Tarixin müəyyən məqamlarında bəzi məkan adları coğrafi anlayış çərçivəsindən çıxaraq bəşəri yaddaşın mənəvi rəmzinə çevrilir. Belə ünvanlar xalqların keçdiyi sınaqları, faciələrdən doğan dərsləri, eyni zamanda gələcəyə yönəlmiş ümid və dirçəliş iradəsini özündə yaşadır. Bu baxımdan, Gernika adı XX əsrin ağrılı yaddaşından doğaraq zamanla sülhə çağırışın, barışın və humanist düşüncənin simvoluna çevrilmişdir. Gernika adı bu gün yenidən dünyanın diqqət mərkəzindədir – amma bu dəfə faciənin deyil, sülhə yol açan təşəbbüslərin dəstəkçisi kimi.
“Sülh və Barışıq üçün Gernika Mükafatı”nın Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə təqdim olunması müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində sülh ideallarına verilən yüksək dəyərin rəmzidir.
Bu qərar bir daha göstərir ki, çağdaş dünyada liderlərin böyüklüyü yalnız iqtisadi göstəricilər, siyasi təsir imkanları və hərbi qüdrətlə ölçülmür. Əsl liderlik böhranlı şəraitlərdə sabitlik yaratmaq bacarığında, qarşıdurmanı əməkdaşlığa çevirmək iradəsində və gələcək nəsillər üçün təhlükəsiz mühit formalaşdırmaq məsuliyyətində təzahür edir. Prezident İlham Əliyevin şəxsində Azərbaycan məhz bu keyfiyyətləri özündə birləşdirən müasir dövlət modeli formalaşdırmışdır.
Uzun illər regionda davam edən münaqişə Cənubi Qafqazı geosiyasi gərginlik zonasına çevirmişdi. Lakin tarixi ədalətin təmin olunması və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tam bərpası bölgədə yeni mərhələnin əsasını qoydu. Bu mərhələnin əsas mahiyyəti qələbənin daha sonra da davam edəcək qarşıdurma vasitəsinə deyil, sülh platformasına çevrilməsi idi. Müasir siyasi tarixdə hərbi-siyasi nəticəni barışıq gündəliyinə transformasiya edə bilən liderlik nümunələri nadir hallarda müşahidə olunur. Prezident İlham Əliyev məhz belə strateji yanaşma ortaya qoyaraq postmünaqişə dövrünün əsas fəlsəfəsini müəyyənləşdirdi: regionda davamlı təhlükəsizlik yalnız qarşılıqlı tanınma, suverenliyə hörmət və əməkdaşlıq yolu ilə mümkündür. Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində atılan addımlar, sülh sazişi üzrə aparılan danışıqlar, etimad quruculuğu tədbirləri, yeni kommunikasiya imkanlarının müzakirəsi regionun gələcəyinə dair fərqli siyasi mənzərə formalaşdırmaqdadır. Azərbaycanın irəli sürdüyü təşəbbüslər bu baxımdan yalnız regional hadisə deyil, qlobal siyasi təcrübə üçün də mühüm nümunədir.
Prezident İlham Əliyevin liderliyinin mühüm cəhətlərindən biri milli maraqlarla beynəlxalq məsuliyyət arasında uğurlu tarazlıq yaratmasıdır. Dövlət başçısının siyasi kursunda Azərbaycanın suveren maraqları qətiyyətlə qorunur, eyni zamanda beynəlxalq hüququn prinsipləri, qarşılıqlı hörmət, dialoq və çoxtərəfli əməkdaşlıq xətti ardıcıl şəkildə müdafiə edilir. Bu, müasir dünyada nadir rast gəlinən çevik və məsuliyyətli idarəçilik modelidir. Məhz buna görə Azərbaycan son illərdə yalnız enerji təhlükəsizliyində etibarlı tərəfdaş kimi deyil, həm də humanitar əməkdaşlıq platformalarının təşəbbüskarı kimi tanınır. Müxtəlif qitələrdə dost və tərəfdaş ölkələrə göstərilən humanitar yardımlar, beynəlxalq həmrəyliyə verilən töhfələr, mədəniyyətlərarası dialoq təşəbbüsləri dövlətimizin qlobal nüfuzunu daha da möhkəmləndirmişdir. Azərbaycan Prezidentinə Gernika Mükafatının təqdim olunması həm də dərin rəmzi məna daşıyır. Bir zamanlar müharibə dəhşətlərinin simvoluna çevrilmiş bir şəhərin bu gün sülhə töhfə verən lideri təltif etməsi tarixdən gələcəyə uzanan mühüm mesajdır. Bu mesaj ondan ibarətdir ki, xalqlar faciələrin girovu olaraq qala bilməzlər; tarixdən nəticə çıxaran cəmiyyətlər barışıq və inkişaf yolunu seçirlər. Azərbaycan da bu gün tarixi qələbəsini sülhə çevirən qalib dövlət kimi çıxış edir.
Qələbədən sonra revanşizmə deyil, regional əməkdaşlığa üstünlük verilməsi Azərbaycanın siyasi müdrikliyinin bariz göstəricisidir. Ölkəmiz Cənubi Qafqazı qarşıdurma xəritəsindən əməkdaşlıq məkanına çevirmək əzmindədir. Nəqliyyat dəhlizləri, enerji marşrutları, iqtisadi inteqrasiya layihələri və qarşılıqlı faydaya əsaslanan təşəbbüslər bunun real ifadəsidir.
Bu gün beynəlxalq aləmdə Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətinə verilən yüksək qiymətlər təsadüfi deyildir. Bunlar Azərbaycanın qazandığı geosiyasi çəkisinin, milli dövlətçilik modelinin və uzaqgörən liderlik kursunun məntiqi nəticəsidir. “Sülh və Barışıq üçün Gernika Mükafatı” ilə yanaşı, Prezident İlham Əliyevin nüfuzlu “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”na layiq görülməsi də dövlətimizin qlobal humanizmə, sivilizasiyalararası dialoqa və beynəlxalq həmrəyliyə verdiyi töhfələrin beynəlxalq səviyyədə etirafıdır. Bu iki mötəbər mükafat Azərbaycanın sülhə, qarşılıqlı anlaşmaya və qlobal əməkdaşlığa verdiyi töhfələrin beynəlxalq miqyasda ardıcıl təsdiqidir.
Nəticə etibarilə, Gernikadan Qafqaza uzanan bu mənəvi körpü müasir dövrün mühüm həqiqətini təsdiqləyir: XXI əsrdə qalibiyyət yalnız hərbi nəticə ilə ölçülmür; əsl qələbə müharibədən sonra sülh qura bilməkdir. Azərbaycan öz tarixi qələbəsini qazanmaqla regionda sabitlik, əməkdaşlıq və barışıq üçün yeni siyasi fəlsəfə formalaşdırmışdır.
Cavanşir Feyziyev Milli Məclisin deputatı
