Faiq Ələkbərli: “Rusiyanın siyasəti bu şəkildə davam edərsə növbəti illərdə 9 may paradını tək keçirmək məcburiyyətində qalacaq, ətrafında olan ölkələr də…”
Moskvanın “Qırmızı Meydan”ında ənənəvi olaraq keçirilən Faşizm Üzərində Qələbə günü paradında iştirak edəcək ölkə liderlərinin sayı keçən illərə nisbətən az olacaq. "The Insider" qəzetinin hesablamalarına görə, yeddi ölkə başçısı 9 mayda “Qırmızı Meydan”da keçiriləcək Qələbə Günü Paradında iştirak edəcəklərini təsdiqləyib.
Aprelin 27-də Putinin mətbuat katibi Dmitri Peskov bildirib ki, Kreml xarici ölkələrin dövlət başçılarına dəvətnamə göndərib və hansı xarici liderlərin 9 mayda “Qırmızı Meydanda” keçiriləcək Qələbə Günü Paradında iştirak edəcəyi açıqlanacaq. Əvvəllər mediada 20 ölkənin liderinin parada qatılacağı bildirilirdi, lakin Peskov “bu cür tədbirlərdən xəbərsiz olduğunu” bildirib.
Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov isə bir sıra xarici siyasətçilərin 9 mayda Moskvaya səfər etmək niyyətində olduqlarını açıqlasa da, o, qonaqların adlarını qeyd etməyib. Artıq üç MDB ölkəsinin lideri 9 may paradında iştirak edəcəklərini açıqlayıblar. Bunlar Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev və Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovdur.
Tanınmamış Abxaziya və Cənubi Osetiya liderləri Badra Qunba və Alan Qaqloyev də parada qatılacaqlar. Bosniya və Herseqovinanın hakim Respublika Serb partiyasının lideri Milorad Dodik də iştirak etmək niyyətində olduğunu açıqlayıb.
Slovakiyanın Baş naziri Robert Fiko da parada qatılacaq; onun iştirakı 29 apreldə Yuri Uşakovs tərəfindən təsdiqlənib.
Məlumata görə, Slovakiya Baş naziri Robert Fiko hərbi paradda iştirak etməyəcək.
Keçən il Qələbə Günü Paradında Çin, Serbiya, Venesuela, Braziliya, Kuba, Ermənistan, Misir, Vyetnam, Efiopiya və qismən tanınmış Fələstin də daxil olmaqla 27 ölkənin dövlət başçıları iştirak edib. Həmçinin ötən il İsrail diplomatik nümayəndəsi parada qatılıb, ABŞ səfiri isə dəvəti qulaqardına vurub.
Göründüyü kimi, rəsmi Moskvanın dəvətini qəbul etməyib geri çevirən xarici ölkə liderlərinin sayı artır. Bu da o deməkdir ki, bu ilki paradda daha az ölkənin rəhbəri iştirak edəcək.
İlbəil Moskvada 9 may paradında iştirakçı dövlət başçıları azalır.
Bu nəyin əlamətdir? Niyə azalıb?
AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun şöbə müdiri, fəlsəfə doktoru, siyasi ekspert Faiq Ələkbərli baki-xeber.com-a bildirdi ki, yeni dünya düzəni formalaşır və yeni dünya düzənində güclər müəyyənləşir. “Rusiya artıq əvvəlki güclərdən biri deyil. Xüsusilə Ukrayna müharibəsi Rusiyanın təkcə hərbi gücünü deyil, eyni zamanda ideoloji-siyasi anlamda da gücünü zəiflətdi. Ukraynada apardığı təcavüzkar müharibə və digər post-sovet ölkələrinə qarşı aşağılayıcı münasibət də onun zəifləməsinə səbəb oldu. Qazaxıstan, Qırğızıstan, Ermənistan kimi ölkələrə yuxarıdan aşağı baxması onun öz ziyanına işlədi. Rusiyanın apardığı siyasət 9 may Fazim üzərində qələbənin də mahiyyətinə kölgə saldı. Rusiya rəhbərliyinin zor gücünə post-sovet ölkələrini yenidən özünə bağlamaq niyyəti o ölkələri rəsmi Moskvadan uzaqlaşdırır. Bu baxımdan, 9 may paradında dövlət başçıları ciddi maraq göstərmir. Bu bir tərəfdən, Rusiyanın apardığı yanlış siyasətin, digər tərəfdən də yeni güclərin meydana çıxmasının, yaxud əvvəlki güclərin daha böyük mövqeyə sahib olmasının nəticəsidir. Artıq rəsmi Moskva bu və digər anlamda zor gücünə apardığı siyasətlə heç nə əldə edə bilmir. 9 may paradına münasibət ili-ildən mənfi mənada dəyişir və dövlət başçıları orada iştirak etmək istəmirlər. Rusiyanın siyasəti bu şəkildə davam edərsə növbəti illərdə 9 may paradını tək keçirmək məcburiyyətində qalacaq, ətrafında olan ölkələr də iştirakdan imtina edəcək”-deyə F.Ələkbərli vurğuladı.
İradə SARIYEVA
