Neft ölkələrinin hamısı devalvasiyadan keçdisə, Azərbaycan hökumətini qınamaq...

Tarix: 25.12.2015 / 02:53
Bölmə: İqtisadiyyat

Qulu İsmayılov: "Zərurətdən irəli gələn bu hal bütün neft ixrac edən ölkələr üçün xarakterikdir"

"Devalvasiyanın verdiyi zərər valyutanın qorunması üçün xərclənən maliyyədən daha azdır"

Devalvasiya, adətən, ölkələrin cari əməliyyatlar balansı kəsirini bağlamaq üçün apardığı bir siyasət kimi tanınır. İqtisadi ədəbiyyatda "sabit valyuta məzənnəsi sistemlərində dövlətin rəsmi valyuta məzənnəsini yüksəldərək, milli valyutasının xarici dəyərini aşağı salması prosesi" kimi xarakterizə olunan devalvasiya malların ixrac qiymətini xarici valyutada aşağı salır, idxal qiymətini isə milli valyutada artırır.

Ona görə də devalvasiya bir tərəfdən ixracı təşviq edərək valyuta gəlirlərini artırmaq, digər tərəfdən idxal mallarının ölkə daxilində tələbini azaldaraq valyuta qənaəti təmin etmək məqsədini güdür. Sözügedən metoddan inflyasiya səbəbindən yaranan daxili və xarici qiymət səviyyəsi fərqini, dolayısı ilə ödənişlər balansı (tədiyə balansı) kəsirini örtmək məqsədilə də istifadə olunur.

Hazırda əksər dövlətlərin valyutalarında devalvasiya gedir. Dünyada neftin qiyməti aşağı düşdükcə, neft ixrac edən ölkələrdə devalvasiya prosesi yaşanır. Əksər ölkələr iqtisadiyyatlarını qorumaq üçün belə addım atır. Əsasən də neft ixrac edən ölkələrin əksəriyyəti bu iqtisadi qanunauyğunluğu tətbiq edib. Amma maraqlıdır ki, Azərbaycanın atdığı son addım bəzi dairələr tərəfindən kəskin tənqid edilir. Neft ixrac edən əksər dövlətlərin getdiyi devalvasiyanın Azərbaycanda da tətbiq olunmasına görə bizim hakimiyyətin tənqid edilməsi nə dərəcədə əsaslıdır?

İqtisadçı Qulu İsmayılov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, dünyada neftin qiymətinin kəskin şəkildə azalması neft ixrac edən ölkələri bu addımı atmağa sövq edir: "Ölkələrin neftdən gəlirləri azalır və həmin ölkələr valyutanı qorumaq üçün əlavə vəsait xərcləməyə məcbur olur. Dünyada neftin qiyməti 40 dollardan da aşağı düşdükdən sonra Qazaxıstanda da devalvasiya prosesi yaşandı. Amerika Birləşmiş Ştatları öz valyutasının dəyərini artırdıqca, sənaye məhsullarını xaricdən dollarla əldə edən ölkələrdə avtomatik olaraq bahalaşma gedir. Bundan sonra ticarət zamanı valyutalar arasında qalan fərqi ödəmək məcburiyyətində qalırlar. Neftdən gələn gəlirlərin azalan tempdə davam etməsi ölkənin xarici ticarətinə zərər vurur. Əvvəllər süni sürətdə də olsa valyutamızın sabitliyi qorunub saxlanırdı. Hazırda isə devalvasiyanın verdiyi zərər valyutanın qorunması üçün xərclənən maliyyədən daha azdır.

Devalvasiyaya gedən ölkələr xarici sərmayə cəlb etməklə bərabər, ixracatda rəqabət üstünlüyü tuturlar. Ancaq devalvasiyanın müsbət tərəfləri ilə bərabər mənfi tərəflərinin də olduğu mütəxəssislər tərəfindən vurğulanır.

Yüksək xarici borca malik ölkələrdə bu yükün daha da artmasına yol açan devalvasiya avadanlıq və texnologiya idxalını daha bahalı edərək ölkədə qiymət artımının baş verməsinə səbəb olur. Devalvasiyanın xüsusilə az inkişaf etmiş və iqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatına söykənən ölkələrdə ciddi problemlərə yol açdığı da dilə gətirilir. Ancaq bilirsiniz ki, Azərbaycan sadalanan keyfiyyətlərə malik ölkələr sırasında deyil. Neft gəlirlərinin ölkəyə gəlməsi bizə imkan verib ki, qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirək. Hazırda Azərbaycanın xarici borcu da, demək olar ki, yox həddindədir. Bu baxımdan da Azərbaycanı atdığı iqtisadi addımlara görə qınamaq doğru deyil. Zərurətdən irəli gələn bu hal bütün neft ixrac edən ölkələr üçün xarakterikdir".

Məhəmmədəli QƏRİBLİ

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...