Əli Orucov: “ABŞ istəyər ki, iki ölkə arasında sülh imzalansın və Paşinyanın mövqeləri güclənsin, amma...”
Məlum olduğu kimi, ABŞ-ın vitse-prezidenti Ceyms Vens fevral ayında Azərbaycan və Ermənistana səfər edəcək. Bu barədə ABŞ Prezidenti Donald Tramp “Truth” sosial mediasında yazıb.
O bildirib ki, səfərin məqsədi sülh səylərini inkişaf etdirmək və TRIPP marşrutunu irəli aparmaqdır: “Bu, mənim bitirdiyim səkkiz murdar müharibədən biri idi, indi sülh və firavanlıq qurulub. Sülh səylərimizi gücləndirmək, "Beynəlxalq Sülh və Firavanlıq naminə Tramp Marşrutu"nu irəli aparmaq üçün fevralda vitse-prezident Vens hər iki ölkəyə səfər edəcək”.
Belə informasiyalar var ki, Ermənistanda keçiriləcək parlament seçkilərindən əvvəl Azərbaycanla sülh sazişi imzalanacaq. ABŞ-ın bir məqsədi də budur. Bu nə dərəcədə mümkündür?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən AMİP funksioneri Əli Orucov hesab edir ki, vitse-prezident Vensin səfərinin bir neçə məqsədi ola bilər: “Əvvəla, qeyd edim ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanması ABŞ-ın marağındadır. Bu marağın göstəricisi idi ki, iki ölkə rəhbəri Trampın şahidliyi ilə ötən ilin avqustun 8-də Vaşinqtonda sülh sazişinin bəndlərini parafladılar. Birləşmiş Ştatların məqsədi Ermənistanda parlament seçkiləri ərəfəsində baş nazir Nikol Paşinyanın mövqelərini möhkəmləndirməkdir. Düzdür, Paşinyanın reytinqi nə qədər aşağı düşsə də, rəqiblərindən üstündür. Ancaq deməzdim ki, 2021-ci il səviyyəsindədir. Həmin il keçirilən parlament seçkilərində Paşinyanın rəhbərlik etdiyi blok parlamentdə yerlərin 54 faizini qazandı. Bu dəfə Paşinyanın qalib gəlməsi o deməkdir ki, “Tramp marşrutu” layihəsi həyata keçiriləcək, ABŞ-ın Ermənistanda mövcudluğu daha da artacaq. Ümumən, Azərbaycan dövlətinin Ermənistana daşınan tranzit yüklərə razılıq verməsi, yanacaq ixrac etməsi Paşinyanın ölkə daxilində olan mövqelərini möhkəmləndirib. Ancaq təkcə bu, yetərli deyil. Çünki Rusiya Paşinyanı devirmək üçün müxtəlif təsir vasitələrini işə salıb. Bir tərəfdən Rusiya ilə Ermənistan arasında ticarət dövriyyəsi ötən il iki dəfə azalaraq 6 milyard dollara düşüb. Fikrimcə, bu, təsadüfü deyil. Digər tərəfdən, Ermənistanda Rusiyaya bağlı siyasi qüvvələr, Erməni Apostol Kilsəsi Paşinyana qarşı getdikcə daha sərt mövqedən çıxış edirlər və təxribatlara əl atacaqları da istisna deyil. Üstəlik, Rusiya mediası açıq şəkildə Paşinyanı hədəf alıb. Vaşinqton da bütün bunların fərqində olduğu üçün bəzi önləyici variantları nəzərdən keçirir. ABŞ istəyər ki, belə bir vaxtda iki ölkə arasında sülh imzalansın və Paşinyanın mövqeləri güclənsin. Ancaq bu, praktiki olaraq mümkün görünmür. Ona görə ki, sülh sazişinin imzalanması üçün Ermənistan Konstitusiyasından Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları çıxarılmalıdır. Bu da referendum olmadan mümkün deyil. Parlament seçkilərindən əvvəl isə, belə bir referendumun keçirilməsi real görünmür”.
Vidadi ORDAHALLI
