməliyyatlarını asanlaşdıracaq. Belə ki, sistemin videokameraları 8 hədəfə qədər dəqiq və geniş görüntünü mərkəzə ötürə bilir. Maksimum mənzili 55 kilometr olan ASELPOD 25 kilometrdə lazerlə hədəfi işarələyə bilir. Qeyd edək ki, Karaçi şəhərində keçirilən İDEAS-2016 sərgisi çərçivəsində Pakistan tərəfi Azərbaycanla "JF-17 Thunder" döyüş təyyarəsinin alğı-satqısına dair danışıqların getdiyini açıqlayıb. Ehtimal var ki, Azərbaycanın sifariş verəcəyi "JF-17 Thunder" döyüş təyyarələri də ASELPOD ilə təchiz olunacaq. Bildirilir ki, Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri "JF-17 Thunder" qırıcılarının pilotları üçün əsas trenajor olan "MFİ-393 Super Mushshak"ı da almağa maraq göstərir.
Ümumiyyətlə, Azərbaycan və Pakistan ikitərəfli hərbi əməkdaşlığın gücləndirilməsi üzərində işləyir. Ötən ilin oktyabr ayında Pakistan baş naziri Nəvaz Şərif Bakıda səfərdə olub və Prezident İlham Əliyevlə danışıqlar aparıb. Tərəflər hərbi-texniki əməkdaşlıq, müasir silahların alınması və birgə istehsalı barədə anlaşma əldə edib. Əməkdaşlıq fonunda "JF-17 Thunder" təyyarələrinin alınması da ön planda yer alır. "JF-17 Thunder" qırıcılarını Pakistanla Çin birgə istehsal edir. Azərbaycan bu qırıcıları özünün hərbi hava qüvvələrinin sərəncamında olan MiQ-21, MiQ-25, Su-25 qırıcılarının güclü davamçısı kimi görür. Onu da qeyd edək ki, "JF-17 Thunder" qırıcıları daha müasir və daha geniş imkanlara malikdir. Fikirlər səslənir ki, Azərbaycan Çin və ya Türkiyədən yüksək dəqiqlikli "hava-yer" raketləri alaraq bu qırıcıları təchiz edə bilər. Digər tərəfdən o da məlumdur ki, "JF-17 Thunder" müxtəlif hava missiyalarını yerinə yetirməyə imkan verən çoxfunksiyalı platformadır. Bu qırıcılar hədəfə görünmə məsafəsindən çox aralıda "hava-hava" raketləri ilə zərbə endirə bilir, yüksək manevr qabiliyyətinə malikdir. Müasir radioelektron mübarizə sistemləri ilə təchiz olunub. Təyyarənin Çin versiyası "FJ-1 Xiaolong" adlanır. Bu təyyarələri 90-cı illərin sonlarında, 2000-ci illərin əvvəllərində Çinin "Jhengdu Airjraft Jorporation" şirkəti Pakistanın maliyyə dəstəyi ilə işləyib hazırlayıb. İlk sınaq uçuşlarına 2003-cü ildə başlayıb. Təyyarənin maksimal sürəti 1910 kilometrə çatır. Təyyarə 23 millimetrlik avtomatik topla, "hava-yer" və "hava-hava" tipli raketlərlə, Aydındır ki, bu təyyarələrin alınması Azərbaycanın Hərbi Hava Qüvvələrinin imkanlarını xeyli gücləndirəcək. Amma Azərbaycan Paknistandan "JF-17 Thunder" təyyarələri ilə yanaşı, uzaqmənzilli raket alışına da xüsusi maraq göstərir. Bu sahədə isə Pakistan hərbi sənayesi mühüm uğurlara imza ata bilib. Bu arada "AzeriDefenje" portalının yaydığı məlumata görə, Pakistanın "Heavy Industries Taxila" (HIT) şirkəti "Al-Khalid" (T-80UD) tankının yeni versiyasını hazırlayır. Yeni "Al Khalid-2"nin mühərriki analoqları arasında mühüm yerlərdən birini tutur. 6TD-2 dizel mühərriki 1500 at gücünə malikdir və Ukraynanın Xarkov Maşınqayırma və Konstruktor Bürosunun birgə məhsuludur. "Al Khalid-2" 6 pilləli ötürücü transmissiyaya malik olacaq. Bundan başqa, "Al Khalid-2" yeni zireh korpusu ilə RPQ və tank əleyhinə idarə olunan raketlərə qarşı müdafiəni gücləndirəcək. Bununla yanaşı, Türkiyənin ASELSAN şirkəti ilə "Al Khalid-2" tankı üçün son nəsil elektron sistemləri, atəşin idarəolunması sistemi, elektrik-optik sistemləri və rabitə sistemlərinin təchiz olunması ilə bağlı danışıqlar aparılır. 125 millimetrlik çaplı yivsiz lüləli topa malik "Al Khalid-2" tankın silahı həmçinin idarə olunan raket mərmilərindən atəş açmağa da uyğunlaşdırıla biləcək. Tankın 12,7 millimetrlik pulemyotu da məsafədən idarə olunan döyüş modul ilə əvəz oluna bilər. Bu tanklar özünü doğruldacağı təqdirdə Azərbaycanın hərb arsenalında onları da görmək mümkün ola bilər. Çünki Pakistan Azərbaycana hərbi texnika satışında heç bir problem olmadığını bildirir və bu sahədə ölkəmizlə əməkdaşlığı daha da genişləndirməyi düşünür.
Tahir TAĞIYEV
