Məlum olduğu kimi, ABŞ Prezidenti Donald Tramp İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunu (SEPAH) terror təşkilatı elan edib. Bununla da ABŞ hökuməti tarixində ilk dəfə başqa bir ölkənin rəsmi güc strukturunu – ordusunu terror təşkilatı olaraq tanıyıb. Prezident Trampın bu addımı Vaşinqtona dost olmayan ölkələrin ABŞ ordusu və təhlükəsizlik qüvvələrinə qarşı analoji addım ata bilmələrinə şərait yaratdığı səbəbindən ölkə daxilində sərt tənqid edilir.
Qeyd edək ki, ABŞ ötən ayın sonunda İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunu, eləcə də SEPAH-a bağlı bəzi şəxslər və qurumları “qara siyahı”ya salıb. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu İran İslam Respublikasının Silahlı Qüvvələrinin ən böyük qoşunudur. Xalq içində və xüsusilə İran diasporunda orduya mənsub insanlara təşkilata olan heyranlıqlarını bildirmək üçün farsca keşikçi mənasını verən “Pasdaran” deyilir. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna qısaca SEPAH deyilir.
SEPAH 5 may 1979-ci ildə dini lider Ayətullah Xomeyni tərəfindən yaradılıb. İran Konstitusiyasına uyğun olaraq, daxili sabitliyin təmin edilməsi, inqilabın qorunması və "azğınlığın" qarşısının alınması üzrə vəzifələri həyata keçirir. İnqilab keşikçilərinin quru, hava və dəniz qoşunlarında, ümumilikdə, 125 000 şəxsi heyət xidmət edir. İnqilab keşikçilərinin dəniz qoşunları Fars körfəzində hərəkətə nəzarəti təmin etmək vəzifəsi verilmiş ilk qoşundur.
O da məılumdur ki, Azərbaycanla İran arasında hərbi sahədə müəyyən əməkdaşlıq var. Zaman-zaman iki ölkənin güc nazirləri arasında görüşlər keçirilir. Eyni zamanda, iki ölkənin sərhəd xidməti əməkdaşlıq edir. Adətən, ABŞ hansısa ölkəyə qarşı sanksiya tətbiq edəndə istəyir ki, digər ölkələr də buna qoşulsunlar. Bu baxımdan, Trampın SEPAH-la bağlı məlum qərarının İran-Azərbaycan hərbi əməkdaşlığına hansısa təsiri ola bilərmi?
Azad İsazadə: “Azərbaycanla İran arasında hərbi əməkdaşlıq var, amma silah alveri yoxdur”
Məsələyə münasibət bildirən hərbi ekspert Azad İsazadənin sözlərinə görə, bunun Azərbaycana elə də təsiri olmayacaq: “Elə bir mühüm təsiri olmasa da, bəzi təsirləri ola bilər. Çünki hərbi əməkdaşlıq geniş bir anlayışdır. Görürsən hərbi attaşelər bir-birilə görüşür, hansısa məsələdə birgə fəaliyyət göstərirlər. Bu da hərbi əməkdaşlıq sayılır. Hesab edirəm ki, buna heç bir aidiyyəti olmayacaq. Tutaq ki, Azərbaycan hərbciləri İranda təhsil alsa, buna da elə bir təsiri olmayacaq. Ancaq İrandan silah alsaq, o zaman buna təsiri olar. İranla hərbi əməkdaşlıq məsələsində silah alveri ilə bağlı problem yarana bilər. Ancaq məsələ ondadır ki, Azərbaycan İrandan o qədər də hərbi məhsul almır. Silah, ümumiyyətlə, almır, sursat isə bəlkə də hansısa formada alınır. Yəni Azərbaycanla İran arasında hərbi əməkdaşlıq var, amma silah alveri yoxdur. Ona görə də silah baxımından problem olmayacaq. Çünki silah alış-verişi yoxdur. SEPAH-ın Tramp tərəfindən terrorçu təşkilat hesab olunmasının Azərbaycana heç bir aidiyyəti yoxdur”.
Vidadi ORDAHALLI
