Tural İrfan: “Digər bölgələrimizdə də yas mərasimləri bu cür olmalıdır”
Yas mərasimlərinin adət-ənənələrdən uzaqlaşdırılıb tamam başqa bir istiqamətə aparılması, dinimizə, mənəviyyatımıza zidd olan məcraya yönəldilməsi, bunun xüsusən də insanlar üçün ağır maddi-sosial yükə çevrilməsi ciddi narahatçılıq doğurur. Məsələ burasındadır ki, bəzi istisnaları nəzərə almaqsaq din xadimləri camaat arasında kütləvi olaraq maarifləndirmə işləri aparmaq istəmirlər. Bu iş xüsusən də bölgələrdə qazi vəzifəsini həyata keçirən din xadimlərinin üzərinə düşür. Belə bi nümunəni Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) Gəncə bölgəsi üzrə qazisi, "İmamzadə ziyarətgah" kompleksinin imamı Hacı Tahir Abbasov göstərib. O, Gəncə şəhər ictimaiyyətinə müraciət ünvanlanıb ki, Gəncədə yas mərasimlərində israfçılığın qarşısı alınsın.
Qeyd edək ki, ölkə üzrə ilk dəfə belə bir təşəbbüslə “Bakı-Xəbər” qəzeti çıxış edib və “İslamda yas mərasimləri və əyintilər” mövzusunda 2011-ci ildə peşəkar jurnalistlər, həvəskar yazarlar və ictimaiyyət nümayəndələri arasında yazı müsabiqəsi də keçirib. Bu baxımdan Hacı Tahir Abbasovun bu təşəbbüsü məhz “Bakı-Xəbər”in 15 il əvvəl başlatdığı işin davamı kimi qiymətləndirmək olar.
İlahiyyatçı Tural İrfan baki-xeber.com-a bildirdi ki, təmtaraqlı, israfçı yas məclislərinin yığışdırılması üçün uzun müddətdir müvafiq qurumlar təbliğat aparır. “Eyni zamanda Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi də bu yöndə müvafiq işlər görür. Təbii ki, ilahiyyatçılar, din xadimləri də bu məsələyə qoşulmalı, ona dəstək verməlidir. Təbliğat-maarifləndirmə işləri aparılmalıdır.
Mən özüm də dəfələrlə qeyd etmişəm ki, bununla bağlı QMİ-nin Qazilər Şurası fətva verməlidir. Bu idarə əsasən bu kimi işlərlə məşğul olmalıdır. Yəni QMİ-nin funksiyası təkcə Məhərrəmliyi və Qurban bayramını elan etməkdən ibarət deyil. Bu quruma fəaliyyət göstərməsi üçün dövlət tərəfindən kifayət qədər vəsait də ayrılır. Şübhəsiz ki, Qazilər Şurası da QMİ-nin tərlibindədir. Bu idarənin özü buna təşəbbüs göstərməlidir ki, onun tərkibində fəaliyyət göstərən qazilər də, din xadimləri də bu işə qoşulsunlar və dəstək versinlər, maarifləndirmə aparsınlar. Yəni bu idarə qala-qala, onun finksiyası yerində durduğu halda nə üçün başqa yollara baş vurulmalıdır? Yaxud da səsləndirilir ki, yas mərasimlərinin tənzimlənməsi ilə bağlı qanun qəbul olunsun, qanunu pozanlara məcburi cərimə tətbiq olsunsun. Halbuki, din xadimləri fəaliyyət göstərir və onların da fəaliyyətinin bir istiqaməti də bundan ibarətdir ki, bu israfçılığı yığışdırsınlar. Şübhəsiz ki, ehsan məclislərinin əsas yönü dinə aid məsələdir. Sırf din ehkamları əsas gətirilərək təmtəaraqlı məclislər qurulur. Yəni həmişə bu məclisin də başında din xadimi əyləşir. Ona görə də bu işi tənzimləməyə, bu yöndə təbliğat-təşviqat işləri aparmağa birbaşa din xadimləri məsuldurlar. Bir halda ki, yas məclislərində bütün insanlar din xadiminin göstərişinə uyğun davranır. Bu mərhumun dəfn edilməsidir və digər məsələlərdir. Bəs necə olur ki, dəbdəbənin, təmtarağın, israfçılığın qarşısının alınması məsələsində din xadimi bir kənarda qalır. Bu doğru deyil. Ona görə də, Gəncənin qazisinin bu təşəbbüsünü alqışlayıram. Hacı Tahir Abbasov köklü və ziyalı bir insandır. O uzun müddətdir orada fəaliyyət göstərir və Qərb bölgəsində də kifayət qədər nüfuzu olan bir din xadimidir. Onun bu təşəbbüsünü, bu təklifini, fəaliyyətini yüksək qiymətləndirirəm və şübhəsiz ki, digər bölgələrimizdə də yas mərasimləri bu cür olmalıdır.
Ya QMİ bir bəyanat verməlidir, ya da Qazilər Şurası bunu şəriət yönündən əsaslandıran bir fətva imzalamalıdır ki, yas məclislərində ehsan adı altında olan israfçılıq dini baxımdan günahdır. Çünki Qurani-Kərimdə də bununla bağlı ayələr var. İsraf etmək, şan-şöhrətə meyillənmək, yas məclislərini təmtarağa çevirmək, toy məclisi kimi orada israfçılığa yol vermək, bəhsə girmək və sair kimi hallar var ki, bunlar dinimizlə, Qurani-Kərimlə ziddiyyət təşkil edir. Təbii, yaxşı olar ki, QMİ özü bununla bağlı bir çıxış etsin, yaxud bir fətva versin. Eyni zamanda da onlara tabe olan qazilərə göstəriş versinlər ki, bölgələrdə bu kimi məsələlərin qarşısı alınsın. Çünki o qazilər də müstəqil fəaliyyət göstərmir, onlar da QMİ-ə tabedilər. Onlara da nə göstəriş verilirsə onu həyata keçiriblər. Çox təəssüf ki, indiyə kimi bu kimi məsələlərin nizamlanmasında, ehsan süfrəsinin yığışdırılmasında bu idarənin funskiyası çox zəif olub. Ola bilsin ki, bir qədər əvvəl bu təşəbbüsün əleyhinə də gedilib. Bunlar yas mərasimlərində təmtərağın yığışdırılmasının əleyhinə olublar. Amma indi razılaşma olub və bu təşəbbüsə qoşulublar. Yaxşı olar ki, başqa bölgələrimizdə fəaliyyət göstərən qazilər, nüfuzlu din xadimləri, el ağsaqqalları, seyidlər bu dəbdəbəli, israfçı yas məclislərini yığışdırmaq üçün belə bir təşəbbüs irəli sürsünlər”-deyə T.İrfan bildirdi.
İradə SARIYEVA
