Erməni mediası yazır ki, Ermənistan müharibənin şokundan çıxmaq, Azərbaycan isə hərbi yolla nail olduqlarını siyasi müstəvidə də davam etdirmək istəyi ilə yaşayır. Bir qayda olaraq, müharibədən sonra qələbə qazanan tərəf şərtləri diktə etməyə başlayır.
Sözügedən məsələ ilə bağlı “Qafqaz” İnstitutunun direktoru, erməni politoloq Aleksandr İsgəndəryan bildirib ki, diqtə edən tərəf Azərbaycan olacaq: “Bakı bundan sonra da öz qaydalarını diktə edəcək, İrəvan isə onları yerinə yetirməyə borclu olacaq. Bu bir reallıqdır. Hələlik danışıqların hansı formatda davam edə biləcəyi məlum deyil. Bir şey aydındır ki, Ermənistanın bu vəziyyətə təsir etmək üçün resursları yoxdur. Bütün bunlarla yanaşı, yaxın zamanlarda ermənilər üçün müsbət olan heç nə gözləməyə dəyməz”.
Görünən odur ki, az-çox ciddi qəbul olunan erməni siyasi analitiklər vəziyyəti düzgün dəyərləndirir və Azərbaycanın qalib olmasını nəzərə alaraq, diqtə edən tərəf olduğunu etiraf edirlər. O baxımdan bunu ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
“Ermənistan tərəfi bu diqtəni həm də özünün fəlakətdən bir çıxış yolu kimi qəbul etməlidir”
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili, politoloq Elman Nəsirovun sözlərinə görə, Azərbaycanın diqtə edən tərəf olduğu faktdır: “Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında şanlı ordumuz 44 günlük Vətən müharibəsində tarix yazdı və ərazi bütövlüyümüzü bərpa etdi. Eyni zamanda, beynəlxalq hüququ işlək vəziyyətə gətirdi. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi və 30 ilə yaxındır işləməyən qətnamələrini icra etdi. Bütün bunların nəticəsində Azərbaycan bütün dünyada qalib tərəf kimi qəbul edildi. Qalib tərəf olmaqla yanaşı, Prezident İlham Əliyev unikal təşəbbüslə çıxış etdi. Təşəbbüsün mahiyyəti ondan ibarətdir ki, Ermənistan da daxil olmaqla altıtərəfli əməkdaşlıq formatı qurulmalıdır. Azərbaycanın Gürcüstan, Türkiyə, Rusiya, İran ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətləri var. Ermənistan da bu tərəfdaşlığa qoşulsun və altıtərəfli əməkdaşlıq platforması formalaşsın. Bu, Azərbaycan tərəfinin olduqca əhəmiyyətli bir təşəbbüsüdür. Çünki bu, Ermənistanı düşdüyü indiki ağır iqtisadi-sosial böhrandan çıxara bilər. Bunun alternativi revanşizmdir və bu, müharibəni labüd edə bilər. Hansı ki, növbəti müharibə aparmaq üçün Ermənistanın resursu yoxdur. Çünki məğlub tərəf olaraq ordusu darmadağın edilib, 10 mindən çox fərarisi var, iqtisadiyyatı çöküb və s. Belə bir şəraitdə hansı ağlı başında olan erməni konfrantasiya yolunu seçə bilər? Ona görə də bir sıra erməni analitiklər vəziyyətin ciddiliyinin fərqindədirlər. Paşinyan da dərk edir ki, yeganə yol əməkdaşlıqdır və bu istiqamətdə müəyyən işlər görülür. Bəli, Azərbaycan diqtə edən tərəfdir. Ancaq Azərbaycanın diqtə etməsinin bir qədər fərqli mənası var. Bizim diqtə edən tərəf olmağımız təkcə Azərbaycanın mənafeyinə xidmət etmir. Bu həm də Ermənistanın mənafeyinə xidmət edir. Həmçinin, Rusiyanın, Türkiyənin, İranın mənafeyinə xidmət edir. Çünki söhbət regional əməkdaşlıqdan gedir. Regional əməkdaşlıq olan yerdə bölgədə dayanıqlı sülh, sabitlik, tərəqqi və inkişaf olacaq. Bax, Azərbaycanın yanaşması bundan ibarətdir. Ermənistan tərəfi bu diqtəni həm də özünün fəlakətdən bir çıxış yolu kimi qəbul etməlidir. Biz qalib olsaq da, onun fərqindəyik ki, biz bu ərazilərdən köçüb heç yerə gedəsi deyilik. Qonşular əbədi düşmən ola bilməzlər. Bununla bağlı çoxsaylı misal çəkmək olar. Eyni məntiqlə də biz Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinə baxmalıyıq. Azərbaycan tərəfinin xoşməramlı mövqeyi ortadadır. Ona görə də Ermənistan da bənzər mövqe sərgiləməlidir. Ermənistan kütləvi şəkildə minaladığı ərazilərin xəritəsini bizə verməlidir”.
Millət vəkili onu da qeyd etdi ki, 20 iyun seçkilərində Paşinyan qalib gələndən sonra əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açılacaq.
Vidadi ORDAHALLI
