Dövlət maraqlarının etibarlı müdafiəsi Azərbaycanı daha qüdrətli ölkəyə çevirir. Böyüklüyündən və qlobal mövqeyindən asılı olmayaraq hər bir xalqın həm daxili, həm də beynəlxalq müstəvilərdə siyasətlərini, strategiyalarını və fəaliyyətlərini formalaşdıran əsas maraqları var.
Bu dövlət və milli maraqların müdafiəsi suverenliyin qorunması, iqtisadi sabitliyin təmin edilməsi və vətəndaşların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Geosiyasi dinamika inkişaf etdikcə, dövlətlər öz strateji prioritetlərini qorumaq, diplomatiyanı, hərbi gücü, iqtisadi dayanıqlığı və texnoloji inkişafı tarazlaşdırmaq üçün hərtərəfli yanaşmalar tətbiq edirlər.
“Rus Evi” ilə bağlı baş verənlər Azərbaycanın qətiyyətinin növbəti təzahürü oldu
Milli maraqlar ərazi bütövlüyü, iqtisadi rifah, siyasi suverenlik və mədəni identiklik də daxil olmaqla, geniş spektrli prosesləri əhatə edir. Bir millətin öz maraqlarını effektiv şəkildə müdafiə etmək qabiliyyəti onun bu prosesləri daxili və xarici siyasətə nə dərəcədə prioritet qoymasından asılıdır. Qeyd edilən xüsusda Azərbaycan ən yaxşı nümunələri təcəssüm etdirən ölkələrdən biridir.
Ölkəmiz öz maraqlarının müdafiəsi naminə hətta ən böyük dövlətlərin qarşısında ləyaqətlə duruş gətirir. Bakıda “Rus Evi” ilə bağlı qeyd edilənlər bunun ən yaxşı nümunələrindən biridir. Anti-Azərbaycan fəaliyyətinə görə, onun fəaliyyəti artıq dayandırılıb. Xatırladaq ki, “Rossotrudniçestvo”nun Azərbaycandakı nümayəndəliyi olan Rusiya İnformasiya-Mədəniyyət Mərkəzi – “Rus Evi”nin hüquqi şəxs qismində qeydiyyatının mövcud olmadığı və təşkilatın Azərbaycan qanunvericiliyini ciddi şəkildə pozduğu barədə Rusiya tərəfinə məlumat verildikdən sonra rəsmi Bakı fevralın 3-də “Rus Evi”nin fəaliyyətinə xitam verilməsi barədə Rusiya tərəfinə nota göndərib. Rəsmi Bakı diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycan ərazisində bu kimi təşkilatların fəaliyyəti milli qanunvericiliyə, ölkələr arasında qarşılıqlılıq prinsipinə və ikitərəfli əsasda əldə olunmuş razılıqların tələblərinə uyğun olaraq tənzimlənir. Azərbaycan tərəfinin ölkədə “Rus evi”nin fəaliyyətinə xitam verilməsi barədə qərarından irəli gələrək Rusiya tərəfindən bu istiqamətdə müvafiq tədbirlərin həyata keçirilməsi gözlənilir. Bütün bunlara görə hay-küy salıb Azərbaycanın ünvanına qarayaxma kampaniyası aparanlara qarşı da Azərbaycan konkret mövqe nümayiş etdirir. Məsələn, Rusiya Federasiyası Federal Məclisi Dövlət Dumasının Turizm komitəsinin sədrinin birinci müavini Nikolay Valuyevin Azərbaycana girişinə qadağa qoyulması bunun faktiki təzahürüdür. Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Ayxan Hacızadə Rusiya Federasiyasının Dövlət Dumasının deputatının Azərbaycan əleyhinə fikirləri və ona qarşı atılacaq addımlar ilə bağlı qeyd edib ki, onun xalqımız əleyhinə işlətdiyi təhqiramiz ifadələr, ölkəmizə qarşı təhdid xarakterli fikirləri tamamilə qəbuledilməzdir: “Qeyd edilən deputatın ölkəmiz əleyhinə fikirləri ilə bağlı onun adı Azərbaycan Respublikasına girişi qadağan edilmiş şəxslərin siyahısına daxil edilib və onun ölkəmizə girişinə qadağa qoyulub. Ümumilikdə bildirmək istərdik ki, bu, Rusiya Dövlət Dumasının deputatlarının “arzuolunmaz şəxslər” siyahısına daxil edilməsi üzrə ilk hal deyil. Məsələn, bundan əvvəl, Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünə qarşı fəaliyyət göstərən Rusiya Federasiyası Federal Məclisi Dövlət Dumasının MDB ilə iş Komitəsinin birinci müavini Konstantin Zatulin və Ailənin müdafiəsi komitəsinin sədrinin müavini Vitaliy Milonov da Azərbaycanda “arzuolunmaz şəxs” kimi müvafiq siyahıya daxil edilib. Təəssüflə bildirmək istərdik ki, ölkəmizə qarşı fəaliyyət göstərən bütün bu deputatlar məhz Rusiyanın hakim partiyası olan “Vahid Rusiya” partiyasının üzvləridir”. O bildirib ki, ölkəmizin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə, Azərbaycan xalqına qarşı fəaliyyət göstərən bu kimi şəxslərə qarşı ölkəmizin qanunvericiliyi çərçivəsində bundan sonra da müvafiq addımlar atılacaq”.
