Avronun mövqeyində yeni sarsıntılar başladı

Tarix: 13.05.2015 / 01:45
Bölmə: İqtisadiyyat

Avrozona dövlətlərinin maliyyə nazirlərinin Yunanıstanla bağlı keçirdiyi toplantı ərəfəsində dəyərdən düşən Avropanın vahid valyutası yenə ciddi məzənnə itkisinə məruz qalmaqdadır. "İslahat müqabilində pul" adı verilən toplantıda heç bir nəticənin hasil olunmaması Yunanıstanın avrozonadan çıxması ehtimalını artırıb. Belə vəziyyət, gözlənildiyi kimi, avronun məzənnə itkisini yenidən sürətləndirib.
Qeyd edək ki, Yunanıstan artıq Beynəlxalq Valyuta Fonduna (BVF) 750 milyon avro pul ödəməlidir. Lakin bunun üçün ölkənin pulu yoxdur. Ölkə iflasa uğramaq və avrozonadan çıxmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir. Belə vəziyyətdə avro dollar və digər bir sıra valyutalar qarşısında geriləməkdə davam edir. Yunanıstanın maliyyə naziri Yanis Varoufakis Beynəlxalq Valyuta Fonduna lazımi ödəmələri sabah edəcəklərini söyləsə də, onlara əlavə möhlət verilməsini istəyir. Lakin kreditorlar bununla razılaşmır. Elə bu səbəbdən avrozonanın maliyyə nazirlərinin toplantısı nəticəsiz başa çatıb. Nazirlər Yunanıstanın islahatlar mövzusundakı hazırlıqlarının kifayət etmədiyini açıqlayıblar. Maliyyə nazirlərinin birgə bəyanatında Yunanıstanın maliyyə qurumları ilə razılığa gəlməsi halında bu ölkəyə yenidən kreditin veriləcəyi qeyd edilib. Yunanıstanın maliyyə naziri məsələ ilə bağlı verdiyi açıqlamada yeni kreditin alınmaması halında bir neçə həftə ərzində ölkəsinin pulsuz qalacağı xəbərdarlığını edib. Bütün bunlar investorların avroya inamını sarsıdır. Bu da, öz növbəsində, avronu sürətlə dəyərdən salır.
Almaniyanın ən iri banklarından olan "Deutsche Bank" ABŞ dollarının dünyanın avro qraşısında yenidən möhkəmlənmə mərhələsinə daxil olacağını qeyd edib. "Deutsche Bank" iqtisadçıları ilin sonuna qədər avro-dollar məzənnəsinin paritetə çatacağını proqnozlaşdırır. Almaniyalı ekspertlər qeyd edir ki, ABŞ-da yaxın gələcəkdə uçot dərəcəsinin artırılması ilə bağlı gözləntilər də dollara olan tələbatı artıracaq. Lakin Yaponiyanın ən böyük banklarından olan "Nomura Bank" isə bildirir ki, hazırda avrozonada qiymətli kağızların mənfi gəlirliliyi avro üzərində gərginlik yaratsa da, avro dollardan sonra dünyanın ikinci ehtiyat valyutası statusunu qoruyacaq. Bank təhlilçilərinin proqnozlarına görə, Avropa ölkələri, bu qitə ilə sıx ticarət əlaqələri olan Yaxın Şərq və Afrika ölkələrinin mərkəzi bankları, böyük ehtimalla, öz ehtiyat portfellərində avronun payını azaltmayacaq. Bu da dünya miqyasında avro ehtiyatlarının azalmasının qarşısını alacaq. Bank təhlilçiləri hesab edir ki, avro-dollar məzənnəsinin paritetə çatması üçün ABŞ-ın Federal Ehtiyat Sisteminin (FES) monetar siyasətini sərtləşdirməsi zəruridir. Bununla yanaşı qeyd olunur ki, FES uçot dərəcəsinin artırılmasını daha aqressiv şəkildə həyata keçirərsə, avro dollara bərabərləşə bilər. Qeyd edək ki, hazırda FES-in faizləri ümumiyyətlə artırıb-artırmaması məsələsi müzakirə olunur. Gözlənir ki, ilin ikinci yarısında FES uçot dərəcəsinin artırılmasına dair qərar qəbul etsin. Bu da dollara tələbi artıracaq və avronu ucuzlaşdıracaq. Təbii ki, bütün bunlar ölkəmizə də təsirsiz ötüşməyəcək. Əvvəla, avronun ucuzlaşması manata təzyiqi artıracaq. Digər tərəfdən, bu valyutanın ucuzlaşması Avropada daşınmaz əmlak bazarının cəlbediciliyini artıracaq. Bu da Azərbaycandan Avropanın daşınmaz əmlak bazarına pul axını deməkdir.
Lakin ucuzlaşmanın əsas təsiri Avropadan Azərbaycana gələn malların qiymətlərində müşahidə olunacaq. Yəni belə vəziyyət artıq Avropadan daha çox məhsulun Azərbaycana gətirilməsi deməkdir. Avropa İttifaqına ixracatında Azərbaycan məhsullarının bahalaşması səbəbindən isə müəyyən çətinliklər olacaq. Eyni zamanda, Azərbaycanın Avropa ilə ixracatı, avronun ucuzlaşması dövlət rezervlərinə də təsir göstərir. Dövlət rezervlərinin təxminən 30 faizi avroda saxlanır. Onu da nəzərə alaq ki, Dövlət Neft Fondunun malik olduğu qiymətli kağızların 40 faizdən artığı avrozonanın payına düşür. Düzdür, Neft Fondu risqləri sığortalamaq üçün vəsaitlərin bir qismini dollarda saxlayır və dolların səbətdə payı avro ilə müqayisədə daha çoxdur. Bundan əlavə, avronun bütövlükdə valyuta səbətində payının 30 faizə yaxın olması avro ilə saxlanan vəsaitlərin dəyərinin aşağı düşməsinə gətirib çıxaracaq. Avro nə qədər məzənnə itirəcəksə, dövlət rezervlərinin avroda saxlanan hissəsi, praktik olaraq, o qədər azalacaq. Ona görə də, avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi birmənalı şəkildə Azərbaycan üçün əlverişli deyil. Bu, həm dövlət rezervlərinin azalması, həm də Avropaya ixracın artması fonunda Azərbaycan istisadiyyatına neqativ təsir göstərir. Hələlik isə ekspertlər bildirir ki, avronun ucuzlaşması uzun müddət davam edə bilər. Çünki müvafiq proqram çərçivəsində Avropa Mərkəzi Bankı tərəfindən hər ay dövriyyəyə 60 milyard avro buraxılır və həmin pula dövlət və özəl qiymətli kağızların alınması həyata keçirilir. Məqsəd avrozonada illik inflyasiya səviyyəsini 2 faizə yaxın həddə saxlamaqdır. Proqram 2016-cı ilin sentyabr ayına qədər davam edəcək və vəziyyətdən asılı olaraq uzadıla da bilər. Bu müddətdə Avropa iqtisadiyyatına yönəldilən vəsaitin həcmi 1,1 trilyon avro olacaq.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...