Beynəlxalq reytinq agentliyi "Fitch Ratings"in hesabatına görə , Ermənistan və Azərbaycanın sülh razılaşmasına nail olmaq barədə birgə bəyannaməsinin imzalanması qısa müddətdə hərbi eskalasiya risklərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Agentliyin analitikləri qeyd edirlər ki, prosesdə bir sıra qeyri-müəyyənliklər qalır, çünki Ermənistanın iyun ayında keçiriləcək parlament seçkilərindən sonra baş tutacaq milli referendumda Qarabağa iddiaların aradan qaldırmaq üçün konstitusiyasına düzəliş etməyi nəzrdə tutur.
Hesabatda həmçinin qeyd olunur ki, Azərbaycanla ticarət onun ərazisindən açılmağa başlayıb və Türkiyə ilə münasibətlər İrəvan üçün əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşır. Agentlik qeyd edir ki, Türkiyə hökuməti Ermənistanla quru sərhədin yenidən açılmasını nəzərdən keçirir. 8 avqust 2025-ci ildə Vaşinqtonda Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan, ABŞ prezidenti Donald Tramp və arasında keçirilən görüşdən sonra üç ölkənin liderləri yeddi maddəlik bəyannamə imzalayıblar. Sənəddə, xüsusən də, Ermənistan və Azərbaycan arasında Sülhün Qurulması və Dövlətlərarası Münasibətlər haqqında Sazişin razılaşdırılmış mətninin tərəflərin xarici işlər nazirləri tərəfindən paraflanması; hər iki ölkənin xarici işlər nazirlərinin ATƏT-in Minsk Prosesinin və əlaqəli strukturların ləğvi barədə bəyanatının imzalanması; dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və yurisdiksiyasına hörmət əsasında Azərbaycan və Naxçıvan arasında Ermənistan ərazisindən maneəsiz əlaqənin təmin edilməsi səyləri; eləcə də Ermənistanın ərazisində Trampın Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu (TRIPP) layihəsinin həyata keçirilməsi üçün çərçivəni müəyyən etmək məqsədilə ABŞ və üçüncü ölkələrlə əməkdaşlığı bəyan edilir. 11 avqustda Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi 17 fəsildən ibarət paraflanmış sülh sazişinin mətnini dərc edib. "Fitch Ratings" Ermənistanın uzunmüddətli reytinqini "BB-" səviyyəsində təsdiqləyib, proqnozu isə "sabit"dən "pozitiv"ə dəyişdirib. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan bu xüsusda qeyd edir: "Beynəlxalq səviyyədə tanınmış Fitch Ratings agentliyi Ermənistanın reytinq proqnozunu "müsbət"ə qaldırıb və reytinqi "BB" səviyyəsində təsdiqləyib. Bu, sadəcə statistik dəyişiklik deyil. Bu, Ermənistanın qəbul etdiyi iqtisadi siyasətin və institusional sabitliyin beynəlxalq bazarlarda keyfiyyətcə yeni çəki qazandığının peşəkar təsdiqidir. Bu, dövlətimizin iqtisadi dayanıqlığına və siyasi iradəsinə inamın bəyannaməsidir". "Fitch"in proqnozlarına görə, Ermənistanın ÜDM-nin artımı 2026-2027-ci illərdə ildə 5 % səviyyəsində olacaq: "Orta müddətli perspektivdə əlavə artım potensialı Azərbaycanla sülh sazişinin ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsi və Türkiyə ilə sərhədin açılması hesabına yarana bilər". Cari ildə dövlət büdcəsinin defisiti müdafiə xərclərinin azaldılması hesabına ÜDM-in 4,5 %-ni təşkil edəcək. 2025-ci ildə cari əməliyyatlar hesabının defisiti 4,5 % təşkil edəcək və 2026-2027-ci illərdə bir qədər azalacaq. "Fitch" həmçinin Ermənistanın bank sisteminin dollarlaşmasının yüksək səviyyədə olduğunu qeyd edir – 2025-ci ilin noyabrın sonuna depozitlərin dollarlaşma səviyyəsi təxminən 43,3 % təşkil edib.
Samirə SƏFƏROVA