Ölkəmiz maraqların müdafiəsi üçün diplomatik strategiyalardan da uğurla faydalanır
Azərbaycanın yanaşmasının haqlı olduğu Rusiyada da qəbul olunur. Yenə Nikolay Valuyevin timsalında bunu görmək olar. Nikolay Valuyevin Azərbaycana müraciətində səsləndirdiyi fikirlərə münasibət bildirən rusiyalı ekspert Vitali Arkov bildirir: “Valuyevin dediyi və parlamentariyə yaraşmayan “şobla” ifadəsi məndə ikrah yaratdı. Azərbaycan artıq deputat Valuyevin fikrinə cavab olaraq onu arzuolunmaz şəxs elan edib. Valuyevin bəyanatı ilə bağlı vəziyyət mediada və bloqsferada yox, - çünki bu, yalnız gərginliyin səviyyəsini artırır - parlamentlərarası dialoqda müzakirə edilməlidir. Vyaçeslav Volodinlə Sahibə Qafarova arasında konstruktiv, açıq dialoq yaranıb. Üstəlik, Milli Məclisin ayrı-ayrı deputatları da bu günlərdə Rusiyanın ünvanına sərt bəyanatlarla “fərqləniblər”. Beləliklə, xanım Qafarova və cənab Volodinin danışacaqları məqamlar var, sonra isə həmkarları arasında izahat işi aparılar. Axı parlamentarilər də diplomatlar kimi böhrandan çıxış yolu tapmaq üçün birgə çalışmalıdır, böhranı daha da gərginləşdirməməlidir”. Arkov xatırladıb ki, Azərbaycanda bəzi KİV-lər də Rusiyaya əsassız ittihamlar və hətta açıq-saçıq böhtanlar səsləndirməklə vəziyyəti gərginləşdirir: “Ümid edirəm ki, bütün bunlar rəsmi Bakının siyasəti deyil, belə materiallar müəlliflərinin və baş redaktorların şəxsi mövqeyidir”. Bütü n bunlar ölkəmizdə milli, dövlət maraqlarının qətiyyətlə qorunduğunu bir daha nümayiş etdirir. Bununla yanaşı, ölkəmiz maraqların müdafiəsi üçün diplomatik strategiyalardan da uğurla faydalanır. Diplomatiya dövlətlərə müqavilələr bağlamağa, ittifaqlar qurmağa və mübahisələri sülh yolu ilə həll etməyə imkan verən milli müdafiənin təməl daşı olaraq qalır. Diplomatiyadan istifadə etməklə ölkələr öz maraqlarını müdafiə edə, eyni zamanda lazımsız münaqişələrdən qaça və rəqabətli dünyada əməkdaşlığı inkişaf etdirə bilərlər. Diplomatiya vacib olsa da, güclü və yaxşı təchiz olunmuş ordu xarici təhlükələrə qarşı çəkindirici rol oynayır. Hərbi hazırlıq bir xalqın böhran zamanı özünü müdafiə edə bilməsini təmin edir. İqtisadi sabitlik milli maraqların müdafiəsinin ayrılmaz hissəsidir, çünki maliyyə gücü daha böyük siyasi təsir və təhlükəsizliyə çevrilir. Əsas iqtisadi strategiyalara aşağıdakılar daxildir: Ticarət və enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi: Vahid ticarət tərəfdaşına və ya enerji təchizatçısına asılılığın azaldılması iqtisadi təhlükəsizliyi artırır. İnfrastruktur və innovasiyaya investisiya: Güclü infrastruktur iqtisadi artımı dəstəkləyir, texnoloji innovasiya isə qlobal bazarda rəqabət qabiliyyətini təmin edir. Yerli sənayenin gücləndirilməsi: Yerli istehsalın və özünə inamın təşviqi xarici iqtisadi təzyiqləri və zəiflikləri minimuma endirir. Dayanıqlı iqtisadiyyat hərbi xərcləri, diplomatik səyləri və sosial sabitliyi dəstəkləmək üçün lazım olan maliyyə resurslarını təmin edir. Müasir dövrdə texnologiya milli müdafiədə həlledici rol oynayır. Kibertəhlükəsizlik, süni intellekt və məlumatların qorunması milli maraqların qorunmasının ayrılmaz hissəsidir. Milli maraqların müdafiəsi vətəndaşların dəstəyini və iştirakını tələb edir. Milli prioritetləri anlayan və dəstəkləyən əhali ölkənin ümumi sabitliyinə və möhkəmliyinə töhfə verir. Milli maraqların müdafiəsi çoxşaxəli bir işdir və diplomatik fəaliyyət, hərbi hazırlıq, iqtisadi güc, texnoloji tərəqqi və ictimai birliyin birləşməsini tələb edir. İnkişaf edən qlobal çağırışlar dövründə dövlətlər öz suverenliklərini, təhlükəsizliyini və rifahını qorumaq üçün öz strategiyalarını davamlı olaraq uyğunlaşdırmalıdırlar. Ölkələr milli maraqları üstün tutmaqla və hərtərəfli müdafiə mexanizmlərini həyata keçirməklə öz vətəndaşlarının sabit və təhlükəsiz gələcəyini təmin edə bilərlər.
Ramil QULIYEV Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
