Pre­zi­dent İl­ham Əli­yev Bey­nəl­xalq Ba­kı Konfran­sı­na mü­ra­ci­ə­tin­də İs­lam həm­rəy­li­yi­nin də­qiq me­xa­niz­mi­ni aç­dı...

Pre­zi­dent İl­ham Əli­yev Ba­kı­da ke­çi­ri­lən "İs­lam həm­rəy­li­yi - za­ma­nın ça­ğı­rı­şı" ad­lı bey­nəl­xalq konfran­sın iş­ti­rak­çı­la­rı­na mü­ra­ci­ət ün­van­la­yıb. "Trend"in mə­lu­ma­tı­na gö­rə, mü­ra­ci­ə­ti Azər­bay­ca­nın mil­lət­lə­ra­ra­sı, mul­ti­kul­tu­ra­lizm və di­ni mə­sə­lə­lər üz­rə döv­lət mü­şa­vi­ri Ka­mal Ab­dul­la­yev oxu­yub.

Mü­ra­ci­ət­də qeyd olu­nur: "Hör­mət­li konfrans iş­ti­rak­çı­la­rı! Si­zi, "İs­lam həm­rəy­li­yi - za­ma­nın ça­ğı­rı­şı" möv­zu­sun­da Ba­kı­da ke­çi­ri­lən bey­nəl­xalq konfran­sın iş­ti­rak­çı­la­rı­nı sə­mi­mi qəlbdən sa­lam­la­yır, ən xoş ar­zu və di­lək­lə­ri­mi bil­di­ri­rəm.

Av­ro­pa ilə Asi­ya­nın qov­şa­ğın­da yer­lə­şən qə­dim Azər­bay­can tor­pa­ğın­da müx­tə­lif din­lə­rə, ay­rı-ay­rı mə­də­niy­yət­lə­rə mən­sub in­san­lar ta­rix bo­yu əmi­na­man­lıq şə­ra­i­tin­də ya­şa­yıb­lar. Azər­bay­can xal­qı bu gün də özü­nün də­rin ta­ri­xi kök­lə­rə ma­lik, zən­gin to­le­rantlıq və mul­ti­kul­tu­ral ənə­nə­lə­ri­ni qo­ru­yur, si­vil­za­si­ya­la­ra­ra­sı di­a­lo­qa, İs­lam da­xi­lin­də və kon­fes­si­ya­la­ra­ra­sı həm­rəy­li­yə öz töh­fə­lə­ri­ni ve­rir. Bu­na gö­rə də za­ma­nın çağ­rış­la­rı­na səs ve­rən İs­lam həm­rəy­li­yi­nə həsr olun­muş konfran­sın ke­çi­ril­mə mə­ka­nı­nın də­qiq se­çil­di­yi şüb­hə­siz­dir.

Məm­nu­niy­yət his­si ilə qeyd et­mək is­tə­yi­rəm ki, 2016-cı il öl­kə­miz­də "Mul­ti­kul­tu­ra­lizm ili" elan olun­duq­dan son­ra xal­qı­mız öz ta­ri­xi, mə­nə­vi ənə­nə­lə­ri­nə sa­diq­li­yi­ni bö­yük coş­qun­luq­la bir da­ha nü­ma­yiş et­dir­di. Bu mü­na­si­bət­lə Azər­bay­can­da və xa­ric­də bir sı­ra əhə­miy­yət­li və fay­da­lı təd­bir­lər ke­çi­ril­di. Dün­ya­da mul­ti­kul­tu­ra­liz­min Azər­bay­can mo­de­li­nə xü­su­si ma­raq və diq­qət ya­ran­dı. Bü­tün bun­lar ona gə­tir­di ki, ötən ilin mən­ti­qi da­va­mı ola­raq 2017-ci il Azər­bay­can­da "İs­lam Həm­rəy­li­yi ili" elan edil­di.

