Məlum olduğu kimi, Ermənistan parlamenti konstitusiyaya dəyişikliklər barədə qanun layihəsini qəbul edib. Konstitusiya dəyişikliklərinə əsasən, Konstitusiya Məhkəməsində 12 ildən çox işləmiş hakimlər azad edilir.
Digər hakimlər isə 12 illik müddət başa çatdıqdan sonra azad ediləcək. Konstitusiya dəyişiklikləri üçün əvvəlcə referendum nəzərdə tutulsa da, koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar bunun parlament daxilində həyata keçirilməsi qərarı verilib. Bu düzəlişlər Konstitusiya Məhkəməsinin hakimlərini vəzifələrindən kənarlaşdırmaq imkanı yaratmaqla yanaşı, dolayısı ilə baş nazir Nikol Paşinyanın ölkəyə nəzarətini artırmış olur.
Bu arada Ermənistan Konstitusiya Məhkəməsi açıqlama yayaraq sözügedən qərarı tanımadıqlarını bəyan ediblər. Bununla bağlı deyilir: “Biz, Konstitusiya Məhkəməsinin hakimləri, həm Ermənistan, həm də beynəlxalq qurumların öz mövqelərini bildirdikləri Konstitusiya Məhkəməsi ilə bağlı baş verən son hadisələrdən dərin narahatlığımızı bildiririk. Bütün dövlət orqanlarını hərəkət və qərarlarında yalnız Konstitusiya rəhbərliyinə tabe olmağa çağırırıq. Konstitusiya Məhkəməsi Konstitusiyanın aliliyini təmin edərək səlahiyyətlərini adi qaydada həyata keçirməyə davam edir”.
Müraciəti sözügedən məhkəmənin hakimləri Hrayr Tovmasyan, Alvina Gyulumyan, Feliks Tohyan, Araik Tunyan, Aşot Xaçatryan, Hrant Nazaryan, Arevik Petrosyan imzalayıb.
Bu, faktiki olaraq Ermənistanda ikihakimiyətliliyin dərinləşməsi deməkdir. Çünki Konstitusiya Məhkəməsi əvvəlki formada fəaliyyətlərini davam etdirəcəklərini bəyan ediblər. O baxımdan ölkədə yaranan ikihakimiyətliliyi ekspertlər nrcə dəyərləndirir?
“Konstitusiya Məhkəməsi və yaxud da ayrı-ayrı partiyalar parlamentin bu qərarını məhkəməyə verib məsələni Avropa...”
Məsələyə münasibət Siyasi İnnovasiyalar və Texnologiyalar Mərkəzinin rəhbəri Mübariz Əhmədoğlunun sözlərinə görə, bu gün Ermənistanda yaşananlar ölkəni xaosa aparır: “Sözügedən qərar əslində Ermənistanın konstitusiya quruluşunun devrilməsinin bünövrəsini qoydu. Burada əsas məqam odur ki, konstitusiya ilə bağlı qanunları parlamentin spikeri Ararat Mirzəyan imzalayacaq. Əvvəlki kimi prezident imzalamayacaq. Bu isə o deməkdir ki, Paşinyan Konstitusiyaya istənilən dəyişiklyi edəcək. O cümlədən Konstitusiya Məhkəməsi ilə bağlı. Bu, konstision quruluşun dəyişdirilməsi deməkdir. Eləcə də bu artıq ölkənin xaosa yuvarlanması deməkdir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Konstitusiya Məhkəməsi bu qərarı tanımır. Bütün bunlarla yanaşı, ölkədə 10-dan artıq partiya buna qarşı çıxaraq qrup yaradıb. Bəyan edirlər ki, Paşinyana qarşı mübarizə aparacaqlar. Bu isə xaos deməkdir. Ermənistanın konstitusiyasına görə, Konstitusiya Məhkəməsi və yaxud da ayrı-ayrı partiyalar parlamentin bu qərarını məhkəməyə verib məsələni Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə qədər çıxarmaq hüququ var. Bu zaman Ermənistan parlamentinin qəbul etdiyi qərar qüvvəyə minməmiş hesab olunacaq. Belə vəziyyət isə sözügedən dəyişikliklərə qarşı olan partiyalara əlavə stimul verəcək”.
Belə görünür ki, sözügedən dəyişiklikləri başa çatdırmaq Paşinyana asan başa gəlməyəcək. Bəlkə də o bunu reallaşdıra bilməsin.
Vidadi ORDAHALLI
