Yuan dolları sıxışdırır

Tarix: 04.05.2015 / 03:15
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya maliyyə bazarlarında son dövrlərdə dolların mövqeyinin zəifləməsi müşahidə olunmaqdadır. Bu vəziyyət isə maliyyə ehtiyatlarında dollar payı olan ölkələr üçün əlavə problemlər yaradır. Elə bu səbəbdən son dövrlərdə bir çox dünya ölkələri maliyyə ehtiyatlarında dolların payını azaltmaqda, onu başqa valyuta ilə əvəzləməkdədir. Hazırda bir sıra ölkələrin mərkəzi bankları əsas etibarı ilə qızıl alışına daha çox diqqət yetirir.
Lakin bir sıra digər valyutalara, o cümlədən Çin yuanına da böyük maraq müşahidə olunur.
Məhz belə bir vaxtda, SWIFT hesab sisteminin göstəricilərinə görə, Çin yuanı 2015-ci ilin mart ayında beynəlxalq hesablaşmalarda ən çox istifadə olunan dünya valyutaları arasında 5-ci yeri tutub. Qeyd edək ki, yuan fevral ayında 7-ci yerdə qərarlaşmışdı. İqtisadçıların fikrincə, bu geriləmə Çində ay təqvimi ilə bir həftə qeyd edilən Yeni il bayramı ərzində əməliyyatların sayının azalması ilə əlaqədar idi. Keçən ay Çin valyutasından istifadə olunmaqla həyata keçirilən köçürmələrin payı 2,03 faiz olub. Halbuki, bu göstəricilər fevral ayında 1,81 faiz təşkil etmişdi. Keçən ilin sonlarda isə yuan beynəlxalq hesablaşmalarda ən çox istifadə olunan dünya valyutaları arasında Kanada və Avstraliya dollarlarını qabaqlayaraq 5-ci yerə yüksəlmişdi. Yuandan istifadə edilən ödəmələrdə 2,17 faizlik rekord göstərici isə 2014-cü ilin dekabr ayında qeydə alınmışdı. Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) ekspertləri hesab edir ki, bu gedişlə yuan rəsmi ehtiyat valyutası elan edilə bilər. Hazırda BVF-nin valyuta səbəti ABŞ dolları, avro, yen və funt sterlinqdən təşkil edilib. Lakin yuanın da bura daxil edilməsi istisnalıq təşkil etmir. Bütün bunlar dünyada yuana marağı əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Azərbaycan da valyuta ehtiyatlarının tərkibinə yuan daxil edilməsinə maraq göstərən tərəflərdən biri kimi çıxış edir. Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) icraçı direktoru Şahmar Mövsümov qeyd edir ki, iyun ayında Azərbaycanın Çin yuanına 500 milyon dollar yatırması ilə bağlı müqavilə imzalanacaq. Onun sözlərinə görə, hazırda qiymətli kağızların seçilməsi prosesi gedir: "Çin yuanı ilə bağlı uzun bir proses getdi. Bu proses artıq tamamlandı. Neft Fonduna 500 milyon dollar civarında kvota verildi. Biz artıq yuana investisiyalar üzrə müqaviləni imzalamışıq. Bir ay ərzində biz məlumat verəcəyik. İndi qiymətli kağızlar seçilir. Sonra alışlara başlayacağıq. Bu birinci mərhələ idi. Eyni zamanda, birinci mərhələdə Çin yuanında istiqrazlara investisiyalara başlayırıq". Ş.Mövsümov qeyd edib ki, ikinci mərhələdə Çin yuanında səhmlər bazarına da sərmayə qoymağa başlanacaq: "Bunun üçün yenə də müvafiq prosesdən keçmək lazımdır. Növbəti ay ərzində Azərbaycan hökuməti ilə Çin hökuməti arasında memorandum imzalanmalıdır ki, biz səhm bazarına çıxış əldə edə bilək".
Beləliklə, Azərbaycanın valyuta portfelinə Çin yuanı daxil etmək istəkləri reallaşır. Bu arada Avropa Mərkəzi Bankının proqnozlarına görə, yaxın illərdə Çin yuanına tələbat kəskin artacaq. Yuanın hətta ABŞ dollarını yaxın tezlikdə əhəmiyyətli dərəcədə sıxışdıracağı da proqnozlaşdırılır. Yuanın dolları sıxışdıracağı proqnozu dünya ölkələrinin öz valyuta ehtiyatları strukturuna dəyişiklik etməsini gündəmə gətirə bilər. Bütün bunlar fonunda ölkəmizin Çin yuanına yatırımları məqbul sayılır. Xatırladaq ki, Azərbaycanın valyuta ehtiyatının yarı hissəsi ABŞ dolları, 40% avro, qalan hissəsi isə daşınmaz əmlak, qızıl, lirə, rubl, funt-sterlinq və digər valyutada saxlanır. Amma valyuta ehtiyatlarının strukturunu diversifikasiya etmək dünya maliyyə bazarlarında baş verən son proseslər fonunda vacib sayılır.
Lakin bu valyutanın müəyyən problemləri olduğundan, yuana maraq həm də risqli sayılır. Söhbət ondan gedir ki, Çin ixraca meylli ölkədir. İxraca meylli ölkələrdə isə valyutanın dəyərdən düşməsinə maraq daha böyük olur. Yəni ayrı-ayrı ölkələr çalışır ki, ixraca meylli ölkənin valyutası dəyərdən düşsün və nəticədə həmin ölkələrin daha çox ixrac həyata keçirməsi imkanı yaransın. Ona görə də bu qəbildən olan məqamların nəzərə alınması vacib sayılır. Lakin ekspertlər onunla razıdır ki, Dövlət Neft Fondunun rezervlərinin müxtəlif valyutalarda saxlanması risqlərin idarə olunması baxımından müsbət haldır. Çünki bu addım imkan verir ki, bir valyutanın dəyəri aşağı düşəndə avtomatik olaraq digər dönərli valyutanın dəyərində artımlar hesabına zərər kompensasiya olunsun. Bu da birmənalı şəkildə risqlərdən sığortalanmağa imkan verir. Hələlik isə, iqtisadçı ekspertlərin apardığı araşdırmalara görə, Çin yuanının mövqeyi getdikcə daha da güclənəcək.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...