Kamran Məmmədli: “Sahibkarlıq fəaliyyəti varsa, pul qazanılırsa, deməli, vergi ödənilməlidir”
“Fala inanma, faldan da qalma”, deyirlər. Elə bu deyim də insanları kiçik bir problemlə üzləşdikləri zaman falçıların qapısına yönəldir. İnsanların çarəsizcə ümid bağladığı bu fırıldaqçılar əvvəllər sadəcə evlərdə xidmət göstərirdilər. İndi isə sosial şəbəkələrdə onlayn falçılıq xidmətləri geniş şəkildə yayılmağa başlayıb.
Qəribə tərəfi isə budur ki, onlara inananların sayı azalmaq yerinə daha da artır. İnananların sayı artdıqca fırıldaqçılar da çoxalır. Aramızda falçıların belə ümidverici sözlərinə inananlar da az deyil. Qeyd etdiyimiz kimi, falçılıq tək Azərbaycanda deyil, bütün dünya ölkələrində mövcuddur. Ancaq bir sıra ölkələrdə bu sahə vergiyə cəlb olunub. Yəni falçı, cadugərlik, ekstrasensliklə məşğul olanlar vergi ödəyir. Bu günlərdə Türkiyənin Xəzinə Nazirliyi fal, astrologiya, spiritizm, zəli terapiyası, ulduz xəritəsi, sehr, meditasiya, numerologiya, tilsim və reiki kimi bir çox sahədə xidmət göstərənlərin sayının artması səbəbindən radarını bu mövzuya çevirib. Nazirlik falçılıq və astroloji məsləhətçilərin və ruhanilərin əldə etdikləri gəlir mənbələrini araşdırmaq üçün sektordakı biznes modellərini süni intellektlə təhlil edib. Bu gəlirləri anlamaq üçün rəqəmsal izlər, vebsaytlar, sosial media ilə qarşılıqlı əlaqə, onlayn ödəniş sistemləri və digər məlumatlar araşdırılıb. Xəzinə və Maliyyə naziri Mehmet Şimşək, fərdlərin öz adlarından və hesablarından şəxsi iş saatlarına görə göstərdikləri fal və astrologiya kimi xidmətlərin sərbəst fəaliyyətlər çərçivəsində vergiyə cəlb edilməsi lazım olduğunu ifadə edib.
Qeyd etdiyimiz kimi, ölkəmizdə də bu sahə ilə məşğul olanlar az deyil. Məsələn, Instagrama istənilən falçı sözünü yazmaqla çoxlu sayda baxıcı kəşfetə çıxacaq. Onlar ilk olaraq ödəniş qiymətini təqdim edir:
Adi kartla - 15 manat
Tarot kart - 25 manat
Qara kart – 30 manat
Yevrey kart – 40 manat
Öz ruhunla – 150 manat
Cinlə - 60 manat
Torpaq – 70 manat
Ruhla -50 manat tələb olunur.
Qeyd etdiyimiz kimi, bu məbləğlər sadəcə baxış üçündür. Şəxs bunlardan birini seçib, falçının kartına məbləği göndərəndən sonra ona nəsə deyilir. Adətən falçılar baxdıran şəxsə əməl olunduğunu, tilsim edildiyini deyirlər. Bu sözdən qorxan şəxs də əməlin necə və neçiyə açdırılacağını soruşur. Qarşı tərəf isə əməlin rus, qəbiristanlıq, ölü torpağı, qıfıl və digər vasitələrlə edildiyini deyir, bunların hər birinin qiyməti də heç də ucuz olmur. Araşdırma zamanı müəyyən etdik ki, əməlin açılması üçün falçılar minimum 400 manat, maksimum 3200 manat pul tələb edir. Təbii ki, bu məbləğ əməlin hansı formada edilməsinə görə dəyişir. Ən bahalı əməl isə qəbiristanlıq və ya ölü torpağı ilə edilmiş sayılır. Bu kimi faktlar göstərir ki, falçıların gəliri heç də az deyil. Bu səbəbdən də onların vergiyə cəlb olunması məqbul hesab edilir.
Maraqlıdır, ölkəmizdə də bu işlə məşğul olanlar vergiyə cəlb oluna bilərmi?
“Aidiyyəti qurumlar falçı, ekstrasensləri nəzarətə götürsə onların gün, ay ərzində nə qədər gəlir əldə etdiyini aşkar edər”
Iqtisadçı Kamran Məmmədli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, pul, gəlir varsa vergi ödənilməlidir: “Sahibkarlıq fəaliyyəti varsa, pul qazanılırsa, deməli, vergi ödənilməlidir. Məlumdur ki, son zamanlar falçılar onlayn fəaliyyətə keçib. Bu yolla da onların gəliri az deyil. Aidiyyəti qurumlar falçı, ekstrasensləri nəzarətə götürsə onların gün, ay ərzində nə qədər gəlir əldə etdiyini aşkar edər. Dünyada belə bir şey var ki, baxıcıların qapısının ağzında vergi lövhəsi olur. Müştəri xidmətindən yararlandığı şəxsin ödədiyi pul və bu barədə hərtərəfli məlumat oxuya bilər. Vətəndaş onun yanına gələndə lövhəyə baxır görür ki, bu insan qazancından faizini dövlətə verir, ya yox. Ümumiyyətlə, falçılar çox yayıldıqca və kütləvi şəkildə təbliğ olunduqca cəmiyyəti cəhalət bürüyür. Yerindən duran çalışır ki, gedib falçı yanına pul xərcləsin, kiməsə cadu elətdirsin. Bir də baxırsan ki, kiminsə yeməyinə nəsə qatırlar. Bunun özü olduqca iyrəncdir. Heç bir günahı olmayan birinə qarşı xəbərsiz əməllər edirlər. Bütün bunlar cəmiyyətdə arzuolunmaz bir gərginlik yaradır”.
Günel CƏLİLOVA
