Neft ölkələrinin hamısı devalvasiyadan keçdisə, Azərbaycan hökumətini qınamaq...

Tarix: 25.12.2015 / 02:53
Bölmə: İqtisadiyyat

Qulu İsmayılov: "Zərurətdən irəli gələn bu hal bütün neft ixrac edən ölkələr üçün xarakterikdir"

"Devalvasiyanın verdiyi zərər valyutanın qorunması üçün xərclənən maliyyədən daha azdır"

Devalvasiya, adətən, ölkələrin cari əməliyyatlar balansı kəsirini bağlamaq üçün apardığı bir siyasət kimi tanınır. İqtisadi ədəbiyyatda "sabit valyuta məzənnəsi sistemlərində dövlətin rəsmi valyuta məzənnəsini yüksəldərək, milli valyutasının xarici dəyərini aşağı salması prosesi" kimi xarakterizə olunan devalvasiya malların ixrac qiymətini xarici valyutada aşağı salır, idxal qiymətini isə milli valyutada artırır.

Ona görə də devalvasiya bir tərəfdən ixracı təşviq edərək valyuta gəlirlərini artırmaq, digər tərəfdən idxal mallarının ölkə daxilində tələbini azaldaraq valyuta qənaəti təmin etmək məqsədini güdür. Sözügedən metoddan inflyasiya səbəbindən yaranan daxili və xarici qiymət səviyyəsi fərqini, dolayısı ilə ödənişlər balansı (tədiyə balansı) kəsirini örtmək məqsədilə də istifadə olunur.

Hazırda əksər dövlətlərin valyutalarında devalvasiya gedir. Dünyada neftin qiyməti aşağı düşdükcə, neft ixrac edən ölkələrdə devalvasiya prosesi yaşanır. Əksər ölkələr iqtisadiyyatlarını qorumaq üçün belə addım atır. Əsasən də neft ixrac edən ölkələrin əksəriyyəti bu iqtisadi qanunauyğunluğu tətbiq edib. Amma maraqlıdır ki, Azərbaycanın atdığı son addım bəzi dairələr tərəfindən kəskin tənqid edilir. Neft ixrac edən əksər dövlətlərin getdiyi devalvasiyanın Azərbaycanda da tətbiq olunmasına görə bizim hakimiyyətin tənqid edilməsi nə dərəcədə əsaslıdır?

İqtisadçı Qulu İsmayılov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, dünyada neftin qiymətinin kəskin şəkildə azalması neft ixrac edən ölkələri bu addımı atmağa sövq edir: "Ölkələrin neftdən gəlirləri azalır və həmin ölkələr valyutanı qorumaq üçün əlavə vəsait xərcləməyə məcbur olur. Dünyada neftin qiyməti 40 dollardan da aşağı düşdükdən sonra Qazaxıstanda da devalvasiya prosesi yaşandı. Amerika Birləşmiş Ştatları öz valyutasının dəyərini artırdıqca, sənaye məhsullarını xaricdən dollarla əldə edən ölkələrdə avtomatik olaraq bahalaşma gedir. Bundan sonra ticarət zamanı valyutalar arasında qalan fərqi ödəmək məcburiyyətində qalırlar. Neftdən gələn gəlirlərin azalan tempdə davam etməsi ölkənin xarici ticarətinə zərər vurur. Əvvəllər süni sürətdə də olsa valyutamızın sabitliyi qorunub saxlanırdı. Hazırda isə devalvasiyanın verdiyi zərər valyutanın qorunması üçün xərclənən maliyyədən daha azdır.

Devalvasiyaya gedən ölkələr xarici sərmayə cəlb etməklə bərabər, ixracatda rəqabət üstünlüyü tuturlar. Ancaq devalvasiyanın müsbət tərəfləri ilə bərabər mənfi tərəflərinin də olduğu mütəxəssislər tərəfindən vurğulanır.

Yüksək xarici borca malik ölkələrdə bu yükün daha da artmasına yol açan devalvasiya avadanlıq və texnologiya idxalını daha bahalı edərək ölkədə qiymət artımının baş verməsinə səbəb olur. Devalvasiyanın xüsusilə az inkişaf etmiş və iqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatına söykənən ölkələrdə ciddi problemlərə yol açdığı da dilə gətirilir. Ancaq bilirsiniz ki, Azərbaycan sadalanan keyfiyyətlərə malik ölkələr sırasında deyil. Neft gəlirlərinin ölkəyə gəlməsi bizə imkan verib ki, qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirək. Hazırda Azərbaycanın xarici borcu da, demək olar ki, yox həddindədir. Bu baxımdan da Azərbaycanı atdığı iqtisadi addımlara görə qınamaq doğru deyil. Zərurətdən irəli gələn bu hal bütün neft ixrac edən ölkələr üçün xarakterikdir".

Məhəmmədəli QƏRİBLİ

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...