Rusiyanın rəsmi səviyyədə çoxsaylı xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, Ermənistan parlamenti Roma Statutunun ratifikasiyası istiamətində müvafiq addımlar atmağa davam edir. Belə ki, Ermənistan parlamentinin hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu məsələləri daimi komissiyası Roma Statutunun ratifikasiyası haqqında qanun layihəsini qəbul edib.
Komissiyanın sədr müavini Arusyak Culakyan bu xüsusda bildirib: “Komissiyanın iclasında iştirak edənlərin hamısı bu qanun layihəsinin qəbul edilməsinə və parlamentin iclaslarının gündəliyinə daxil edilməsinə səs veriblər”. Beləliklə, Roma Statutunun ratifikasiyası haqqında qanun layihəsi baxılması üçün parlamentin gündəliyinə salınacaq. Ermənistanın “Joxovurd” nəşri yazır ki, oktyabrın 3-də Ermənistan parlamentinin plenar iclasında Roma statutunun ratifikasiyası məsələsi müzakirə olunacaq. Ölkə parlamentində qızğın müzakirələrin aparılacağı gözlənilir. Nəşrin yazdığına görə, iclasda başqa vacib məsələlər barədə də fikir mübadiləsi aparılacaq. Qeyd edək ki, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi (Haaqa tribunalı) Rusiya prezidenti Vladimir Putini Ukrayna ərazisində müharibə cinayətlərində ittiham edərək barəsində qərar çıxarıb. Ermənistan parlamenti sənədi ratifikasiya edəcəyi təqdirdə Putinin Ermənistan ərazisinə səfər etməsi mümkün olmayacaq. Kreml Ermənistanın Roma Statutunu ratifikasiya etmək qərarını Rusiyaya qarşı düşmənçilik adlandırıb. Belə ki, Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Ermənistanın Roma Statutunu ratifikasiya etmək qərarının Rusiyaya qarşı ən son həddə düşmənçilik olduğunu qeyd edib və bildirib ki, ölkəsi Ermənistanın Roma Statutuna qoşulmaq niyyətini alqışlamır. Peskov onu da əlavə edib ki, Rusiya lideri yaxın zamanda Ermənistana hər hansı səfər planlaşdırmayıb. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi isə bildirib ki, Ermənistanın Roma Statutunu ratifikasiya etməsi Rusiya iləErmənistan arasında ikitərəfli münasibətlər üçün ən mənfi nəticələrə səbəb olacaq: “Ermənistan tərəfindən Roma Statutunun ratifikasiyası ikitərəfli münasibətlər üçün ən mənfi nəticələrə səbəb olacaq. Moskva Ermənistan parlamentində statutla bağlı zərərli qərara möhür vurmayacaq qüvvələrin olacağına ümid edir”. O da vurğulanıb ki, İrəvan Rusiya tərəfinin sənədlə bağlı cavab təkliflərini nəzərə almayıb: “Ermənistanın Roma Statutunu ratifikasiya etməsindən sonra Rusiya rəhbərliyinin respublikaya səfərlərini təsəvvür etmək çətin olacaq”. Ermənistan parlamenti Roma statutunu təsdiqləyəcəyi təqdirdə Putin Ermənistana gedərsə həbs olunmalıdır. Ermənistanın beynəlxalq-hüquqi məsələlər üzrə nümayəndəsi Eqişe Kirakosyan bildirir ki, ölkəsi Rusiyaya Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutu məsələsinə dair hüquqi qərarı üzrə ikitərəfli saziş imzalamağı təklif edib: “Roma Statutunun ratifikasiyası halında Moskvanın narahatlığını aradan qaldırmaq üçün Rusiyaya ikitərəfli saziş bağlamağı təklif etmişik”. Kirakosyanın sözlərinə görə, Rusiya sazişi imzalamaqdan imtina etsə belə, ölkə liderlərinin toxunulmazlığı var və Ermənistana səfər edəcəyi təqdirdə Vladimir Putinin mümkün həbsi barədə söhbətlər yersizdir. Amma Rusiya bu yanaşmanı qəbul etmir.
Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan da iddia edir ki, Roma Statutunun ratifikasiyası Rusiya və KTMT-yə qarşı yönəlməyib. Onun sözlərinə görə, Roma Statutunun ratifikasiyası haqqında qərar 2022-ci ilin dekabrında, KTMT və Ermənistan-Rusiya strateji tərəfdaşlığının mexanizmlərinin Ermənistanın xarici təhlükəsizliyini qorumaq üçün yetərli olmadığı hamıya bəlli olanda qəbul edilib: “Bunun ratifikasiyası Ermənistana Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin ölkənin xarici təhlükəsizliyini təmin etmək imkanlarından istifadə etməyə imkan verəcək. Bu qərar Ermənistanın maraqlarına əsaslanır və ölkənin suveren hüququdur”. Bütün bunlar Rusiyanın sərt reaksiyasına səbəb olur. Hüquq müdafiəçisi Artur Sakunts bildirib ki, Ermənistanı Putinin taleyi yox, Ermənistanın maraqları narahat etməlidir: “Hakimiyyətin siyasi iradəsi istisna olmaqla, hazırda buna heç nə mane ola bilməz. Əgər Ermənistan özünü Rusiyanın müttəfiqi hesab edirsə, o zaman Rusiya Federasiyasının hərəkətlərini beynəlxalq hüququn pozulması kimi qiymətləndirə bilməz. Müvafiq olaraq, Rusiyanın Ukraynaya qarşı təcavüzünü, Rusiya tərəfindən həyata keçirilən bütün soyqırım təzahürlərini, o cümlədən uşaqların qaçırılmasını, ukraynalı uşaqların Rusiya ərazisindən zorla saxlanmasını qanuni hesab etməlidir. Bütün bunlar mövcud ziddiyyəti əks etdirir. Ermənistanla Avropa İttifaqı arasında hərtərəfli və genişləndirilmiş tərəfdaşlıq haqqında Sazişin olması və onu təşviq etmək, eyni zamanda Rusiya Federasiyasının hərbi-siyasi müttəfiqi olaraq qalmaq mümkün deyil. Bunlar bir-birinə zidd olan öhdəliklərdir və Ermənistan onlardan birindən imtina etməli olacaq”. Onun dediyinə əsasən, Roma Statutunun ratifikasiyası o deməkdir ki, Ermənistan müqavilədən irəli gələn tələblərə, o cümlədən Vladimir Putin və digərlərinin həbsi haqda orderlərlə bağlı tələblərə əməl etmək öhdəliyini öz üzərinə götürür: “Rusiya prezidentinin və uşaq ombudsmanı Lvova-Belovanın həbsinə dair orderlər açıqlanıb. Lakin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin hələ açıqlanmamış orderləri ola bilər ki, məsələnin əhəmiyyətinə və ya digər mülahizələrə əsaslanaraq, o cümlədən ədalətdən yayınmaq ehtimalının qarşısını almaq məqsədilə məxfi saxlasın. Onların arasında başqa Rusiya rəsmiləri də ola bilər”.
Samirə SƏFƏROVA
