Ermənistanın keçmiş prezidenti Robert Köçəryan deyib ki, Paşinyan hakimiyyəti müharibəni qaçılmaz etmək üçün hər şeyi edib:
“Əminəm ki, Ermənistan hakimiyyəti müharibənin qaçılmaz olması üçün hər şeyi etdi. Hər şey edildi. Yeni bir şey söyləməyəcəyəm, çünki bu bir ay ərzində mətbuatı izlədim. Demək olar ki, hər şey deyildi, sadəcə, deyilənləri vahid bir təsəvvür yaratmaq üçün ümumiləşdirə bilərsiniz. Niyə danışıqlar prosesi dalana dirəndi? Qəsdən edildi. Qarşılıqlı müstəsna bəyanatlar elə bir vəziyyət yaratdı ki, hətta həmsədrlər də erməni tərəfinin nə istədiyini anlamadılar”.
Onun sözlərinə görə, bütün bu uğursuzluqların səbəbkarı baş nazir Nikol Paşinyandır. Çünki o, bütün danışıqlar prosesinə sıfırdan başlamağa üstünlük verib: “Tavuşda sərhəd münaqişəsi təxribatı. Bizim tərəfimizdən törədilmiş təxribat. Bəli. Şimalda. Baş Qərargah rəisi deyəndə ki, 12 iyunda Ermənistanın müharibəyə hazır olmadığı barədə məruzə göndərib və bundan bir ay sonra belə bir təxribata cəhd etmək, bu insidentin mahiyyətini şişirtmək – 70 nəfəri ordenlərlə təltif edərək Azərbaycanı və Türkiyəni məğlub etdiyimizi demək – bunlar müharibəyə yönəlmiş təxribat deyildisə, bəs nə idi? Əgər bilirsənsə hazır deyilsən, niyə bu addımı atırsan? Düşündün ki, Türkiyə və Azərbaycan bunu sadəcə həzm edəcək?”
R.Köçəryan bildirib ki, Azərbaycana qarşı təxribatlarda boş sözlərə meyl etmək lazım deyildi:
“Bunu da bir hökumət üzvü etdi və əminliklə deyə bilərik ki, baş nazirin qurumu tərəfindən edildi. Yeri gəlmişkən, bu cür davranmaq yalnız o halda mümkün idi ki, sən bir üstünlüyə maliksən və o qədər güclüsən ki, bu cür nüanslara əhəmiyyət vermirsən. Ancaq belə deyil: resurslar, əhali, büdcə, ümumi daxili məhsul baxımından. Bu doğru deyil. Yenə deyirəm, hökumətimiz şüurlu və ya şüursuz olaraq bu müharibənin qaçılmaz olması üçün hər şeyi etdi. Bu bir həqiqətdir”.
Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan isə Qarabağ məsələsindəki diplomatik uğursuzluq ittihamlarını rədd edir. Paşinyan videomüraciətində Köçəryana cavab verib. Onun sözlərinə görə, hakimiyyətə qarşı beynəlxalq ictimaiyyətin Azərbaycanın Dağlıq Qarabağdakı əməliyyatlarını ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpası kimi qəbul etməsi ilə bağlı ittihamlar səsləndirilir. O bildirib ki, bu ittihamlar hakimiyyəti dövründə beynəlxalq ictimaiyyət sənədli səviyyədə Ermənistanı Azərbaycan ərazilərini işğal etməkdə günahlandıran adamın dilindən səslənir və o, erməni cəmiyyətinə "işğalçı" sözündə təhlükəli və qorxunc bir şey olmadığını izah edib:
“Beynəlxalq ictimaiyyətin Qarabağla bağlı təsəvvürləri 2020-ci ildə deyil, 25 il ərzində formalaşmışdı. Qarabağ məsələsi ərazi mübahisəsi kimi qəbul olunmağa başladı və bu böyük problem oldu. Ermənistan işğalçı bir ölkə kimi qəbul olunmağa başladı. Bu, son 2,5 ildə baş verməyib. Bu dövr sadəcə lənətlənmiş dairədən çıxmaq üçün bir cəhd idi".
Ermənistan hökuməti başçısının nöqteyi-nəzərindən “beynəlxalq ictimaiyyətin 2016-cı ildə Qarabağda eskalasiya zamanı Bakının hərəkətlərini pisləməməsi” də əvvəlki hakimiyyətlərin diplomatik uğursuzluğuna işarə edir: “Diplomatik uğur 2016-cı ildə təkliflərin qəbul edilməsindədir, hansı ki, bunun sayəsində Qarabağın statusu məsələsi gündəmdən çıxarıldı? Rusiya ilə bizim münasibətlərimizin pis olduğunu, sizin isə yaxşı olduğunu iddia edirsiniz. Bəs necə oldu ki, strateji müttəfiqimizin təklifi ilə bu məsələ gündəmdən çıxarıldı? Siz peşəkar diplomatlarsınız, buna necə icazə verdiniz ki, 2016-cı il hadisələrindən sonra Azərbaycan cəzalandırılmadı? Bəli, çünki getdiniz və təklif olunanlarla itaətkarlıqla razılaşdınız. Yəni Azərbaycanın müharibə hüququ legitimləşdirildi".
“Ermənistan daxilindəki ictimai müzakirələrdən həm də aydın olur ki, bütün tərəflər bir-birini yalanı dünyaya həzm etdirə bilməməkdə günahlandırır”
Ermənistanın daxili ictimai rəyindəki bu müzakirələr niyə qızışıb?
Politoloq Rəşad Bayramov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, bu müzakirələrin, daha doğrusu qarşılıqlı ittihamların olması təbiidir: “Diqqət çəkən vacib məqam budur ki, Ermənistandakı əsas siyasi rəqiblər bir-birilə daha çox hərbi müstəvidəki məğlubiyyəti deyil, diplomatik sahədəki uğursuzluğu müzakirə edir. Hər iki tərəf beynəlxalq ictimaiyyətin Azərbaycanın müharibə aparmasına ciddi etiraz etmədiyini dilə gətirərək, bu diplomatik uğursuzluğu bir-birinin üzərinə atmaq istəyir. Bu vacib məqamdır. Deməli, Azərbaycan Ermənistanı həm də diplomatik müstəvidə məğlub edib. Yəni bizim hərbi əməliyyatları aparmaq üçün əlimizdə ciddi zəmin olub. Köçəryanın etirafı sırasında vacib bir məqam da var. O deyir ki, Paşinyan Tovuzdakı təxribatı törətməklə ciddi yanlışa imza atıb. Bununla da Tovuza hücumun Ermənistan tərəfdən edilməsi faktı tam təsdiqini tapır. Bunun davamı olaraq, Paşinyan hakimiyyəti növbəti hərbi təxribata əl atdı. Sentyabrın 27-dən sonra Azərbaycanın ciddi müqaviməti və əks-hücumu ilə rastlaşdılar. Ermənistan hakimiyyətlərinin hamısı bu münaqişənin yaradılmasında və torpaqlarımızın işğalında günahkardır. Sadəcə, Paşinyan danışıqları tamamilə dalana dirədi və nəticədə müharibə qaçılmaz oldu. Ermənistan daxilindəki ictimai müzakirələrdən həm də aydın olur ki, bütün tərəflər bir-birini yalanı dünyaya həzm etdirə bilməməkdə günahlandırır. Haqsız olduqlarını tam etiraf edirlər”.
Ekspertin sözlərinə görə, biz çalışmalıyıq ki, həm diplomatik, həm də hərbi sahədə olan uğurlarımızı növbəti mərhələlərdə də qoruya bilək.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