Mü­a­sir dün­ya­mız­da İs­lam həm­rəy­li­yi­nin va­cib­li­yi ilk ola­raq İs­lam da­xi­lin­də­ki hə­ma­həngli­yin bər­qə­rar edil­mə­sin­də özü­nü gös­tə­rir. Bu, müx­tə­lif məz­həb­lər ara­sın­da di­ni an­la­şıl­maz­lıq­la­rın el­mi müs­tə­vi­də ara­dan qal­dı­rıl­ma­sı, bü­tün İs­lam öl­kə­lə­ri ara­sın­da qar­şı­lıq­lı hör­mət və eti­ba­ra əsas­la­nan mü­na­si­bət­lə­rin qu­rul­ma­sı­dır. Bu­nun­la ya­na­şı, İs­lam həm­rəy­li­yi de­dik­də, həm­çi­nin, İs­lam və di­gər din­lər ara­sın­da har­mo­ni­ya­nın ya­ran­ma­sı nə­zər­də tu­tu­lur. Bu­na na­il ol­maq, əs­lin­də, dün­ya din­lə­ri ara­sın­da ahəngdar və bir-bi­ri­nə inam­lı mü­na­si­bə­tin da­ha da möh­kəm­lən­mə­si­nə, İs­lam öl­kə­lə­ri ilə di­gər öl­kə­lər ara­sın­da bə­şə­ri də­yər­lə­rə əsas­la­nan xoş mü­na­si­bət­lə­rin in­ki­şa­fı­na na­il ol­maq de­mək­dir. Bu­nun üçün çox iş­lər gör­mək və re­al ad­dım­lar at­maq la­zım­dır.

Si­zin konfran­sı­nız Azər­bay­can­da İs­lam həm­rəy­li­yi ilə əla­qə­dar bu is­ti­qa­mət­də gö­rü­lə­cək iş­lə­rin ar­tıq baş­lan­ma­sı­na cid­di bir işa­rə­dir.

Bu gün İs­la­ma və di­gər kon­fes­si­ya­la­ra mən­sub gör­kəm­li alim­lə­rin, din xa­dim­lə­ri­nin din­lə­ra­ra­sı mü­hüm, ak­tu­al mə­sə­lə­lə­ri be­lə yük­sək sə­viy­yə­də mü­za­ki­rə et­mə­lə­ri özü­nün müs­təs­na el­mi-di­ni əhə­miy­yə­ti ilə ya­na­şı, mü­səl­man dün­ya­sı və xalqla­rı, ey­ni za­man­da dün­ya döv­lət­lə­ri və xalqla­rı ara­sın­da qar­daş­lıq, əmək­daş­lıq əla­qə­lə­ri­nin ge­niş­lən­di­ril­mə­si­nə xid­mət et­mə­li­dir.

Ümüd­va­ram ki, konfrans nə­in­ki is­lam alə­min­də, bü­tün dün­ya­da həm­rəy­lik və dostlu­ğun da­ha da möh­kəm­lən­mə­si işi­nə öz la­zi­mi töh­fə­si­ni ve­rə­cək.

Bu nə­cib fə­a­liy­yə­ti­niz­də bir olan Uca Al­lah­dan si­zə kö­nül xoş­lu­ğu, can­sağ­lı­ğı və konfran­sı­nı­zın işi­nə uğur­lar ar­zu­la­yı­ram".

İs­lam dün­ya­sı­na Qa­ra­bağ həm­rəy­li­yi ça­ğı­rı­şı...

Xə­ləf Xə­lə­fov­dan, Al­lah­şü­kür Pa­şa­za­də­dən, Mü­ba­riz Qur­ban­lı­dan...

İş­ğal edil­miş əra­zi­lə­ri­miz­də Er­mə­nis­tan tə­rə­fin­dən qa­nun­suz iq­ti­sa­di fə­a­liy­yə­tin və məs­kun­laş­dır­ma si­ya­sə­ti­nin apa­rıl­ma­sı­nın, yer­li re­sursla­rı ta­la­maq­la is­teh­sal edi­lən mal­la­rın xa­ri­ci ba­zar­la­ra çı­xa­rıl­ma­sı­nın qar­şı­sı­nı alan ad­dım­lar atıl­ma­lı­dır. Xa­ri­ci iş­lər na­zi­ri­nin mü­a­vi­ni Xə­ləf Xə­lə­fov "İs­lam həm­rəy­li­yi -za­ma­nın ça­ğı­rı­şı" ad­lı bey­nəl­xalq konfransda çı­xı­şı za­ma­nı be­lə de­yib.

