Sosial mənzillərin inşası reallaşa bilər

Tarix: 06.05.2015 / 02:32
Bölmə: İqtisadiyyat

Əhalinin mənzillə təmin olunması istiqamətində hökumətin atdığı addımlardan biri də ipoteka kreditləşməsi ilə bağlıdır. Qeyd edək ki, Azərbaycan İpoteka Fondunun (AİF) agent bankları 2006-cı ildən indiyədək 16588 min ipoteka krediti verib. Fondun məlumatına görə, 2006-cı ildən etibarən AİF-in vəsaitləri hesabına ipoteka kreditləşməsinin həcmi 666 milyon 419 min 580 manat təşkil edib.
Lakin ekspertlər bildirir ki, fondun fəaliyyətə başladığı vaxtdan indiyə qədər keçən zaman müddətində ayrılan kreditlər hesabına mənzil sahibi olanların sayının çox olduğunu iddia etmək olmaz.
Digər tərəfdən, kredit şərtlərinin ağırlığı, ötən zaman ərzində mənzil bazarında gedən bahalaşma da ipoteka kreditlərindən yararlana biləcək insanların sayının azalmasına gətirib çıxarır. Düzdür, bunun fərqində olan hökumət sözügedən məsələdə ciddi dəyişikliklər etməyə hazırlaşır. Bu günlərdə maliyyə naziri Samir Şərifov da bildirib ki, daşınmaz əmlak bazarını bir qədər də aktivləşdirmək üçün Mərkəzi Bank tərəfindən əlavə vəsait təklif edilə bilər. Nazirin sözlərindən belə məlum olur ki, hökumətin hazırladığı yeni ipoteka strategiyasının əsas yeniliyi verilən ipoteka məbləğinin artırılması olacaq. Hazırda bu məbləğin yuxarı həddi 50 min manatdır. Amma hesab olunur ki, qüvvədə olan ipoteka şərtləri hazırkı qiymətlərlə müqayisədə yeni mənzil almağa kifayət etmir. Çünki son bir ildə paytaxtda köhnə mənzillər üzrə qiymətlərdə 15 -20%, yeni binalar və fərdi evlərdə isə 8-10 faiz arası artım müşahidə olunub.
İpoteka kreditlərinin məbləğinin artırılması ilə yanaşı, ekspertlər nəhayət sosial mənzillərin inşasını da vacib sayır. Qeyd edək ki, bu məsələ uzun müddətdən bəri gündəmdə olsa da, sosial evlərin tikintisi hələ də rellaşmır. Halbuki, dünya təcrübəsi belə evlərin inşasının mənzil probleminin həllində mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini göstərir. Məsələn, Türkiyədə sosial mənzil layihəsindən geniş istifadə olunur. Hökumət və ya bələdiyyə tərəfindən inşa olunan belə evlər uzunmüddətli kreditə verilir və ailənin aylıq ödənişi təxminən 100 dollar ətrafında dəyişir. Bu, İstanbul və Ankara kimi şəhərlərdəki kirayə qiymətlərindən xeyli aşağıdır. Bu pulu ödəyən ailə 25 ildən sonra mənzilə sahib olur.
Ötən ilin sonunda isə Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayev "Nurlu yol" adlı yeni iqtisadi siyasəti elan edib. Yeni proqram çərçivəsində iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə iri pullar yönəldiləcək. Proqramda əsas diqqəti cəlb edən sahələrdən biri də yaşayış fondunun gücləndirilməsinə ayrılan vəsaitdir. Belə ki, proqram çərçivəsində dövlət sosial evlər tikərək əhalinin uzunmüddətli kirayəsinə verəcək. Kirayə həmin evi almaq hüququ ilə veriləcək. Yəni vətəndaş əlavə pul ödəməklə həmin evi sonda ala biləcək. Bundan başqa, ipoteka kreditlərində ilkin ödəniş ləğv ediləcək, kreditin faiz dərəcəsi əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salınacaq. Bunun üçün 2015-2016-cı illərdə sosial kirayə evlərinin tikintisinə 1 milyard dollar vəsait ayrılacaq ki, artıq bu prosesə start verilib. Analoji təcrübəni həyata keçirmək Azərbaycan üçün o qədər də çətin məsələ deyil. Çünki ölkənin maliyyə imkanları buna tam imkan verir.
Sosial evlərin üstünlüyü ondan ibarətdir ki, aztəminatlı ailələr sosial evlərdən istifadə etməklə mənzil problemlərini həll edə bilirlər. Digər tərəfdən, sosial evlərin inşa edilməsi mənzil bazarında tələbatın bir qısminin bazardan çıxmasına gətirib çıxarır. Bu da qiymətlərin tənzimlənməsinə imkan verir. Belə evlərin sahəsi, özləri çoxmərtəbəli olmadığı, evlərə ayrılan torpaq sahəsi bahalı olmadığı üçün tikintiyə də çox pul sərf olunmur.
Xatırladaq ki, 2009-cu ildən qüvvəyə minmiş Mənzil Məcəlləsində sosial mənzil anlayışı mövcuddur. Amma qanunun qəbulundan 6 il keçməsinə baxmayaraq, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, bu məsələdə hansısa yenilik yoxdur. İlkin hesablamalara görə, evsiz gənclər üçün sosial mənzillərin tikilib kirayə və uzunmüddətli sosial kreditlərə verilməsi üçün büdcədən 200 milyon manat ayrıla bilər. Bu məbləğ imkan verir ki, dövlət sosial mənzil fondunun formalaşmasını həyata keçirsin və sosial mənzillərin inşası reallaşsın.
Hələlik isə ekspertlər bildirir ki, vətəndaşların evlə təminatında, ipoteka ilə yanaşı, əsas istiqamətlərdən biri də sosial evlərin tikilməsi və həmin mənzillərin ehtiyacı olan vətəndaşlara verilməsidir. İndilikdə bu evləri dövlət və ya özəl şirkətlər tikib, vətəndaşlara xüsusi güzəştlərlə verə bilər. Perspetivdə özəl sektoru da məsələyə cəlb etmək mümkündür. Dünya təcrübəsində bu cür praktikadan istifadə edilir. Onu da qeyd edək ki, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə sosial mənzil fondunun ümumi mənzil fondunda payı 20 faizdir, amma Azərbaycanda bu rəqəm 3-4 faizdir. Bu səbəbdən sosial mənzil fonduna ayrılan vəsaitin artırılmasına ehtiyac var.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...