Azərbaycan Gürcüstana satdığı qazı bahalaşdırsınmı?

Tarix: 14.10.2015 / 03:18
Bölmə: İqtisadiyyat

İlham Şaban: "Mən hesab etmirəm ki, Gürcüstan hökuməti Azərbaycanın yürütdüyü enerji və tranzit haqları siyasətindən narazıdır"

"Fikir verin, bu məsələni ən çox qabardan Rusiya mətbuatıdır"

Gürcüstan hökumətinin Azərbaycanın bu ölkənin energetika bazarındakı iştirakını məhdudlaşdırmaq üçün Rusiya, eləcə də İranla iş aparmasına dair məlumatlar var. Ötən ay Tiflisdə İran ətrafında gedən proseslərə, bu ölkə ilə Qərb arasındakı nüvə anlaşmasına və sanksiyaların ləğvindən sonra hadisələrin necə cərəyan edəcəyinə dair qapalı konfrans olub.

Konfransda İran qazının Gürcüstana nəqli imkanları da müzakirə edilib. Həmin qapalı konfrans barədə məlumatı xarici işlər nazirinin müavini David Dondua "Azad demokratlar" parlament fraksiyasının üzvləri ilə görüşündə açıqlayıb. David Dondua deyib ki, Gürcüstan hazırkı mərhələdə ABŞ-ın xahişi ilə İranla tammiqyaslı əməkdaşlıqdan çəkinir.

"Biz amerikalı partnyorlarımızla daimi təmasdayıq. Onlar xahiş edirlər ki, İran Vyana razılaşmasında üzərinə götürdüyü öhdəlikləri tam yerinə yetirməyənə qədər bu ölkə ilə tammiqyaslı əməkdaşlıqdan çəkinək. Bu öhdəliklərə əməl edilməsi üçün son müddət dekabr ayıdır"- deyə nazir müavini bildirib.

Bununla belə, xarici işlər nazirinin müavini bildirib ki, Gürcüstana İranla münasibətlərdə bir qədər sərbəst məkan lazımdır. Çünki İran mühüm regional iqtisadi tərəfdaşdır.

"Biz amerikalılardan xahiş edirik ki, regionun spesifikasını nəzərə alaraq bizə bir qədər məkan ayırsınlar. Sentyabr ayında Tiflisdə keçirilən qapalı konfransda biz İranla bağlı prosesləri müzakirə etdik. İranın üzərindən sanksiyaların götürülməsi bizim Azərbaycandan aldığımız qazın qiymətini dəyişdirə bilər. Bu, eyni zamanda, bizim tranzit potensialımıza da təsir edəcək. İran tezliklə təcrid vəziyyətindən çıxacaq və bunun həm müsbət, həm də mənfi təsirləri olacaq. Biz də buna hazır olmalıyıq"- deyə Dondua bildirib.

Gürcüstanın energetika naziri Kaxa Kaladze də jurnalistlərə açıqlamasında İrandan qaz alınmasına dair intensiv işlər getdiyini deyib. Kaladze təsdiq edib ki, "Qazprom"la Gürcüstanın qazla təchizatına dair danışıqlar gedir. "Gürcüstanın kommersiya müəssisələri istəsələr "Qazprom"la anlaşıb qaz ala bilərlər"- deyə Kaladze bildirib.

K.Kaladze deyib ki, istənilən inkişaf etmiş ölkə enerji mənbələrini diversifikasiya etməyə çalışır. Gürcüstan da istisna deyil.

"Gürcüstanın qazla təchizatında əsas pay Azərbaycana aiddir. Lakin biz təchizat mənbələrimizi diversifikasiya etməliyik. Bu məqsədlə İran və Rusiya ilə danışıqlar aparırıq"-deyə Kaladze bildirib.

Bəs Gürcüstan İran qazını necə ala bilər? Bu ölkənin İranla birbaşa sərhədi olmadığından, hökmən üçüncü ölkə üzərindən tranzit barədə düşünmək lazım gəlir. Belə ölkə isə ya Azərbaycan, ya Ermənistan ola bilər. Azərbaycanın Gürcüstandakı iqtisadi maraqlarını nəzərə alsaq, birinci variantı ağlabatan hesab etmək olmaz. Digər tərəfdən, bu halda Gürcüstan öz qaz təchizatı marşrutlarını şaxələndirmiş olmazdı. Deməli, mümkün variant Ermənistan ola bilər. Ermənistan çoxdandır İran qazının üçüncü ölkələrə tranzitini həyata keçirmək ideyası üzərində baş sındırır. Bu baxımdan istisna deyil ki, Gürcüstanda İran qazına çıxış barədə müzakirələr apararkən Ermənistan üzərindən tranzit imkanlarını nəzərdən keçirirlər.

