Vüqar Bayramov: “Hələ ki, Türkmənistan TransXəzər layihəsinə illərdir elə də maraq göstərmir”
Türkmənistan qazı Türkiyəyə İran üzərindən tranzit ediəcək. Belə ki, Türkmənistan Türkiyənin "Botaş" şirkəti ilə İran üzərindən təbii qazın tranzitini razılaşdırıb.
Bu barədə Türkmənistan Xalq Məsləhətinin sədri Qurbanqulu Berdiməhəmmədov İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ilə telefon danışığı zamanı bildirib.
Q.Berdiməhəmmədov söhbət zamanı elektroenergetika sahəsində qarşılıqlı əlaqələrin artırılması məqsədilə Türkmənistan Marı İES-dən İran sərhədinə qədər Marı-Məşhəd elektrik xəttinin çəkilməsini təklif edib. Onun sözlərinə görə, artıq lazımi danışıqlar aparılıb və müvafiq sənəd imzalanıb. Layihənin İran şirkətləri tərəfindən həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. O vurğulayıb ki, Türkmənistanla İran Asiya və Avropa, Xəzər dənizi və Fars körfəzi arasında əlverişli coğrafi mövqedə yerləşir ki, bu da iki ölkə qarşısında nəqliyyat-logistika sahəsində konstruktiv tərəfdaşlıq üçün yol açır.
Türkmənistan rəhbərliyi axır ki, öz bildiyini etdi və Azərbaycan üzərindən qaz nəqlinə getmədi. Halbuki, bir vaxtlar bununla bağlı ümidlər, gözləntilər var idi. Ümumiyyətlə, Berdiməhəmmədovun bu qərarı TransXəzər qaz kəmərinin üzərindən birdəfəlik xətt çəkilməsi anlamına gəlirmi?
“Düşünmürəm ki, Berdiməhəmmədovun bu addımı sözügedən layihənin arxa plana keçməsi anlamına gəlsin...”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən millət vəkili Vüqar Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, ölkələr fərqli marşrutlarla öz enerji məhsullarını dünya bazarına çıxarmağa çalışırlar: “Bu baxımdan Türkmənistanın İran üzərindən Türkiyəyə qaz nəql etməsi alternativlərdən biridir. Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, bu, variantlardan biridir. Türkmənistan nəql marşrutlarının iqtisadi və digər tərəflərini qiymətləndirərək öz mavi qazını alternativ bazarlara çıxarmaq niyyətindədir. O cümlədən, qazını Avropa bazarına çıxarmaq istəyir. Ancaq düşünmürəm ki, Berdiməhəmmədovun bu addımı TransXəzər layihəsinin arxa plana keçməsi anlamına gəlir. Çünki bütün hallarda Xəzəryanı ölkələr öz enerji məhsullarının dünya bazarına çıxarılması üçün fərqli alternativləri qiymətləndirirlər. Ancaq bu o demək deyil ki, Türkmənistan öz böyük qaz resurslarını məhz İran üzərindən Türkiyə və Avropaya nəql edəcək. Düşünmürəm ki, bu belə olacaq. Düzdür, hələ ki, Türkmənistan TransXəzər layihəsinə illərdir elə də maraq göstərmir. Görünür, burada müəyyən amillər var. Ancaq o da var ki, TransXəzər layihəsi gündəmdədir və buna maraq itməyib. Proseslərin gedişindən asılı olaraq Türkmənistan haçansa bu layihəyə qoşula bilər. Xüsusən də Avropada qaza olan tələbat artdıqca və bunun alternativ mənbələr hesabına təmin edilməsi gündəmdə qaldıqca, belə bir ehtimal böyükdür. Bu baxımdan müəyyən ümidlər var”.
Vidadi ORDAHALLI
