Manat regional ticarətdə əsas valyutaya çevrilir

Tarix: 05.02.2015 / 02:06
Bölmə: İqtisadiyyat

Uzun müddətdir dünya maliyyə bazarlarında müzakirə mövzusuna çevrilən əsas məsələlərdən biri də dollarla aparılan ticarətin məhdudlaşdırılmasıdır. Bu istiqamətdə İran və Rusiya kimi qonşularımız fəal addım atır. Onlar aralarında ticarəti milli valyutalarla və ya qızılla aparmaqda indi daha maraqlı tərəf kimi çıxış edirlər. Rusiya Türkiyə ilə də ticarətin milli valyutalar üzərindən həyata keçirilməsi istiqamətində fəal iş aparır.

Azərbaycanla da ticarət əlaqələrinin manat və ya rublla aparılması şimal qonşumuzun xüsusi maraq dairəsindədir. Əslində bu istiqamətdə artıq banklar səviyyəsində müəyyən addımlar atılıb. Xatırladaq ki, bu günlərdə Azərbaycan Beynəlxalq Bankı (ABB) ilə Rusiyanın «Roseksimbank»ı arasında əməkdaşlıq haqqında saziş imzalanıb. Sənədi Rusiya tərəfdən «Roseksimbank»ın İdarə Heyətinin sədri Dmitri Qolovanov, Azərbaycan tərəfdən isə ABB-nin Idarə Heyətinin sədri Cahangir Hacıyev imzalayıb. Müqavilə iki bank arasında xarici iqtisadi sahədə əməkdaşlığı nəzərdə tutur.

D.Qolovanov məsələ ilə bağlı bildirib: «Bizim imzaladığımız müqavilədə əsas məqamlardan biri birgə işlərimizdə milli valyutaların istifadə olunmasının mümkünlüyüdür. Mövcud şəraitdə xarici ticarətdə hesablaşmaların manat və rubla keçməsi Rusiya və Azərbaycan arasında ticari-iqtisadi və siyasi münasibətlərin daha da inkişafına müsbət təsir edəcək. Şübhəsiz bu, Rusiyadan Azərbaycana, Azərbaycandan Rusiyaya ixrac əməliyyatları zamanı banklar və ixracatçılar üçün valyuta və siyasi risqləri azaldacaq. Bu müqavilə Rusiya və Azərbaycan ixracatçıları üçün yeni imkanlar açır. Indi onlar üçün bazarlara çıxmaq daha asan olacaq». Xarici ticarətində dollardan imtina edən İran da eyni addımlar atır. İranın iqtisadi məsələlər və maliyyə naziri Əli Tayebnia ölkəmizdə səfərdə olarkən Azərbaycan-İran ticarət münasibətlərində milli valyutadan istifadə edilməsi məsələsinin müzakirə predmeti olduğunu bəyan edib.

Ölkəsinin ABŞ valyutasından imtina etdiyinə toxunan nazir vurğulayıb ki, Azərbaycan və İran arasında ticarət əməliyyatlarında milli valyutadan istifadə etmək mümkündür: «İran digər ölkələrlə ticarət mübadilələrini həmin ölkələrin milli valyutaları ilə həyata keçirir. Bunu əməkdaşlıq etdiyimiz digər ölkələrlə davam etdirməkdə maraqlıyıq».

Bütün bunlar o qənaətə gəlməyə əsas verir ki, xarici ticarətdə Azərbaycan manatının xüsusi çəkisi artmağa başlayır. İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli bu xüsusda bildirir: «Təbii ki, manata keçid Azərbaycan valyutasının regional valyuta kimi tanınmasında və möhkəmlənməsində ciddi rol oynaya bilər». O, İranın Azərbaycanla olan iqtisadi əlaqələrdə dollarla deyil, regional valyuta ilə ticarət qurmaq istəyinə münasibət bildirərkən qeyd edib: «Bunun həyata keçirilməsi üçün bir neçə addımın atılması vacibdir. Çünki Azərbaycanda manat stabil olsa da, İranın milli valyutası rial oynaq kursa malikdir. Bu da ticarət aparan subyektlərin müqavilə bağlayarkən malın təslimatında aparılan hesablamalarda müəyyən çətinliklər yarada bilər. Ona görə də Azərbaycan və İran iş adamları kontrakt bağlayarkən bu məsələləri nəzərə alaraq valyutanı ya dollarla, ya da avro ilə indeksləşdirməyə çalışırlar. Təbii ki, alış-verişin milli valyutaya hesablanması mümkünsüz məsələ deyil. Azərbaycan və İranın bank sistemləri bu məsələyə adaptasiya olsalar, müəyyən müddətdən sonra belə bir ticari əlaqə yaratmaq mümkündür. Kontraktlar milli valyuta üzərindən bağlanacaqsa, manatla olan müqavilələrin sayı çox olmalıdır. Manatın, hələ ki, stabil kursu buna şərait yaradır».

Rialın stabil bir kursa malik olmadığına diqqət çəkən iqtisadçı mətbuata açıqlamasında yarana biləcək problemləri də nəzərə çatdırıb: «Rialın kursunda oynaqlıq olduğundan, Azərbaycanın İran milli valyutası ilə alış-veriş etməsi, kontraktlar bağlaması onlardan həmin müqavilələr əsasında əldə olunmuş rialı yenidən dollara və ya avroya çevirməyə ehtiyac yaradacaq. Bu kursun oynaqlığı müqavilələrin stabilliyinə zərər gətirəcək. Ona görə də riala yox, manata indeksləşmiş müqavilə Azərbaycan üçün daha məqsədəuyğundur. Azərbaycanın milli valyutalarla ödənişə keçməsi qərarı qətiləşsə, müqavilələr manat üzərindən aparılmalıdır». İstənilən halda, proseslər həqiqətən manatın regional ticarətdə əsas valyutaya çevrilməkdə olduğunu göstərir. Bu isə Azərbaycana iqtisadi sferada mühüm üstünlüklər vəd edir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...