Tehran Vaşinqtondan hərbi zərbələr endirmək ehtimalını olduqca yüksək hesab edir. Müxalifət televiziya kanallarının məlumatına görə, ali lider Əli Xameneyi hərbi əməliyyatlar zamanı təhlükəsizliyini təmin etmək üçün paytaxtdakı xüsusi yeraltı kompleksə çəkilib. Analitiklər iddia edirlər ki, İslam Respublikası eyni zamanda bəzi nüvə obyektlərini gücləndirməyə çalışır. İran rəsmiləri ABŞ-ın istənilən zərbəsini Yaxın Şərqdə tammiqyaslı müharibənin başlanğıcı kimi qiymətləndirəcəklərini və mümkün olan ən sərt güclə cavab verəcəklərini bildiriblər.
Müxalifət peyk kanalı olan “Iran International”ın dan mənbələri bildiriblər ki, Əli Xameneyi Tehranın kənarındakı xüsusi yeraltı sığınacağa köçüb. Onlar buranı geniş tunel sisteminə malik möhkəmləndirilmiş kompleks kimi təsvir ediblər. “Iran International”ın mənbələri qeyd edir ki, böyük ayətullah İranın yüksək vəzifəli rəsmilərinin “potensial ABŞ hücumu riskinin artdığını” qeyd etməsindən sonra bu tədbirləri görməyə məcbur olub. Bu, çox güman ki, Pentaqonun bölgəyə hərbi qüvvələr yerləşdirməsi ilə bağlıdır. Onun üçüncü oğlu Məsud Xameneyi müvəqqəti olaraq Ali Rəhbər vəzifəsini icra edir və İran hökumət liderləri ilə “əsas ünsiyyət kanalı” kimi xidmət edir. ABŞ prezidenti Donald Trampın etirazçıların ölümünün qisasını almaq istəyindən qaynaqlanan İranda əməliyyat başlatmaqla bağlı son təhdidlərinə baxmayaraq, Tehran nüvə obyektlərinə zərbələr endirmə ehtimalını hesablayır. Peyk görüntülərini təhlil edən ABŞ Elm və Beynəlxalq Təhlükəsizlik İnstitutu iddia edir ki, İran mütəxəssisləri Tehran yaxınlığındakı Parçində yerləşən “Talegan-2” obyektinin ətrafında beton sarkofaq düzəldiblər. 2025-ci ilin iyun ayında baş verən 12 günlük müharibə zamanı ABŞ və İsrail təyyarələri nüvə silahlarının hazırlanması şübhələri səbəbindən İslam Respublikasının nüvə sənayesinin elementlərinə bir sıra zərbələr endiriblər. Bu arada, Vaşinqton Yaxın Şərqdə hərbi qüvvələrini artırmağa davam edir. Bir həftə əvvəl, nüvə enerjisi ilə işləyən “USS Abraham Lincoln” təyyarədaşıyan gəmisinin rəhbərlik etdiyi ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin zərbə qrupu bölgəyə göndərilmişdi. Gəmiyə beşinci nəsil F-35 qırıcıları və F/A-18 çoxməqsədli zərbə təyyarələri də daxil olmaqla doqquz eskadrilya daşınır. Tramp administrasiyası bu yaxınlarda ABŞ Milli Müdafiə Strategiyasının yenilənmiş versiyasını yayımladı. Orada deyilir ki, İran İsraillə 12 günlük müharibə nəticəsində zəifləmiş "adi ordusunu yenidən qurmaq" niyyətində görünür. Milli Müdafiə Strategiyasında deyilir: "İran liderləri həmçinin mənalı danışıqlardan imtina etməklə yanaşı, yenidən nüvə silahı əldə etməyə cəhd edəcəkləri ehtimalını açıq qoyublar. Prezident Tramp dəfələrlə İranın nüvə silahı əldə etməsinə icazə verilməyəcəyini açıq şəkildə bildirib. Bu qiymətləndirmələrə görə, ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki tərəfdaşları İranın qarşısının alınması üçün əsas məsuliyyəti öz üzərlərinə götürməlidirlər.
Sənəddə deyilir ki, Amerika Birləşmiş Ştatları daha dinc və çiçəklənən Yaxın Şərq axtarır. Lakin Strategiyada deyilir ki, bu transformasiyaya yalnız Vaşinqtonun regiondakı müttəfiqləri və tərəfdaşları nail ola bilər. Sənədin müəllifləri qeyd edirlər: “Bizim vəzifəmiz prezident Trampın ayıq və amansız diplomatiyası ilə qoyulmuş möhkəm təməli gücləndirməklə, bu səylərdə onları dəstəkləməkdir”. Amerika liderinə gəldikdə isə, o, mümkün əməliyyatla bağlı vəziyyətlə bağlı qeyri-müəyyənliyi qorumağa üstünlük verir. Davosdan qayıdarkən Tramp dedi: "Biz İranı izləyirik. Oraya çoxlu gəmi, böyük bir donanma gedir. Nə baş verəcəyini görəcəyik. İrana doğru böyük bir qüvvə gedir. Ümid edirəm ki, heç nə olmaz, amma izləyirik. Oraya böyük bir armada gedir”. Jurnalistlərin Əli Xameneyinin istefasını istəyib-istəmədiyi barədə sualına Tramp belə cavab verdi: "Təfərrüatlara varmaq istəmirəm, amma onlar bizim nə istədiyimizi bilirlər. Orada çoxlu sayda qətl baş verir". Tehran hücuma cavab verməyə hazırdır. Nyu-Yorkda keçirilən mətbuat brifinqində adı açıqlanmayan yüksək vəzifəli İran rəsmisi bildirib: "Bu dəfə məhdud, məhdudiyyətsiz, cərrahi, kinetik və ya nə adlandırsalar da, istənilən hücumu bizə qarşı tammiqyaslı müharibə kimi qəbul edəcəyik və ən sərt şəkildə cavab verəcəyik". O əlavə edib ki, Tehranın raketlər də daxil olmaqla, ənənəvi silahlarla bağlı heç bir danışıqlar aparmaq niyyəti yoxdur: "Bu, risk edə bilməyəcəyimiz bir məsələdir".
Tahir TAĞIYEV
