Son günlərdə Ermənistanda vəiyyətin yenidən gərginləşməsi, Nikol Paşinyan iqtidarından narazılığın daha da artması müşahidə edilir. Bu hal "hərbi əsir"lər məsələsi ilə bağlı özünü daha qabarıq büruzə verir.
Son məlumatlara əsasən, Şirak vilayətində 2020-ci il Qarabağ müharibəsindən sonra Azərbaycanda saxlanan hərbçilərin qohumları onların qaytarılması üçün Ermənistan hakimiyyətinin “kifayət qədər səy göstərməməsinə” etiraz olaraq Gümrü-İrəvan və Aşotsk-Vanadzor yolları bağlayıblar. Xatırladaq ki, Şirak vilayətindən olan hərbçilər dekabrın 16-da Xocavəndin Çaylaqqala kəndi yaxınlığında Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən saxlanıblar. Ermənistan onları "hərbi əsir" adlandırır, Azərbaycan isə hərbçilərin ölkəyə 44 günlük müharibəni dayandıran 10 noyabr razılaşmasından sonra girdiyini əsas gətirərək onları təxribatçı qrup sayır. Bakı bildirir ki, hərbçilər Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinə uyğun olaraq istintaqa cəlb olunublar. İkinci Qarabağ müharibəsində itkin düşən hərbçilərin qohumları isə yenidən aksiyalara başlayıb. Buna səbəb aprelin 8-də yayılan xəbər olub. Həmin xəbərə əsasən, Azərbaycanda saxlanılan erməni hərbçilərinin bir qrupu Rusiyanın vasitəçiliyi ilə qaytarılır və tezliklə onları aparan təyyarə İrəvanın “Erebuni” aeroportunda yerə enəcək. Həmin erməni diversantlarının yaxınları aerportda gözləməyə başlayıb, təyyarə enib, amma məlum olub ki, içərisində təkcə Rusiyanın Qarabağdakı sülhməramlı qüvvələrinin komandanı, general-leytenant Rüstəm Muradov var. Azərbaycan məsələ ilə bağlı məlumat verməyib. İlkin ehtimala görə, Ermənistan son anda danışıqları pozduğuna, Qarabağda minalanmış ərazilərin xəritəsini vermədiyinə və hazırda Qarabağda saxladığı qanunsuz silahlıları çıxartmadığına görə razılaşmadan imtina edilib. Təyyarənin boş gəldiyini görəndə isə hava limanına toplaşanların bir qismi Müdafiə Nazirliyinin qarşısına yollanıb və oradakı etirazçılara qoşulub. Etirazçılar deyir ki, Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyinin verdiyi yalan vədlərdən beziblər və yaxınlarının taleyinə aydınlıq gətirilməsini istəyirlər. Onlar Ermənistan Müdafiə Nazirliyi binasını hər tərəfdən əhatəyə alıb, giriş-çıxışları bağlayıb. Binada qalan nazirlik işçiləri binanı tərk edə bilmir. Bundan sonra Ermənistan Müdafiə Nazirliyinə böyük sayda polis gətirilib və polislər çəkiliş etməyi qadağan ediblər. "Mediaport" teleqram kanalı məlumat yayıb ki, Ermənistan Müdafiə Nazirliyi qarşısında keçirilən etiraz aksiyası zamanı bir sıra erməni generallar hasarın üzərindən tullanaraq nazirliyin binasından qaçıblar. Nazirliyin qarşısında etirazçıların toplaşması ilə əlaqədar baş qərargah rəisi Artak Davtyan ərazini helikopterlə tərk etməli olub.
Ermənistan Respublika Partiyasının sədr müavini Armen Aşotyan isə xatırladır ki, "hərbi əsir" məsələsi Nikol Paşinyanın Moskva şəhərində də əsas müzakirə mövzusu olub: “Hərbi əsirlərimiz məsələsi üzrə ağrılı blef gərəksizin Moskva səfərinin uğursuz olmasının möhürü idi. Oğlanlarımıza, uşaqlarını gözləyən bütün ailələrə və hamımıza güc və səbr diləyirəm”. Ekspertlər hesab edir ki, Ermənistan Azərbaycanla razılaşmalara sona kimi əməl etməsə, ölkəmizdə saxlanılan diversantların qaytarılması mümkünsüz olacaq. Bu xüsusda Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Bakının konkret mövqeyini açıqlayıb: “Hərbi əsirlər kimi Ermənistan tərəfindən təqdim olunan mövzunun mahiyyəti fərqlidir. Azərbaycan bütün sahələrdə öz öhdəliklərinə ciddi yanaşan və məsuliyyətli, beynəlxalq münasibətlərin məsuliyyətli iştirakçısıdır və bunu dəfələrlə sübut edib. 10 noyabr tarixli bəyanatın imzalanmasından sonra bütün müstəvilərdə Azərbaycan özünü çox məsuliyyətli davranışını təsdiq edib”. Nazir qeyd edib ki, noyabr ayının sonunda artıq Azərbaycan tərəfi bütün hərbi əsirləri qarşı tərəfə təqdim etdi: “Azərbaycan tərəfi 70-dən artıq hərbi əsiri Ermənistana təqdim etdi, qarşı tərəfdən isə Azərbaycana 12 hərbi əsir qaytarıldı. Hazırda Ermənistan tərəfindən qaldırılan mövzunun tarixçəsi ilə bağlı qeyd edim ki, bu, üçtərəfli bəyanat imzalandıqdan və tərəflər öz üzərinə öhdəlik götürdükdən təxminən bir ay sonra meydana çıxan məsələdir”. Ceyhun Bayramov bildirib ki, dekabrın 12-13-də Azərbaycan hərbi qüvvələrinin tam nəzarətində olan, üçtərəfli bəyanata və təsdiqlənmiş xəritələrə əsasən, Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin yerləşdirilmə zonasına aid olmayan ərazilərdə Ermənistan hərbçilərinin yerləşdirilməsi, hərbi təxribatlar törədilməsi nəticəsində 4 Azərbaycan hərbçisi həlak olub, 1 mülki şəxs ağır yaralanıb: “Dekabrın 12-13-də Azərbaycan xüsusi xidmət orqanları və Müdafiə Nazirliyinin müvafiq bölmələri tərəfindən aparılmış anti-terror əməliyyatı zamanı o qrup tamamilə zərərsizləşdirilmişdir və 62 nəfər Ermənistan hərbçisi tutulmuşdur. Cinayət istintaq tədbirləri nəticəsində bu şəxslərin həmin əraziyə 26 noyabr tarixində yerləşdirilməsi faktı təsdiqlənib. Onlar Ermənistan vətəndaşları və hərbçiləridir, onlar Şırak vilayətindəndir. Onlar Azərbaycan ərazisində cinayət törədiblər və onların cinayəti nəticəsində yaralanan və həlak olan insanlar var. Azərbaycanın müvafiq qanunvericiliyinə əsasən, onlarla bağlı cinayət işi açılıb. Hərbi əməliyyatlar olmayan zaman hərbi əsir ola bilməz, onlar cinayətkardır, amma hərbi əsir deyil. Bu mövqe Azərbaycan tərəfindən bildirilib. Bu faktla bağlı Azərbaycan tərəfi beynəlxalq təşkilatları məlumatlandırıb. BMT Baş katibinə bu faktla bağlı məktub ünvanlamışıq. Bunu regiona təhdid adlandırmışıq, Ermənistana təzyiq göstərilməsini istəmişik. Ermənistan bu kimi spekuliyasiyalarla üçrərəfli bəyanata zidd olan addımlarını gizlətmək istəyir”.
Tahir TAĞIYEV
