Koronavirus pandemiyası hələ bitməyib, üzü oktyabr, noyabr ayına doğru virusun daha sürətlə yayılacağı proqnozlaşdırılıb.
Bildiyimiz kimi, Azərbaycanda son həftələr karantin qaydalarının yumşaldılması prosesi həyata keçirilib. Bir neçə gün əvvəl yoluxma sayı cüt rəqəmliyə düşsə də, yenidən üçrəqəmli oldu.
Mətbuatda yayılan məlumatlara görə, Gürcüstan, İran və Türkiyə kimi qonşu ölkələrdə karantin rejimi sərtləşdiriləcək. Belə ki, qonşu Gürcüstanda epidemioloji vəziyyətin pisləşməsi ilə əlaqədar olaraq Gürcüstan hökuməti bir sıra məhdudiyyətlər tətbiq etmək qərarına gəlib. Bu ölkədə 45 nəfərdə koronavirusa yoluxma faktının aşkarlanması ilə gündəlik yoluxma sayında yeni antirekord qeydə alınıb. Bununla da Gürcüstanda yubileylər, toylar, şənliklər və digər bu kimi kütləvi tədbirlərin keçirilməsi qadağan ediləcək.
Həmçinin, Türkiyə hökuməti koronavirusla mübarizə çərçivəsində ölkənin bütün ictimai yerlərində tibbi maskalardan məcburi istifadəni tətbiq edir. Artan yoluxma halları ilə əlaqədar ölkədə bir sıra karantin tədbirləri sərtləşdirilib.
Analoji olaraq, İranda ötən sutka ərzində 127 nəfər koronavirusdan (COVID-19) ölüb. Ötən 24 saatda 2313 nəfər koronavirusa yoluxub. Beləliklə, İranda bu virusa yoluxanların sayı 393425 nəfərə yüksəlib.
Gördüyümüz kimi, qonşu ölkələrdə karantin rejimi yenidən sərtləşdirilir, Azərbaycanda necə, karantin qaydalarının yenidən sərtləşdirilməsinə zərurət yarana bilərmi?
Bir çox ekspertin fikrincə, nə qədər ki, ictimai nəqliyyatda sosial izolyasiya qaydalarına əməl olunmayacaq, insanlar maskadan istifadəyə laqeyd yanaşacaq, gigiyena qaydalarına əməl etməyəcək, o qədər də virusun yoluxma statistikasında azalma müşahidə olunmayacaq və bu amil də karantin qaydalarının yenidən sərtləşdirilməsini zəruri edəcək.
Ekspertlər deyirlər ki, cəmiyyət bütün qaydalara riayət edərsə, pandemiyanın tez bir zamanda bitəcəyini müşahidə edə biləcəyik və bu halda, karantinin sərtləşdirilməsinə ehtiyac olmayacaq.
Ekspertlərin müşahidələrinə görə, kafe və restoranların gecə saat 12-yə qədər işləməsinə icazə verilməsi insanların kütləvi olaraq bu məkanlara axın etməsinə səbəb olub. Bunun da əlavə yoluxma risqi yaratdığını istisna etməyən ekspertlərin fikrincə, insanlar restoran və kafelərə gedərkən, orada əyləşərkən, mütləq mənada qaydalara əməl etməlidirlər, əks halda, bu, mənfi nəticələr verə bilər.
“…əhalidə kütləvi immunitetin hansı formada, hansı faizdə olduğu öyrənilir”
“İnkişafa Doğru Qadın Təşəbbüsü” İctimai Birliyinin rəhbəri Ziba Nəbiyeva “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Azərbaycanda karantin qaydalarının sərtləşdirilməsi yoluxma statistikasından asılıdır. “Sərtləşdirməyə zərurət ancaq statistik göstəricilərə uyğun yarana bilər. Hər bir pandemik vəziyyətin idarə edilməsi mexanizmi var. Düşünürəm ki, hər şey elmi əsaslarla olmalıdır. Elmi əsaslar da həmişə statistik göstəricilərə söykənir. Bizim ölkədə yoluxma və sağalma sayı arasındakı balans çox fərq edərsə və insanlar qoyulan qaydalara riayət etməzlərsə, sərtləşdirmə qaçılmazdır. Bilirsiniz ki, artıq ictimai iaşə yerləri, mağazalar, müəyyən yerlər, xidmətlər açılıb. Fikrimcə, qaydalara əməl olunarsa, statistik göstəricilər stabil qalarsa, burada bir problem yaşanmaz. Yəni burada hər şey insanların məsuliyyətinə bağlıdır. Həm bu faktordan, həm də yoluxma sayından asılı olaraq da dövlət, Operativ Qərargah müvafiq nəticələr çıxaracaq”.
Z.Nəbiyevanın sözlərinə görə, Bakı şəhərində 1000-ə yaxın təsadüfi seçilmiş insandan seroloji testlər götürülüb, seroloji testlərin nəticəsindən də müəyyənləşəcək ki, vətəndaşlarımızda kütləvi immuniet yaranma vəziyyəti necədir. Ekspert qeyd etdi ki, seroloji testlər nəticəsində insanlarda kütləvi immunitetin yaranma statistikası, faizi müəyyənləcək. “Çünki məlum məsələdir ki, bəzi insanlar yoluxur, onlarda xəstəliyin simptomları olur, amma bəzi insanlar isə özləri də bilmədən bu virusun daşıyıcıları olurlar, simptomsuz xəstələnirlər və sağalırlar. Ancaq bunun qan tarixçəsi var və serologi testləri verdikdə qan zərdabında anticismlər görsənirsə, bu onu göstərir ki, həmin şəxs bu virusla nə vaxtsa rastlaşıb. Bu artıq qan analizlərində özünü göstərmiş olur. Yəni bu testlərin də mahiyyəti ondan ibarətdir ki, əhalidə kütləvi immunitetin hansı formada, hansı faizdə olduğu öyrənilir. Kütləvi immunitet formalaşırsa, bunun əsasında da gələcəkdə karantin rejiminin hansı formada davam etdirilməsi müəyyən ediləcək. Yəni karantin rejiminin hansı formada olacağı bu amildən asılıdır” - deyə Z.Nəbiyeva vurğuladı.
İradə SARIYEVA
