Yuan dolları sıxışdırır

Tarix: 04.05.2015 / 03:15
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya maliyyə bazarlarında son dövrlərdə dolların mövqeyinin zəifləməsi müşahidə olunmaqdadır. Bu vəziyyət isə maliyyə ehtiyatlarında dollar payı olan ölkələr üçün əlavə problemlər yaradır. Elə bu səbəbdən son dövrlərdə bir çox dünya ölkələri maliyyə ehtiyatlarında dolların payını azaltmaqda, onu başqa valyuta ilə əvəzləməkdədir. Hazırda bir sıra ölkələrin mərkəzi bankları əsas etibarı ilə qızıl alışına daha çox diqqət yetirir.
Lakin bir sıra digər valyutalara, o cümlədən Çin yuanına da böyük maraq müşahidə olunur.
Məhz belə bir vaxtda, SWIFT hesab sisteminin göstəricilərinə görə, Çin yuanı 2015-ci ilin mart ayında beynəlxalq hesablaşmalarda ən çox istifadə olunan dünya valyutaları arasında 5-ci yeri tutub. Qeyd edək ki, yuan fevral ayında 7-ci yerdə qərarlaşmışdı. İqtisadçıların fikrincə, bu geriləmə Çində ay təqvimi ilə bir həftə qeyd edilən Yeni il bayramı ərzində əməliyyatların sayının azalması ilə əlaqədar idi. Keçən ay Çin valyutasından istifadə olunmaqla həyata keçirilən köçürmələrin payı 2,03 faiz olub. Halbuki, bu göstəricilər fevral ayında 1,81 faiz təşkil etmişdi. Keçən ilin sonlarda isə yuan beynəlxalq hesablaşmalarda ən çox istifadə olunan dünya valyutaları arasında Kanada və Avstraliya dollarlarını qabaqlayaraq 5-ci yerə yüksəlmişdi. Yuandan istifadə edilən ödəmələrdə 2,17 faizlik rekord göstərici isə 2014-cü ilin dekabr ayında qeydə alınmışdı. Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) ekspertləri hesab edir ki, bu gedişlə yuan rəsmi ehtiyat valyutası elan edilə bilər. Hazırda BVF-nin valyuta səbəti ABŞ dolları, avro, yen və funt sterlinqdən təşkil edilib. Lakin yuanın da bura daxil edilməsi istisnalıq təşkil etmir. Bütün bunlar dünyada yuana marağı əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Azərbaycan da valyuta ehtiyatlarının tərkibinə yuan daxil edilməsinə maraq göstərən tərəflərdən biri kimi çıxış edir. Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) icraçı direktoru Şahmar Mövsümov qeyd edir ki, iyun ayında Azərbaycanın Çin yuanına 500 milyon dollar yatırması ilə bağlı müqavilə imzalanacaq. Onun sözlərinə görə, hazırda qiymətli kağızların seçilməsi prosesi gedir: "Çin yuanı ilə bağlı uzun bir proses getdi. Bu proses artıq tamamlandı. Neft Fonduna 500 milyon dollar civarında kvota verildi. Biz artıq yuana investisiyalar üzrə müqaviləni imzalamışıq. Bir ay ərzində biz məlumat verəcəyik. İndi qiymətli kağızlar seçilir. Sonra alışlara başlayacağıq. Bu birinci mərhələ idi. Eyni zamanda, birinci mərhələdə Çin yuanında istiqrazlara investisiyalara başlayırıq". Ş.Mövsümov qeyd edib ki, ikinci mərhələdə Çin yuanında səhmlər bazarına da sərmayə qoymağa başlanacaq: "Bunun üçün yenə də müvafiq prosesdən keçmək lazımdır. Növbəti ay ərzində Azərbaycan hökuməti ilə Çin hökuməti arasında memorandum imzalanmalıdır ki, biz səhm bazarına çıxış əldə edə bilək".
Beləliklə, Azərbaycanın valyuta portfelinə Çin yuanı daxil etmək istəkləri reallaşır. Bu arada Avropa Mərkəzi Bankının proqnozlarına görə, yaxın illərdə Çin yuanına tələbat kəskin artacaq. Yuanın hətta ABŞ dollarını yaxın tezlikdə əhəmiyyətli dərəcədə sıxışdıracağı da proqnozlaşdırılır. Yuanın dolları sıxışdıracağı proqnozu dünya ölkələrinin öz valyuta ehtiyatları strukturuna dəyişiklik etməsini gündəmə gətirə bilər. Bütün bunlar fonunda ölkəmizin Çin yuanına yatırımları məqbul sayılır. Xatırladaq ki, Azərbaycanın valyuta ehtiyatının yarı hissəsi ABŞ dolları, 40% avro, qalan hissəsi isə daşınmaz əmlak, qızıl, lirə, rubl, funt-sterlinq və digər valyutada saxlanır. Amma valyuta ehtiyatlarının strukturunu diversifikasiya etmək dünya maliyyə bazarlarında baş verən son proseslər fonunda vacib sayılır.
Lakin bu valyutanın müəyyən problemləri olduğundan, yuana maraq həm də risqli sayılır. Söhbət ondan gedir ki, Çin ixraca meylli ölkədir. İxraca meylli ölkələrdə isə valyutanın dəyərdən düşməsinə maraq daha böyük olur. Yəni ayrı-ayrı ölkələr çalışır ki, ixraca meylli ölkənin valyutası dəyərdən düşsün və nəticədə həmin ölkələrin daha çox ixrac həyata keçirməsi imkanı yaransın. Ona görə də bu qəbildən olan məqamların nəzərə alınması vacib sayılır. Lakin ekspertlər onunla razıdır ki, Dövlət Neft Fondunun rezervlərinin müxtəlif valyutalarda saxlanması risqlərin idarə olunması baxımından müsbət haldır. Çünki bu addım imkan verir ki, bir valyutanın dəyəri aşağı düşəndə avtomatik olaraq digər dönərli valyutanın dəyərində artımlar hesabına zərər kompensasiya olunsun. Bu da birmənalı şəkildə risqlərdən sığortalanmağa imkan verir. Hələlik isə, iqtisadçı ekspertlərin apardığı araşdırmalara görə, Çin yuanının mövqeyi getdikcə daha da güclənəcək.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...