Valyuta ehtiyatlarımıza Çin yuanı qarışacaq

Tarix: 30.01.2015 / 03:21
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya maliyyə bazarlarında son vəziyyətin təhlili avro və dolların məzənnəsi ilə bağlı qeyri-sabit durumun davam etdiyini göstərir. Bu isə investrların digər pullara marağını artırır. Hazırda dünya miqyasında Çin milli valyutasına marağın və yatırılan sərmayələrin həcminin daha sürətlə artması müşahidə edilir. Qeyd edək ki, yuan dünyada yayılmasına və istifadəsinə görə hazırda beşinci valyutadır.
Çin milli valyutası ilə aparılan əməliyyatların məbləği 2014-cü ildə iki dəfə artıb. Ötən ilin noyabr ayında yuan istifadə olunma sıxlığına görə hətta Kanada və Avstraliya dollarını da üstələyib. Dekabr ayında yuanla ödənişlərin sayı 2,17% artmaqla maksimal həddə yüksəlib. 2 ildən də az müddətdə Çin valyutası dünya birjalarında 8 bənd irəliləyib. Çin Xalq Universitetinə bağlı Beynəlxalq Valyuta İnstitutu ilə "Bank of Communications"un hazırladığı hesabatda yuanın beynəlxalqlaşma indeksinin yüksəldiyi bildirilib. Yuanın qloballaşmasının sürətlənməsindəki təməl faktorlardan biri ölkə sərhədlərindən xaricdə yuanla ticarətin və birbaşa sərmayələrin artmasıdır.
Keçən il sərhəddən xaric yuanla aparılmış ticarətlərin həcminin 5 trilyon yuana, təxminən 750 milyard dollara çatması da yuana olan maraqdan irəli gəlir. Hesablamalara görə, yuanın 2020-ci ilə qədər ABŞ dolları və avronun ardından üçüncü böyük pul vahidinə çevriləcəyi gözlənir. Bu arada, Avropa Mərkəzi Bankının proqnozlarına görə, yaxın illərdə Çin yuanına tələbat kəskin artacaq. Xatırladaq ki, Azərbaycan da yuana böyük miqdarda sərmayə qoymağı, onu öz valyuta ehtiyatlarının tərkibinə daxil etməyi düşünür. Belə ki, Azərbaycan Dövlət Neft Fondu (DNF) aktivlərinin 500 milyon dollarını Çin valyutasına-yuana yatırır. Dövlət Neft Fondunun prezidenti Şahmar Mövsümov deyib ki, fond, həmçinin, aktivlərinin bir hissəsini Asiya ölkələrində daşınmaz əmlaka yatıracaq. Məqsəd fondun portfelinin diversifikasiya olunmasıdır: "Ötən ilin sonlarında biz yuana nə qədər investisiya yatırmaq barədə kvotanı müəyyən etdik. Hazırda zəruri sənədlər hazırlanır və bu il biz 500 milyon dolları yuana yatıracağıq". DNF prezidenti deyib ki, Azərbaycan neft pullarının bir qismini də Yaponiya, Honkonq, Sinqapur və Çin kimi Asiya ölkələrində daşınmaz əmlaka yatırmağı planlaşdırır: "Biz hazırda əlimizdə olan aşağı gəlirli istiqrazları əvəzləmək üçün olduqca sadə aktivlər axtarırıq".
Ekspertlər qeyd edir ki, Dövlət Neft Fondunun rezervlərinin müxtəlif valyutalarda saxlanması risqlərin idarə olunması baxımından müsbət sayılmalıdır. Bu fonda rezervlərin ayrı-ayrı valyutalarda saxlanması mümkündür. Çünki bir valyutanın dəyəri aşağı düşəndə avtomatik olaraq digər dönərli valyutanın dəyərində artımlar olur. Bu da birmənalı şəkildə risqlərdən sığortalanmağa imkan verir. Ekspertlərə görə, valyuta ehtiyatlarına digər ölkələrin də pullarını daxil etmək olar. Məsələn, bütün dünyada məşhur olan Kanada və Avstraliya dollarını nəzərdən keçirmək mümkündür. Çünki onların dəyəri düşmür.
Burada həmçinin bir məqamı da nəzərə almaq lazımdır ki, Çin valyutasının dəyəri tez-tez dəyişir. Məlumdur ki, Çin ixraca meylli ölkədir. İxraca meylli ölkələrdə isə valyutanın dəyərdən düşməsinə maraq daha böyük olur. Yəni ayrı-ayrı ölkələr çalışır ki, ixraca meylli ölkənin valyutası dəyərdən düşsün və nəticədə həmin ölkələrin daha çox ixrac həyata keçirməsi imkanı yaransın. Ona görə də Çin valyutasına vəsaitin yatırılmasında bu hal da nəzərə alınmalıdır. Amma o da faktdır ki, yuan dönərli valyutadır, son zamanlar da məzənnəsi yüksəlib. Bu baxımdan indiki məqamda müəyyən qədər vəsaiti Çin valyutasına yatırmaq məqsədəuyğun sayılır.
Onu da bildirək ki, Çin iqtisadiyyatı yalnız istehsal hesabına yaxın 10 ildə öz valyutasını möhkəmlədən ölkələrdən biridir. Hazırda dünya birjalarında, qiymətli kağızlar bazarında yuanla alış-veriş möhkəmlənib. Son ilin göstəricilərinə əsasən demək olar ki, yuan oturuşmuş puldur. Növbəti üç-dörd il ərzində isə Çin iqtisadiyyatında yalnız artım proqnozlaşdırılır. Ona görə də, onların valyutası bir sıra investorlar üçün cəlbedici olub.
Xatırladaq ki, son qlobal maliyyə böhranından sonra dolları əvəz edən alternativ valyuta axtarışlarına başlandı. O zaman fikirlər yürüdüldü ki, çökən dolları yuan əvəzləyə bilər.
Bundan əlavə, təklif olunanlar arasında bir neçə valyutadan ibarət zənbilin yaradılması da var idi. O vaxtdan indiyədək yuan diqqət mərkəzindədir.
Çin, iqtisadiyyatına görə, ABŞ-dan sonra dünyada ikinci ən böyük dövlətdir. Çin iqtisadiyyatında baş verən proseslər dünyaya birbaşa təsir göstərir. Bütün bunlar da yuana marağı artırır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...