Rusiya-Azərbaycan taxıl ticarətində yeni mərhələ başladı

Tarix: 03.02.2015 / 01:19
Bölmə: İqtisadiyyat

Onlar taxılı bahalaşdırar, biz də...

Azərbaycanın taxıl idxal etdiyi Rusiya artıq fevralın 1-dən etibarən bu məhsulu daha yüksək qiymətə satmağa başlayıb. Belə ki, Rusiya qeyd olunan tarixdən etibarən buğdaya ixrac rüsumu tətbiq edir. Rüsum həcmi malın gömrük dəyərinin 15%-i, üstəgəl 7,5 avro olacaq. Ümumilikdə isə rüsum bir tona görə 35 avrodan az olmamalıdır. İlkin məlumata əsasən, ixrac rüsumu cari ilin ortalarınadək qüvvədə olacaq.

Rusiyanın İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin məlumatına görə, bu addım qiymətlərin son aylar əhəmiyyətli dərəcədə artdığı daxili taxıl bazarında vəziyyəti stabilləşdirmək üçün atılıb. Xatırladaq ki, Azərbaycan Rusiyadan hər il bir neçə yüz min ton taxıl alır. Bu isə o deməkdir ki, Rusiyanın tətbiq etdiyi yeni qiymətlər ölkəmizə də təsirsiz ötüşməyəcək.

Qeyd edək ki, əslində, Azərbaycanda taxıl istehsalı kifayət qədərdir, lakin istehsal edilən məhsulun heç də hamısı çörək hazırlanması üçün yararlı sayılmır. Bu səbəbdən Azərbaycan hələ də taxılın idxalını həyata keçirir. Digər tərəfdən, ötən il taxıl və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı üçün əlverişsiz olub. Belə ki, görünməmiş quraqlıq və havaların əlverişsiz keçməsi ilə əlaqədar bitkiçilik məhsullarının istehsalı üzrə artım müşahidə edilməyib. Bu da o deməkdir ki, cari ildə Azərbaycan daha çox taxıl almalı olacaq. Taxılın Rusiyadan gətirilən hissəsinin qiyməti isə, artıq yuxarıda qeyd edildiyi kimi, yüksək olacaq.

O da məlumdur ki, Azərbaycanda ərzaq buğdasına olan tələbat həmişə Rusiya və Qazaxıstandan idxal olunan taxıl hesabına ödənilir. Buna əsas səbəb də odur ki, yerli buğda keyfiyyətsiz olduğundan, Dövlət Taxıl Fondu fermerlərdən taxıl qəbul etmir. Fond birmənalı şəkildə yerli istehsalçılardan yalnız yüksək keyfiyyətli ərzaq buğdasını satın alır. Yerli fermerlərdən isə fonda toplanmalı olan keyfiyyətli taxılın, ən yaxşı halda, üçdə birini yığmaq mümkündür. Yəni yerli buğda ərzaq üçün o qədər də keyfiyyətli deyil. Əslində Dövlət Taxıl Fondu hər il elan edir ki, müəyyən edilmiş müddətdə firma və tədarük məntəqələri vasitəsilə yerli istehsalçılardan buğda qəbul ediləcək. Ancaq hər dəfə prosesin sonunda məlum olur ki, yerli femerlərin məhsullarının heç də hamısı qoyulmuş tələblərə cavab vermir. Xatırladaq ki, Dövlət Taxıl Fondu hər ilin payızında fermer təsərrüfatlarından ərzaq buğdası almaq üçün hər tona görə konkret qiymət müəyyənləşdirir. Yeganə şərt isə odur ki, qəbul ediləcək buğda Nazirlər Kabinetinin 7 iyul 2009-cu il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş «Dövlət Taxıl Fondunun saxlanması və istifadəsi Qaydaları»ndakı keyfiyyət normalarına uyğun olmalıdır. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, son bir neçə ildə yerli istehsal həmin şərtlərə uyğun gəlmədiyindən, fond fermerlərdən lazım olan qədər taxıl almayıb. Dövlət Taxıl Fondu taxıl tədarükünü müxtəlif şirkətlər vasitəsilə həyata keçirir. Amma bu şirkətlər də fermerlərin kiçik sahələrdə əkib-becərdiyi ərzaq buğdasının keyfiyyətindən narazıdır. Həmin firmalar bildirir ki, yerli fermerlərin istehsal etdiyi taxılda alaq otlarının toxumları çox olur. Üstəlik, düzgün becərilmədiyi üçün, buğda toxumlarının endospermi də zəif olur ki, bu da un istehsalına yaramır. Bu səbəbdən də iri taxılçılıq müəssisələri həm özlərinin çörəkbişirmə sexlərinin tələbatını ödəmək, həm də Dövlət Taxıl Fonduna satmaq üçün məhsulu əsasən xarici ölkələrdən gətirməyə üstünlük verir. Belə ölkələr qismində isə Rusiya və Qazaxıstan çıxış edir. Cari ildə Qazaxıstan da satdığı taxılın qiymətini qaldıracağı halda Azərbaycan idxal taxılı üçün daha böyük həcmdə vəsait xərcləməli olacaq.

Hazırda hökumətin maraq dairəsində olan əsas məsələ yerli taxıl istehsalını artırmaqdır. Bu fonda kənd təsərrüfatı sektoruna ayrılan dövlət vəsaitləri bu sahənin real ehtiyaclarını tam şəkildə qarşılaya bilmək üçün artırılır. Fermerlərə subsidiya verilir. Hətta keçən il baş verən quraqlıq zamanı zərər çəkən fermerlərin dövlətdən aldığı toxuma görə yaranan borcu silinib. Xatırladaq ki, ötən il ölkədə ciddi quraqlıq olub və 4 rayon bundan zərər görüb. Sığorta mexanizmi işləmədiyindən, fermerlərə kompensasiya verilməyib. Bu səbəbdən zərərin nəticəsi müvafiq aktlarla rəsmiləşdirilib və toxumu borca götürmüş müəssisələrin borcları silinib. Dövlət bu borcu öz üzərinə götürüb. Əsas məqsəd isə fermerləri taxıl istehsalına stimullaşdırmaqdır. Bununla Azərbaycan taxıl idaxlından olan asılılığa son qoymağa çalışır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...