Bankların xarici borcu sürətlə artır

Tarix: 08.05.2015 / 02:22
Bölmə: İqtisadiyyat

Bilindiyi kimi, Azərbaycan bankları maliyyə resurslarının formalaşmasında xaricdən cəlb edilən kreditlərdən geniş şəkildə istifadə edir. Amma burada diqqət çəkən məqam bankların xarici borc öhdəliklərinin sürətlə artmasıdır.
Xüsusən son bir neçə il ərzində bankların xarici borcları əhəmiyyətli dərəcədə artıb və bu rəqəm yüksəlməkdə davam edir. Hər halda, bankların xaricdən kredit cəlb etmələri bunun təsdiqi hesab edilə bilər. Məsələn, Azərbaycan Beynəlxalq Bankı (ABB) Koreyanın "The Export Import Bank of Korea" (KEXIMBank) bankı ilə 100 milyon ABŞ dolları həcmində kredit sazişi imzalayıb. Bu günlərdə isə Asiya İnkişaf Bankı (AİB) ilə əməkdaşlıq edən "DəmirBank"a AİB tərəfindən kənd təsərrüfatının inkişafı, kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi üçün 20 milyon dollar ayrılıb.
Qeyd edək ki, "DəmirBank"ın AİB-lə əməkdaşlığı 2010-cu ildə bağlanan ilk sazişlə beynəlxalq ticarətin maliyyələşdirilməsi üzrə zəmanətlərin verilməsi və müştərilərin idxal-ixrac əməliyyatlarının maliyyələşdirilməsi istiqamətində başlayıb. Ümumiyyətlə isə, Asiya İnkişaf Bankı "Accessbank", "DəmirBank" və "Finca Azerbaijan" bank olmayan kredit təşkilatına toplamda 120 milyon dollar kreditin ayırılmasını təsdiqləyib. Artıq bu məbləğin 20 milyon dollarının "DəmirBank"a ayrıldığı məlum oldu. Asiya İnkişaf Bankının təmsilçisi Pyer van Peteghem bankın Azərbaycanda qiymətli kağızlar bazarının inkişafına da töhfə vermək niyyətində olduğunu bildirir.
Beləliklə, proseslər bankların xarici borclarının artmaqda olduğunu göstərir. Mərkəzi Bankın son devalvasiya qərarı isə kommersiya banklarının borc öhdəliklərini daha da artırıb. Belə ki, cari ilin fevral ayının 1-nə olan məlumata görə, banklar əhalidən təkcə xarici valyutada 3,627 milyard dollar (0,7844 məzənnəsi ilə 2 milyard 845 milyon manat) əmanət, xarici banklardan və beynəlxalq təşkilatlardan isə 6 milyard 291 milyon dollar (0,7844 məzənnəsi ilə 4 milyard 935,6 milyon manat) kredit cəlb edib. Devalvasiyadan sonra bankların xarici valyutada cəmi borcları 9 milyard 918 milyon dollar təşkil edib. Bunun yarıdan çoxu xaricdən alınan pulların payına düşür. Qeyd edək ki, banklar dollarla cəlb etdikləri vəsaitləri dollarla da kredit şəklində ayırırlar. Hazırda belə görünür ki, bankların xarici borcu xeyli yüksəlib. Bank sisteminin maliyyəşləməsinin xaricdən getdikcə daha çox asılı olması və bunun yaratdığı təhdidə gəlincə, ekspertlər ilk növbədə diqqəti ona çəkir ki, xarici maliyyə sistemlərində baş verə biləcək və baş verən hər hansı sarsıntılar yerli banklara da təsir edir. Xatırladaq ki, son dünya iqtisadi böhranı zamanı xarici maliyyələşmə səviyyəsi yüksək olan bir sıra ölkələrin maliyyə sistemlərində ciddi böhran yaşanıb, likvidlik problemləri müşahidə olunub, hətta milli valyutaları məcburi devalvasiya edilib. Hazırda yerli bankların xarici öhdəliklərinin artması dünya iqtisadiyyatında baş verənlər fonunda ciddi təhlükə mənbəyinə çevrilir. Hesab olunur ki, banklar daha çox daxili mənbələr hesabına maliyyələşməlidir. Xatırladaq ki, kommersiya bankları özlərinin maliyyə ehtiyatlarının toplanmasında mənbə kimi Mərkəzi Bankdan alınan kreditlər, əhalidən toplanan depozitlər, bank fəaliyyətindən əldə olunan vəsait və həmçinin, xarici borclanmadan istifadə edirlər. Halbuki, xaricdən borclandığı müddətdə bankların aktivləri dünyada böhran yarandıqda təhlükə altına düşür. Digər tərəfdən, xarici maliyyə institutlarından borclanmaq maliyyə-bank sektorumuzun xarici kapitaldan asılılığına gətirən amildir.
Beləliklə, xarici öhdəliklərin həcm və xüsusi çəkisi üzrə yüksək olması bank sistemi üçün müəyyən təhlükələr yaradır və bunlar yerli maliyyə sisteminin xarici maliyyələşmədən asılılığı ilə əlaqədardır. Ekspertlərə görə, Azərbaycanda bank sisteminin maliyyələşməsi əsasən daxili mənbələrdən həyata keçirilməlidir ki, bu da xarici maliyyə sistemlərində baş verə biləcək və baş verən hər hansı sarsıntıların ölkə daxilinə keçməsi ehtimallarını azaldır. Hər halda, bank sektorunun bu məsələyə xüsusi diqqət yetirməsi vacibdir. Xatırladaq ki, son dünya iqtisadi böhranı zamanı xarici maliyyələşmə səviyyəsi yüksək olan bir sıra ölkələrin maliyyə sistemlərində ciddi böhran yaşanıb, likvidlik problemləri müşahidə olunub, hətta milli valyutalar məcburi devalvasiya edilib. Bu kimi məqamların da nəzərə alınması vacibdir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...