Azərbaycan onsuz da qazı Gürcüstana ucuz satır. Gürcüstan milli statistika agentliyi "Geostat"ın məlumatına əsasən 2014-cü ildə Gürcüstan "Şahdəniz-1" yatağından min kubmetri 55 dollardan olmaqla 250 milyon kubmetr, "Şahdəniz-2" yatağından isə min kubmetri 64 dollardan olmaqla 500 milyon kubmetr qaz alıb.

Bundan əlavə, 2008-ci ildə bağlanmış müqaviləyə əsasən, Gürcüstan Azərbaycandan güzəştli qiymətə daha 500 milyon kubmetr qaz alır. Əhali üçün nəzərdə tutulan bu qazın min kubmetrinə görə Gürcüstan 189 dollar ödəyir. Həmçinin 2014-cü ildə Gürcüstan Azərbaycandan kommersiya qiymətinə (min kubmetri 240 dollardan) 400 milyon kubmetr qaz alıb.

Beləliklə, Azərbaycanın Gürcüstana satdığı qazın min kubmetrinin orta qiyməti cəmi 131,25 dollar təşkil edib (Azərbaycan əhalisinə qazın min kubmetri 100 manatdan satılır).

Belə olan halda, Gürcüstan hökumətinin Azərbaycandan daha çox güzəşt qoparmaq niyyəti iki ölkə arasında münasibətlər və Bakının çətin məqamlarda Tiflisə verdiyi dəstək baxımından anlaşılmaz qalır.

Gürcüstan hökumətinin Azərbaycanın güzəştli enerji təminatına rəğmən alternativ axtarışına çıxması ölkəmizi alternativ addımlara sövq edə bilərmi və real vəziyyətdə həmin ölkəyə ucuz satılan qazın qiymətinə dəyişiklik etməyə dəyərmi?

Enerji məsələləri üzrə ekspert İlham Şaban qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, bu məsələ ətrafında bir qədər süni ajiotaj yaradılıb: "Mən hesab etmirəm ki, Gürcüstan hökuməti Azərbaycanın yürütdüyü enerji və tranzit haqları siyasətindən narazıdır. Fikir verin, bu məsələni ən çox qabardan Rusiya mətbuatıdır. Onlar ustalıqla Gürcüstanı Azərbaycandan narazı obrazda təqdim etməyi bacarıblar. Bu ab-hava yersiz söhbətlərin ortaya çıxmasına səbəb oldu. Gürcüstan mediası və rəsmiləri bu məsələdə çox çevik tərpəndilər. Onlar Rusiyanın ucuz qaz sata biləcəyinə etiraz etmədilər. Aydındır ki, Rusiya qaz satışı ilə siyasi məqsədlərini də ustalıqla həyata keçirir. İndiyə qədər praktikada belə hala rast gəlinməyib ki, Rusiya onunla siyasi münasibətləri gərgin olan hansısa ölkəyə qaz satsın. Bu məsələdə siyasi istəklər aydın büruzə verilir. Rusiya bu cür taktika ilə Gürcüstanla Azərbaycanın münasibətlərinə soyuqluq gətirmək istəyir. Gürcüstan da Azərbaycandan aldığı ucuz tarif qiymətlərini gözə soxmaqla Rusiyaya bunun mümkün olmayacağını bildirir.

Gürcüstan üçün bizim variantdan sərfəlisi yoxdur. Mən Gürcüstana satılan qazın qiymətinin artırılmasını istəməzdim. Birincisi, dünyada neft və qazın qiymətlərində artma deyil, enmə müşahidə edilir. İkincisi isə, bu addım bizimlə həmin ölkə arasında siyasi gərginliyə səbəb ola bilər ki, bu da real vəziyyətdə Azərbaycana lazım deyil. Təbiidir ki, Azərbaycan tərəfdən edilən güzəştlərdə müəyyən siyasi məqsədlər də nəzərə alınıb ki, bunu da emosiyaya qapılaraq korlamaq olmaz".

Məhəmmədəli QƏRİBLİ

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...