Rusiyanın himayəsi ilə qurulan Avrasiya İqtisadi İttifaqında ciddi fikir ayrılıqları yaşanır. Bu problemlər təşkilatın sonuncu iclasında qabarıq şəkildə üzə çıxıb.
Mayın 19-da keçirilən sammiti şərh edən Rusiya nəşrləri yazırlar ki, fikir ayrılıqlarının yarandığını Prezident Vladimir Putin da etiraf edib. Bildirilir ki, bir tərəfdə Rusiya, Qazaxıstan və Qırğızıstan, digər tərəfdə Belarus və Ermənistan durur. Təşkilatın mayın 19-da keçirilən videotoplantısında Avrasiya İqtisadi İttifaqının 2025-ci ilə qədər inkişaf strategiyası layihəsi müzakirəyə çıxarılıb. Rusiya, Qazaxıstan və Qırğızıstan onu dəstəkləsələr də, Belarus və Ermənistan bu layihəyə qarşı çıxıblar. Əsas istəkləri də Rusiyanın onlara satdığı qazın qiymətinin aşağı salınmasıdır.
“Vestnik Kafkaza”nın əməkdaşı ilə söhbətində Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun aparıcı analitiki İqor Yuşkov bildirib ki, Paşinyan və Lukaşenkonun Aİİ-nin strategiyasının dalana dirənməsinə səbəb olmaları Rusiyaya qazın qiymətinə görə təzyiq göstərilməsi ilə bağlıdır: “Onlar qazın qiymətinin aşağı salınmasına çalışırlar. Ötən ay Ermənistan "Qazprom”a məktub ünvanlayaraq, Avropada qazın qiymətinin düşdüyünü əsas gətirərək, onlar üçün də qiymətin aşağı salınmasını istəyiblər. Belarus isə qazın daşınması formulunun dəyişməsini istəyir”.
İ.Yuşkov bildirib ki, əvvəllər belə söhbətlər ortaya çıxmırdı, çünki Rusiya qazı Ermənistan və Belarus üçün əlverişli idi.
"Kommersant” isə sammitlə bağlı Ermənistan baş nazirini ələ salan material dərc edib. Yazıda Paşinyanı adi elementar videogörüntü qaydalarını bilməməkdə istehza ilə günahlandırıblar: “Əminəm ki, bu iradlar xırdadır və gələn dəfə biz erməni baş naziri tam şəkildə ekranda gərə biləcəyik”.
Bütövlükdə Rusiya mətbuatında Paşinyana yönəlik tənqidlər artıb. Son dövrlər isə artıq Rusiya KİV-i Paşinyanı açıq formada lağa qoyur. Bu da iki dövlət arasında ziddiyyətlərin daha da dərinləşməsindən xəbər verir.
Maraqlıdır, bəs ekspetlər bütün bunları necə dəyərləndirirlər?
“Bununla ona öz yerini göstərirlər ki, cızığından çıxmasın”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Elşən Manafov bütün bunlara bir neçə kontekstdən yanaşdı: “Paşinyan keçici bir fiqurdur. Rusiyanıın Cənubi Qafqazda xüsusi maraqları var. Paşinyan hakimiyyətə gələndən sonra sərgilədiyi mövqe Kreml tərəfindən xoş qarşılanmadı. Rusiya zaman-zaman Paşinyana eyhamla başa salır ki, o istəsə belə, Ermənistanı Rusiyanın təsir dairəsindən çıxarmağa qadir siyasətçi deyil. Məlumdur ki, Azərbaycan torpaqlarının işğalı Putin iqtidarı ilə bağlı olmasa da, Rusiyanın köməyi ilə baş tutub. Dağlıq Qarabağdakı separatçı rejim də Rusiyanın MDB məkanındakı separatçı rejimlərə münasibəti kontekstində duruş gətirir. Aydın məsələdir ki, Ermənistan kimi müstəqil siyasəti, ciddi enerji resursları olmayan və əslində, Rusiyanın forpostu sayılan bir dövlətin bölgənin lider dövləti olan Azərbaycanla bu cür davranışı suallar doğurmaya bilməzdi. Digər tərəfdən, Rusiya KİV-ində kifayət qədər erməni əsilli jurnalist çalışır. Bu baxımdan, Rusiyanın ayrı-ayrı media orqanlarında Ermənistanın indiki iqtidarına münasibətdə sərgilənən mövqe, verilən yazılar təsadüfi deyil. Paşinyanın Rusiya mediasında aşağılanması Kremlin maraqlarından irəli gəlir. O, sadəcə, keçici bir fiqurdur. Bununla Paşinyana öz yerini göstərirlər ki, cızığından çıxmasın. Hansı ki, neçə vaxtdır Paşinyan buna əməl etmək istəmir. Ancaq Ermənistan istəsə belə, buna nail ola bilməyəcək. Çünki Ermənistan nə Gürcüstandır, nə də Ukrayna. Nə elə xüsusi coğrafi mövqeyi var, nə də təbii resursları. Ermənistanın Aİİ-də elə bir ciddi çəkiyə malik olan dövlət də deyil. Adıçəkilən ölkə dotasiya ilə yaşayır. Rusiya, sadəcə, bölgədə öz maraqları baxımından Ermənistandan bir rıçaq kimi istifadə edir. Bu baxımdan, Paşinyan nə qədər Qərbə doğru boylansa da, mövcud reallıqlar başqadır”.
Vidadi ORDAHALLI
