Tarix boyu bir-birinə daim düşmən münasibətində olan və bu günümüzə qədər bu münasibətdə yaşayan xalqlar görmək çətindir. Xüsusilə qonşu ərazilərdə yaşayan xalqlar arasında bu daha çox mümkünsüz görünür. Tarixin müxtəlif dönəmlərində düşmən olanlar sonradan dosta, müttəfiqə çevriliblər, hətta bir yerdə yaşayıblar, bir dövlətin tərkibində birləşənlərə də rast gəlmişik.
Azərbaycan Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyev də tez-tez bu məsələlərə toxunur. Sentyabrın 27-dən noyabrın 10-a qədər baş verən II Qarabağ savaşı getdiyi günlərdə və ondan sonrakı açıqlamalarında dövlət başçısı ermənilərə yönəlik bildirdi ki, biz, gec-tez, dinc yaşamaq zorundayıq. Azərbaycan 44 günlük müharibədə ərazilərin böyük hissəsini işğaldan azad etdi. Belə bir şəraitdə zaman-zaman müzakirələrə çevrilən bəzi məsələlər yenidən gündəmə gəlir. Bunlardan biri Azərbaycan və ərazilərimizə təcavüz etdiyi üçün Ermənistanla sərhədləri bağlayan qardaş Türkiyənin bu sərhədləri açması məsələsidir. Məlum olduğu kimi, Ermənistanın təcavüzkar siyasəti üzündən Türkiyə 1993-cü ildə bu ölkə ilə sərhədləri bağladı. İndi, göründüyü kimi, situasiya dəyişib. Belə olan halda, Türkiyənin Ermənistanla sərhədinin açılması nə vaxt mümkün olacaq? Burada konkret hansısa tarixdən söhbət getmir. Söhbət bunun hansı halda mümkün olacağından gedir.
“Ermənistan Türkiyəyə qarşı ərazi iddiasına rəsmən son versə, Azərbaycanla sülh müqaviləsi bağlasa, sərhədlər açıla bilər”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Azərbaycan Ermənistanın işğalı altındakı əraziləri azad etdikdən sonra regionda yeni bir mərhələ yaranıb. Cənubi Qafqaz yeni bir nizama doğru gedir. Burada sərhədlərin açılması və sülh sazişinin bağlanması gündəmdə olacaq. Türkiyə məhz işğala görə Ermənistanla sərhədi bağlayıb. Artıq kommunikasiyaların açılması üzrə işlər gedir. Türkiyənin də Ermənistanla sərhədinin açılması gündəmdə olacaq. Ermənistan Türkiyəyə qarşı ərazi iddiasına rəsmən son versə, Azərbaycanla sülh müqaviləsi bağlasa, sərhədlər açıla bilər. Ancaq indiki situasiyada bu mümkün görünmür. Ermənistanda daxili siyasi vəziyyət gərgin olaraq qalır. Ölkədə Türkiyə və Azərbaycana qarşı düşmənçilik davam edir. Belə olan təqdirdə bu hələ ki, mümkün görünmür. Hesab edirəm ki, yeni bir danışıqlar mərhələsi olacaq. İrəvan öz iddialarından əl çəkməli, regionda sülhun əldə olunması üçün öz destruktiv siyasətinə son verməlidir. Ona görə də Türkiyə və Azərbaycanla kommunikasiyaların açılması və sərhədlərin normal vəziyyətdə işləməsi Ermənistandan asılıdır”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, Ermənistan bu vəziyyəti yaradıb və özü düşmənçiliyə son verərsə, sərhədlər açıla bilər.
Vidadi ORDAHALLI
