Bu gün ölkəmizdə dini müstəvidə həyata keçirilən siyasət dünya miqyasında bir nümunə rolunu oynayır. Birmənalı həqiqətdir ki, Azərbaycan müxtəlif millətlərin, fərqli dinlərə sitayiş edən insanların tarixən dostluq və qardaşlıq şəraitində yaşadığı tolerant ölkədir. Hətta bu xüsusda Azərbaycan nümunəsinin konkret cəhətlərinin öyrənilməsinin vacibliyi haqda əcnəbilər tərəfindən belə fikirlər səsləndirilir.
Ölkəmizdə ayrı-ayrı etiqad və inanclara malik etnosların əminamanlıq şəraitində yaşamasının davam etməsi dövlətin də xüsusi diqqət yetirdiyi məqamlar sırasında yer alır. Bunun nəticəsidir ki, dini abidələrin, məscidlərin qorunub-saxlanması, təmir və bərpa işlərinin həyata keçirilməsi istiqamətində genişmiqyaslı işlər görülür. Eyni zamanda dini məbədlərin sayı da ötən dövr ərzində xeyli artıb. Təkcə bir faktı qeyd etmək kifayətdir ki, sovetlər dönəmində Azərbaycanda cəmi 17 məscid fəaliyyət göstərirdisə, 2017-ci ilin əvvəlinə onların sayı 2166-ya çatıb. Özü də dövlət səviyyəsində dinimizə, dini dəyərlərimizə böyük diqqətin mövcudluğu nəticəsində məscidlərin yüksək səviyyədə təmiri, bərpası, müasir memarlıq tələblərinə cavab verməsi də daim ön planda yer alıb. Məsələn, Bibiheybət məscid-ziyarətgah kompleksi, Təzəpir məscidi, Heydər məscidi, İçərişəhər Cümə və Həzrət Məhəmməd məscidləri, Əjdərbəy məscidi, Şamaxı Cümə məscidi, Gəncə "İmamzadə" kompleksi və onlarla digər dini abidə və məscid dövlət tərəfindən əsaslı şəkildə təmir və bərpa edilərək dindarların istifadəsinə verilib.
Belə bir vaxtda "Sovetski" məhəlləsindəki Hacı Cavad məscidi ətrafında qaldırılan hay-küy bir qədər anlaşılmaz görünür. Ötən əsrin əvvəllərində istifadəyə verilən bu məscid əslində sovetlər dövründə heç təyinatı üzrə fəaliyyət göstərməyib. Yalnız ölkəmizin yeni müstəqillik tarixində Hacı Cavad məscidinin təyinatı üzrə fəaliyyəti üçün məsciddə fəaliyyət göstərən şəxslərə dəfələrlə dini icma yaradılması və dövlət qeydiyyatından keçməsi barədə müraciət olunsa da, indiyə qədər qeyd edilən istiqamətdə müsbət addım atılmayıb. Nədənsə, məscidi idarə edən şəxslər fəaliyyətlərinin rəsmiləşməsini istəməyib. O da maraqlıdır ki, məscidin sökülməsi ilə bağlı məsələ yarandıqdan sonra qısa vaxtda onlar dini icma formalaşdırıb dövlət qeydiyyatından keçmək niyyətlərini ortaya qoyublar. Əldə etdiyimiz digər məlumata görə, məsciddə dini ayinləri icra edən Əhliman Rüstəmovun Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi tərəfindən təyinatı yoxdur, qeyri-rəsmi, başqa sözlə, qanunsuz fəaliyyət göstərir.
Məscidin sökülməsin ilə bağlı məsələyə Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) sədri şeyxülislam Allahşükür Paşazadə də münasibət bildirib. O qeyd edib ki, bu məscidlərin heç biri QMİ-də qeydiyyatdan keçməyib: "Mən heç o məscidlərin yerini belə tanımıram. Söhbət ümumiyyətlə məscidlərin sökülməsindən gedirsə, əlbəttə, mən bunun tərəfdarı deyiləm. Lakin bütün dünyada da qəbul olunub ki, xalq üçün əhəmiyyətli işlər görülərkən, məsələn, yol çəkilərkən və digər işlər həyata keçirilərkən məqsədli şəkildə, danışıqlar yolu ilə bu işlər həyata keçirilir. Mən bu haqda fikrimi aidiyyəti qurumlara da çatdırmışam". Bu fonda məscidin sökülməsinə etiraz edənlərin mövqeyi anlaşılmazdır. Əslində reallıq göstərir ki, məscidlə bağlı gərginlik yaradanlar əsasən kənardan gəlmiş, xarici dini mərkəzlərdə təhsil almış və hazırda həbsdə olan Taleh Bağırzadənin tərəfdarları, qondarma "Müsəlman Birliyi Hərəkatı"nın təəssübkeşləridir. Onlar bu hadisədən yenə çirkin məqsədələri üçün istfiadə cəhd edirlər. Halbuki, sözügedən məscidin ətrafında dindarların ibadət etməsi üçün kifayət yaxınlıqda tarixi və böyük məscidlər olan "İmam Hüseyn", "Qasım bəy", "Hacı Sultanəli" və "Xanım Zəhra" məscidləri var. Bu mənada məscidin sökülməsinə qarşı çıxanların mövqeyi anlaşılmazdır və burada dinin yenə çirkin siyasi məqsədlərə qarışdırılması hallarına rast gəlinir. Lakin aydındır ki, həmişə olduğu kimi, bəd qüvvələr yenə öz niyyətlərinə çatmayacaq.
Tahir TAĞIYEV
