Rasim və Rəşad Daşdəmirov - nəsildən-nəslə ötürülən taleyin hekayəsi…
Hər bir insanın həyatı özündə bir yolun izlərini, seçimlərin nəticələrini və zamanın ağırlığını, təhlükələrini daşıyır. Rasim Bayram oğlu Daşdəmirovun hekayəsi də belə bir yolun izidir. 1946-cı ildə Qərbi Azərbaycanın Pəmbək mahalının Qursalı kəndində dünyaya gələn Rasim uzun illər Gəncənin Kəpəz və Nizami rayonlarında dövlət idarəçiliyində çalışdı. 1994-2000-ci illərdə isə şəhərin icra hakimiyyətinə rəhbərlik etdi. O, şəhərin “meri” kimi həm hegemon, həm ötkəm, həm də ictimai diqqətin mərkəzində dayanırdı. Həmin dövrdə də ondan kifayət qədər şikayətlər dövri mətbuata kütləvi axın edirdi. Onun adı, yalnız idarəçilik sahəsindəki yüksəlişi ilə deyil, həm də “Lissabonun sammit şəhəri” ifadəsi kimi ictimai yaddaşda qalacaq anılarla xatırlanır. Bu, həmin dövrdə Rasim Daşdəmirovun intellektual səviyyəsindən xəbər verən ən yaddaqalan ifadə oldu.
Eyni zamanda, həmin vaxt dövri mətbuat yazırdı ki, Razim Daşdəmirovun arvadı və anası erməni əsillidir. Mərhum akademik Nizami Süleymanov şəxsən bu iddialarla televiziyalarda çıxış edir, hətta onu "Razik Dəmirçıyan" adlandırırdı. Amma o vaxt Rasim Daşdəmirov bu iddiaların heç birinə rəsmi cavab vermədi, Nizami Süleymanova qarşı heç bir məhkəmə iddiası qaldırmadı. Bu isə cəmiyyətdə reallığın təsdiqi kimi qəbul edildi.
Rasim Daşdəmirovun həyat yolu özündə bir şəcərə və imkanların ağacını daşıyırdı, köklər "möhkəm", budaqlar yüksəlirdi. Amma həyat yalnız kök və budaqlardan ibarət deyil - küləklər, fırtınalar, illər də var. Bu ağacın budaqlarından biri də Rəşad Rasim oğlu Daşdəmirov oldu. 1978-ci ildə Gəncədə doğulan Rəşad atasının kölgəsində böyüdü, onun nüfuzunu və imkanlarını hiss edərək yaşadı. Bakı Dövlət Universitetində hüquq təhsili aldı, Daxili İşlər Nazirliyində çalışdı, polis polkovnik-leytenantı rütbəsinə yüksəldi və strateji əhəmiyyətli bir dövlət şirkətinin - Bakı-Hövsan Beynəlxalq Ticarət Dəniz Limanının baş direktoru oldu. O, hər addımında atasının yolunu davam etdirir, hər addımda atasının qazandığı imkanlar və əlaqələr onu yeni karyera yüksəlişinə doğru irəlilədirdi.
Amma həyatın fırtınaları qaçılmazdır. 2025-ci ilin dekabrında Rəşadın həbs olunması, külli miqdarda qaçaqmalçılıq və vergidən yayınma ittihamları ilə üzləşməsi həmin yolun digər üzünü ortaya qoydu. Atasının yolu kimi, oğulun da yolu risqlər, qanuni sınaqlar və ictimai təzyiqlərlə dolu idi. Rasim bu risqlərdən yayınıb, təqaüdə çıxaraq sakit bir həyata qovuşa bilsə də, oğul qanun qarşısında sərt reallıqlarla üzləşdi.
Bu hekayədə açıq bir metafora vardır: Rasim kök, Rəşad budaq. Kökün bəxti gətirdi, özünü "qoruya bildi", amma budağın ucu küləyə qarşı həssasdır. Nüfuz və imkanlar nəsildən-nəslə ötürülür, amma taleyin fırtınaları və qanun qarşısında məsuliyyət hər zaman budağın ucuna toxunur.
Rəşad və Rasim Daşdəmirovun hekayəsi yalnız bir ailənin karyera yolu deyil - bu, Azərbaycan dövlət idarəçiliyində nəsildən-nəslə ötürülən nüfuz, imkan və məsuliyyət modelinin canlı nümunəsidir. Atanın seçimi və irsi oğul üçün həm fürsət, həm də sınaq olmuşdur. Rasim və Rəşadın yolları göstərir ki, eyni yolun fərqli gedişatı ola bilər, fərqli nəticələr doğura bilər. Birinin bəxti gətirir, "sudan quru çıxa" bilir, digəri isə yox. Nə qədər nüfuzlu olsan da, taleyin və qanunun sərt sınaqları qarşısında əyilmək risqi hər zaman vardır.
Bakı-Hövsan Beynəlxalq Ticarət Dəniz Limanı - ölkənin iqtisadi qapılarından biri sayılan bu strateji məkanda baş verənlər indi cəmiyyət üçün sarsıdıcı suallar doğurur. Limanın rəisi vəzifəsini daşıyan Rasim Daşdəmirovun oğlu Rəşad Daşdəmirovun saxlanılması təkcə bir məmurun həbsi deyil, idarəçilik sistemindəki dərin çatların növbəti təzahürü kimi gündəmi silkələyib.
Baş Prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsi tərəfindən saxlanılan R.Daşdəmirov barəsində Binəqədi Rayon Məhkəməsinin həbs qətimkan tədbiri seçməsi ittihamların miqyasını və ağırlığını açıq şəkildə ortaya qoyur. Ona qarşı irəli sürülən iddialar - külli miqdarda qaçaqmalçılıq, vergidən yayınma, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə - sadəcə hüquqi terminlər deyil, dövlətə və cəmiyyətə vurulduğu iddia olunan zərbənin ölçüsünü göstərən ağır ifadələrdir.
İttihamlara görə, bu proseslər təsadüfi yox, sistemli və təkrar xarakter daşıyıb. Cinayət Məcəlləsinin 206.4, 213-1.2.2, 213-1.2.3 və 308.2-ci maddələri ilə açılan cinayət işi məhkəmədə təsdiqini taparsa, liman kimi strateji bir obyektin qanunsuz dövriyyələrin, kölgə iqtisadiyyatının və korrupsiya mexanizmlərinin mərkəzinə çevrilməsi iddialarını gündəmə gətirir.
Cəmiyyət haqlı olaraq soruşur: necə olur ki, dövlətin ticarət və nəzarət qapısında dayanmalı olan şəxs barəsində qaçaqmalçılıq və vergidən yayınmalar kimi ağır ittihamlar irəli sürülür?
Bu yalnız bir nəfərin məsuliyyətidirmi, yoxsa onu bu kresloda qoruyan, görməzdən gələn daha geniş bir sistem var?
Bu hadisə bir daha göstərir ki, vəzifə kreslosu toxunulmazlıq qalxanı deyil. Əgər qanun hamı üçün eynidirsə, ad, soyad və postdan asılı olmayaraq cavab vermək labüddür. İndi cəmiyyətin gözləri istintaq və məhkəmə prosesindədir - ədalətin doğrudan da limanlardan, sərhədlərdən və kabinetlərdən maneəsiz keçib-keçməyəcəyini görmək üçün...
Dəniz NƏSİRLİ