Na­zir mü­a­vi­ni bil­di­rib ki, bey­nəl­xalq təş­ki­lat­lar Xo­ca­lı soy­qı­rı­mı­nın ta­nı­dıl­ma­sı üçün mü­va­fiq ad­dım­lar at­ma­lı­dır: "Azər­bay­can Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin Azər­bay­ca­nın əra­zi bü­töv­lü­yü, su­ve­ren­li­yi və bey­nəl­xalq sə­viy­yə­də ta­nın­mış sər­həd­lə­ri çər­çi­və­sin­də həl­li­ni tə­ləb edir. Er­mə­ni­lər iş­ğal olun­muş əra­zi­lər­də et­nik tə­miz­lə­mə və Xo­ca­lı soy­qı­rı­mı hə­ya­ta ke­çi­rib. İs­lam Əmək­daş­lıq Təş­ki­la­tı­na bu mə­sə­lə­yə si­ya­si və hü­qu­qi qiy­mət ver­mə­si­nə gö­rə tə­şək­kür edi­rik. Biz di­gər üzv öl­kə­lə­ri də bu sa­hə­də həm­rəy­lik nü­ma­yiş et­dir­mə­yə ça­ğı­rı­rıq".

X.Xə­lə­fov de­yib ki, is­lam di­ni­nə qar­şı əks təb­li­ğat­la­rın qar­şı­sı­nın alın­ma­sı üçün is­lam öl­kə­lə­ri­nin öh­də­si­nə da­ha çox əhə­miy­yət­li mə­sə­lə­lər dü­şür. Azər­bay­can döv­lə­ti isə bey­nəl­xalq sis­tem­də is­la­mın nü­fu­zu­nun güc­lən­di­ril­mə­si üçün əhə­miy­yət­li ad­dım­lar atır.

"Bu gün də Azər­bay­can İs­lam dün­ya­sı­nın önün­də ge­dən döv­lət­lər­dən bi­ri­dir". Bu­nu isə Qaf­qaz Mü­səl­man­la­rı İda­rə­si­nin (QMİ) səd­ri, şey­xü­lis­lam Al­lah­şü­kür Pa­şa­za­də de­yib. O qeyd edib ki, ta­ri­xən çox­mil­lət­li və çox­kon­fes­si­ya­lı döv­lət olan Azər­bay­can­da sa­bit­lik möv­cud­dur: "Et­nik və di­ni müx­tə­lif­lik öl­kə­mi­zin mil­li sər­və­ti ki­mi də­yər­lən­di­ri­lir. Azər­bay­can­da döv­lət-din mü­na­si­bət­lə­ri yük­sək sə­viy­yə­də­dir".

A.Pa­şa­za­də bil­di­rib ki, İs­lam alə­min­də dün­yə­vi döv­lət­çi­li­yin na­dir mo­del­lə­rin­dən bi­ri ki­mi ta­nı­nan Azər­bay­can mü­səl­man öl­kə­lə­ri ara­sın­da vəh­də­tin ya­ra­dıl­ma­sın­da, İs­lam həm­rəy­li­yi pro­ses­lə­rin­də ön­də get­mə­yə qa­dir­dir.

QMİ səd­ri de­yib ki, bu gün dün­ya­da di­ni və mil­li zə­min­də ekstre­miz­min tüğ­ya­nı, kse­no­fo­bi­ya, is­la­mo­fo­bi­ya və ra­di­ka­liz­min tə­za­hür­lə­ri si­vi­li­za­si­ya­lar, din­lə­ra­ra­sı və mil­lət­lə­ra­ra­sı di­a­lo­qa vu­ru­lan cid­di zər­bə­dir: "Bu təh­did­lər­dən yal­nız səy­lə­ri bir­ləş­dir­mək­lə, din­lər ara­sın­da əmək­daş­lıq­la qur­tul­maq olar".

