Bəhruz Quliyev: “Azərbaycan dövləti ədaləti təmin edərkən heç vaxt intiqam niyyəti ilə deyil, beynəlxalq və milli hüquq normalarına uyğun davranır”
Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər, müharibə cinayətləri, o cümlədən təcavüzkar müharibənin hazırlanması və aparılması, soyqırımı, müharibə qanunlarını və digər çoxsaylı cinayətlər törətməkdə təqsirləndirilən Ermənistan Respublikasının vətəndaşlarının məhkəmə prosesi davam edir.
Məhkəmədə sübutlarla təsdiq olunub ki, Ermənistan Azərbaycanın suveren ərazilərini işğal edib, Azərbaycana hərbi təcavüz zamanı, eləcə də ondan sonrakı dövrdə sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər, müharibə cinayətləri və çoxlu sayda digər xüsusilə ağır cinayətlər törədib.
Məhkəmə prosesi zamanı təqsirləndirilən Arkadi Qukasyanın, Bako Sahakyanın və Madat Babayanın ömürlük azadlıqdan məhrum etmə növündə cəza nəzərdə tutan cinayətlərin törədilməsində ittiham olunmalarına və həmin ittihamların məhkəmə istintaqı zamanı sübuta yetirilməsinə baxmayaraq, yekun məhkəmə qərarı, yəni hökm çıxarılanadək həmin təqsirləndirilən şəxslər 65 yaşına çatdıqları üçün Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin tələblərinə əsasən onlara ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilə bilməz.
Həmçinin, Harutyunyan Arayik Vladimiri Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində nəzərdə tutulan təcavüzkar müharibəni planlaşdırma, hazırlama, başlama və aparma, beynəlxalq müdafiədən istifadə edən şəxslərə hücum etmə, soyqırımı, əhalini məhv etmə, köləlik, əhalini məcburi köçürmə, təqib, insanları zorakılıqla yoxa çıxarma, beynəlxalq hüquq normalarına zidd azadlıqdan məhrum etmə, işgəncə, muzdluluq, müharibə qanunlarını və adətlərini pozma, silahlı münaqişə zamanı beynəlxalq humanitar hüquq normalarını pozma, hərbi soyğunçuluq, qəsdən adam öldürmə, qanunsuz sahibkarlıq, terrorçuluq, terrorçuluğu maliyyələşdirmə, cinayətkar birlik (təşkilat) yaratma, qanunsuz olaraq silah, onun komplekt hissələrini, döyüş sursatı, partlayıcı maddələr və qurğular əldə etmə, başqasına vermə, satma, saxlama, daşıma və gəzdirmə, aviasiya təhlükəsizliyinə təhdid yaradan əməllər, hakimiyyəti zorla ələ keçirmə və onu zorla saxlama, dövlətin konstitusiya quruluşunu zorla dəyişdirmə, qanunvericiliklə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələri və qrupları yaratma cinayətlərini törətməkdə təqsirli bilinməklə qəti olaraq ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilməsi və cəzasını həbsxanada çəkməsi təklif olunub. Cəzaçəkmə müddətinin isə tutulduğu vaxtdan – 2023-cü il oktyabrın 3-dən hesablanması bildirilib.
“Bu məhkəmə prosesi təkcə keçmişin cinayətlərinin cəzasız qalmaması deyil, həm də gələcəkdə bu kimi vəhşiliklərin təkrar olunmaması üçün mühüm hüquqi presedentə çevrilir”
“Səs” qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev mövzu ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Ermənistanın Azərbaycana qarşı uzun illər ərzində həyata keçirdiyi hərbi təcavüz, sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər, eləcə də beynəlxalq humanitar hüququ kobud şəkildə pozan müharibə cinayətləri artıq hüquqi müstəvidə öz hüquqi qiymətini almaqdadır: “Azərbaycan dövləti neçə illərdir xalqımıza qarşı törədilmiş cinayətlərin araşdırılması və günahkarların məsuliyyətə cəlb olunması istiqamətində ardıcıl və prinsipial mövqe nümayiş etdirir. Hazırda məhkəmə prosesində ittiham olunan şəxslərdən biri Harutyunyanın törətdiyi cinayətlərin tam sübuta yetirilməsi növbəti dəfə göstərir ki, Azərbaycan ərazisində dinc əhaliyə qarşı həyata keçirilmiş qətliamlar, işgəncələr, qeyri-insani rəftarlar və dağıntılar təsadüfi deyil, məqsədyönlü, planlı və dövlət səviyyəsində təşkil edilmiş siyasətin nəticəsi olub. Onun barəsində ömürlük həbs cəzasının təklif edilməsi həm hüquqi baxımdan əsaslıdır, həm də ədalətin təmin olunması baxımından zəruridir".
O qeyd etdi ki, digər təqsirləndirilən şəxslər Arkadi Qukasyan, Bako Sahakyan və Madat Babayan haqqında da məhkəmə istintaqı onların azərbaycanlı mülki şəxslərə və hərbçilərə qarşı ağır cinayətlər törətdiyini tam şəkildə üzə çıxarıb. Lakin Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin tələb və məhdudiyyətlərinə əsasən, həmin şəxslər 65 yaş həddini keçdiklərinə görə onlara ömürlük cəza təyin edilə bilməz. Bu, dövlətimizin hüququn aliliyinə, qanunun tələblərinə sadiqliyinin, emosiyalara deyil, məhz hüquqa əsaslanan bir məhkəmə sistemi qurduğunun göstəricisidir: “Burada əsas məsələ ondan ibarətdir ki, Azərbaycan dövləti ədaləti təmin edərkən heç vaxt intiqam niyyəti ilə deyil, beynəlxalq və milli hüquq normalarına uyğun davranır. Bu isə Azərbaycanın regional və qlobal miqyasda hüquqi dövlət imicini daha da gücləndirir. Həmçinin, bu proses bir daha nümayiş etdirir ki, Azərbaycan yalnız öz torpaqlarını işğaldan azad etməklə kifayətlənmir, həm də 30 ildən çox müddət ərzində xalqımıza qarşı törədilən bütün cinayətlərin beynəlxalq standartlara uyğun araşdırılması və günahkarların cəzalandırılması üçün qətiyyətli iradə ortaya qoyur. Bu məhkəmə prosesi təkcə keçmişin cinayətlərinin cəzasız qalmaması deyil, həm də gələcəkdə bu kimi vəhşiliklərin təkrar olunmaması üçün mühüm hüquqi presedentə çevrilir. Azərbaycanın ədalət mübarizəsi həm tarixi, həm də siyasi baxımdan tam haqlı mövqeyə söykənir və bu prosesin sonunda hökm nə olursa olsun, artıq dünyanın gözü qarşısında bir həqiqət tam təsdiqlənib: cinayətin yaşı olmur, keçmişin qaranlıq səhifələri isə mütləq hüquqi qiymətini alır".
Günel CƏLİLOVA
