Ermənistanda iyulun 1-dən təbii qazın qiyməti bahalaşacaq. Erməni KİV-i xəbər verir ki, bu barədə qərar iyunun 19-da İctimai xidmətin tənzimlənməsi komissiyasının iclasında qəbul olunub. Bildirilib ki, Ermənistan əhalisinin aztəminatlı təbəqəsi üçün qiymət dəyişməyib. Adi vətəndaşlar üçün də qiymətlər dəyişməyib. İri İstilik Elektrik Mərkəzləri növbəti min kubmetr təbii qaza görə 255,91 dollar ödəyəcək. Bunu Paşinyanın növbəti uğursuzluğu kimi qiymətləndirmək olarmı və vəziyyət Ermənistan üçün nə vəd edir?
Beynəlxalq qiymətləndirmə üzrə ekspert, iqtisadçı Asif İbrahimov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, təxminən bir il nəticəsiz danışıqlardan sonra Ermənistan hökuməti qazın qiyməti ilə bağlı Rusiya ilə danışıqları bərpa etmək istəyirdi:“Məlum olduğu kimi, əvvəlki danışıqlar Ermənistanın keçən il yanvarın 1-dən etibarən qiymət artımından sonra aldığı qazı eyni qiymətə almağa davam etməsi ilə başa çatmışdı. Başqa sözlə, bu danışıqlar idxal qiymətinin dəyişməz qalması ilə yekunlaşdı. Beynəlxalq bazarda enerji qiymətlərinin azalmasından sonra hazırkı dövrü Ermənistan hökuməti qazın qiymətinin yenidən müəyyənləşdirilməsi üçün müzakirələr aparılmasına görə əlverişli vaxt hesab edirdi. Bu məqsədlə Ermənistan Baş nazirinin müavini Mger Qriqoryan hökumət adından “Qazprom”un İdarə Heyətinin sədri Aleksey Millerə müraciət etdi. Rusiya qaz amilindən, iqtisadi vasitədən daha çox, siyasi təzyiq aləti kimi istifadə edib. Uzun müddət Ermənistanla Rusiya arasında da bu istiqamətdə anlaşılmazlıqlar olub. Görünən budur ki, Rusiya qazın qiyməti ilə bağlı Ermənistana heç bir güzəşt etmədi. Dünyada enerji daşıyıcılarının qiymətinin enməsi və koronavirus pandemiyasından istifadə edən Ermənistan fürsətçil davranmağa çalışırdı. Əvvəl bu məsələni Paşinyan Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə baş tutan telefon danışığı zamanı qabartdı. Erməni tərəfinin verdiyi açıqlamaya görə, telefon danışığı zamanı qaz təchizatı məsələsi müzakirə edilib. Onlar ümidli idilər ki, məsələni Rusiya prezidenti ilə müzakirə edib ortaq məxrəcə gələ biləcəklər. Paşinyan, həmçinin, qazın dollarla deyil, rublla alınması təklifini də irəli sürmüşdü. Ardınca Ermənistan müzakirəni Rusiya rəhbərliyi ilə deyil, “Qazprom”la aparmağa başladı. Verilən qərardan bu nəticəyə gəlmək olar ki, bu il üçün idxal tariflərinə yenidən baxılma perspektivi yoxdur. Tərəflərin razılığı var ki, bu ilin sonuna qədər Rusiya qazı Ermənistana eyni qiymətə veriləcək. Bu vaxta qədər Ermənistan hakimiyyəti bunu güzəştli bir qiymət hesab edirdi. Bu qiymət sabitdir və beynəlxalq bazarlarda baş verən dəyişikliklərlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Başqa sözlə, qiymətlərin artıb-düşməsindən asılı olmayaraq, bu, Ermənistana verilən qazın qiymətinə təsir göstərə bilməyəcək. Bu baxımdan da Ermənistanın Rusiyanın müəyyən etdiyi qiymətdən başqa qiymətə qaz ala biləcəyi inandırıcı görünmür. Çünki başqa alternativ də yoxdur. Ermənistanın daxilində situsaiya gərgindir. Müxalifət qaz məsələsində məhz Rusiya seçiminin üzərində dayandığına görə Paşinyanı sərt tənqid edir. Məsələn, alternativ variant kimi İran qazı təklif olunur. Amma siyasi səbəblərə görə Paşinyanın buna gedəcəyi inandırıcı sayılmır. Qazın qiymətində heç bir güzəştin olmaması isə Ermənistanda vəziyyəti daha da pisləşdirəcək. Əhali üçün qiymətin sabit saxlanması o demək deyil ki, Paşinyan etirazlardan yaxa qurtarmış olur. Kommersiya obyektlərinə qazın baha satılması istehsal olunan məhsulun qiymətinin artmasına gətirib çıxaracaq ki, bu da Ermənistanda bahalaşma dalğası yaradacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