Di­ni Qu­rum­lar­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin səd­ri Mü­ba­riz Qur­ban­lı isə bil­di­rib ki, İs­lam öl­kə­lə­ri is­la­mo­fo­bi­ya­ya qar­şı mü­ba­ri­zə­də bir ola­raq ide­o­lo­ji cəb­hə­də mü­ba­ri­zə­lə­ri­ni güc­lən­dir­mə­li­dir. M.Qur­ban­lı bil­di­rib ki, is­la­mo­fo­bi­ya ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər Av­ro­pa­da da­ha qa­ba­rıq şə­kil­də özü­nü gös­tə­rir: "Çox tə­əs­süf ki, bə­zi­lə­ri is­lam haq­qın­da müx­tə­lif mən­fi rəy­lər for­ma­laş­dı­ra­raq, gu­ya onun dün­ya üçün təh­lü­kə­li ol­du­ğu­nu bil­di­rə­rək ter­ror­la ey­ni­ləş­di­rir­lər.

Bu gün dün­ya­da İs­lam həm­rəy­li­yi­nin ol­ma­sı­nı ol­duq­ca va­cib sa­yan ko­mi­tə səd­ri bil­di­rib ki, Azər­bay­can Pre­zi­den­ti­nin tə­şəb­bü­sü ilə 2017-ci ilin "İs­lam həm­rəy­li­yi ili" elan edil­mə­si dün­ya­ya bir me­saj­dır: "Bu gün dün­ya­da di­ni zə­min­də mü­na­qi­şə­lər ge­dir. La­kin ən tə­əs­sü­fe­di­ci mə­qam bu mü­na­qi­şə­lə­rin ço­xu­nun məhz mü­səl­man öl­kə­lə­ri­nin əra­zi­sin­də ol­ma­sı­dır. Ümu­miy­yət­lə, mü­səl­man öl­kə­lə­rin­də möv­cud olan məz­həb­çi­lik mü­səl­man dün­ya­sı­na bö­yük zi­yan vu­rur. 32 mü­səl­man öl­kə­si di­gər məz­həb­lə­ri qə­bul et­mir. Bu, dü­şün­dü­rü­cü mə­sə­lə­dir".

Ko­mi­tə səd­ri bil­di­rib ki, bu gün dün­ya­da sülh və əmin-aman­lı­ğı bər­pa et­mək üçün bey­nəl­xalq təş­ki­lat­lar səy­lə­ri­ni bir­ləş­dir­mə­li­dir. M.Qur­ban­lı de­yib ki, Azər­bay­can bu sa­hə­də üzə­ri­nə dü­şən mis­si­ya­nı la­yi­qin­cə ye­ri­nə ye­tir­mə­yə ça­lı­şır.

"Müx­tə­lif din­lə­rin har­mo­nik şə­kil­də ya­şa­ma­sı mo­de­li­ni re­al gör­mək üçün Azər­bay­ca­na gə­lin..."

"Ənə­nə­vi din­lər ümu­mi ça­ğı­rış­lar və ekstre­mizmlə üz­lə­şir". APA-nın mə­lu­ma­tı­na gö­rə, bu­nu təd­bir­də çı­xı­şı za­ma­nı Moskva pat­ri­ar­xı­nın xa­ri­ci kil­sə əla­qə­lə­ri şö­bə­si rəh­bə­ri­nin mü­a­vi­ni, Ar­xi­mandrit Fi­la­ret de­yib.

O bil­di­rib ki, bu cid­di ça­ğı­rış­la­rı yal­nız bir­gə səy­lər­lə ara­dan gö­tür­mək olar: "Ya­xın Şərq və dün­ya­nın di­gər böl­gə­lə­rin­də si­lah­lı şəxslər İs­lam şü­ar­la­rın­dan is­ti­fa­də edir, mü­səl­man­lar və di­gər din­lə­rin nü­ma­yən­də­lə­ri ara­sın­da mü­na­qi­şə ya­rat­ma­ğa ça­lı­şır. Din adı­na ter­ro­rizm yox­dur. Heç bir din in­san­la­rı öl­dür­mə­yi təb­liğ et­mir. Rus Pra­vos­lav Kil­sə­si mü­səl­man­lar­la ak­tiv di­a­loq apa­rır. Dün­ya­da müx­tə­lif din­lə­rin har­mo­nik şə­kil­də ya­şa­ma­sı üçün Azər­bay­can yax­şı nü­mu­nə­dir". 

Ru­si­ya və Moskva Pat­ri­ar­xı­nın Ba­kı Konfran­sı­na mü­ra­ci­ə­tin­dən - "Azər­bay­can di­ni və mə­də­ni müx­tə­lif­lik­lər ara­sın­da ba­lans ya­ra­da bi­lib"

"Ha­zır­da dün­ya­da möv­cud olan ənə­nə­vi din­lər ekstre­mizm və ter­ro­rizmlə üz­lə­şir". Bu ba­rə­də Ru­si­ya və Moskva pat­ri­ar­xı Ki­ril­lin Ba­kı­da ke­çi­ri­lən "İs­lam həm­rəy­li­yi: za­ma­nın ça­ğı­rı­şı" ad­lı bey­nəl­xalq konfran­sa mü­ra­ci­ə­tin­də de­yi­lir.

Mü­ra­ci­ə­ti Nov­qo­rod və Sta­ro­rus mit­ro­po­li­ti Lev oxu­yub. O bil­di­rib ki, ha­zır­da dün­ya­da müx­tə­lif din­lər və ənə­nə­lər bir cə­miy­yət­də ya­şa­yır: "Bu isə qar­şı­lıq­lı an­laş­ma­nı la­büd edir. Dün­ya­da baş ve­rən ter­ror aktla­rı və in­san­la­rın öl­dü­rül­mə­si bi­zi elə bir mo­del tap­ma­ğa ça­ğı­rır ki, sülh na­mi­nə bir­lik­də iş­lə­yək və ekstre­miz­min qar­şı­sı­nı alaq. Ənə­nə­vi din­lə­rə to­le­rant ya­naş­ma­dan ekstre­miz­min qar­şı­sı­nı al­maq müm­kün de­yil. Azər­bay­can bu sa­hə­də yax­şı təc­rü­bə qa­za­nıb. Bu öl­kə di­ni və mə­də­ni müx­tə­lif­lik­lər ara­sın­da ba­lans ya­ra­da bi­lib. Təd­bi­rin bu­ra­da ke­çi­ril­mə­si çox ye­rin­də və vax­tın­da­dır. Ümid edi­rəm ki, bu təd­bi­rin işi müx­tə­lif din və mə­də­niy­yət­lər ara­sın­da mü­na­si­bət­lə­rin də­rin­ləş­mə­si­nə töh­fə ve­rə­cək".

Bü­tün Gür­cüs­tan Pat­ri­ar­xı­nın mü­ra­ci­ə­tin­dən - "Di­gər din­lər ki­mi, İs­lam di­ni də qlo­bal ça­ğı­rış­lar­la üz­lə­şib"

"Müx­tə­lif ənə­nə­vi din­lər ki­mi, İs­lam ha­zır­da qlo­bal ça­ğı­rış­lar­la üz­lə­şib". Bu söz­lər isə bü­tün Gür­cüs­tan pat­ri­ar­xı İli­ya­nın bey­nəl­xalq təd­bir iş­ti­rak­çı­la­rı­na mü­ra­ci­ə­tin­də de­yi­lir.

Mü­ra­ci­ə­ti Gür­cüs­tan Pra­vos­lav Kil­sə­si­nin nü­ma­yən­də­si, ye­pis­kop Dmit­ri Ka­pa­nad­ze oxu­yub.

"Son vaxtlar dün­ya­da baş ve­rən ter­ror aktla­rı za­ma­nı çox­lu say­da in­san ölüb, uni­kal abi­də­lər məhv edi­lib. Bu hal­lar bə­zən İs­lam di­ni ilə əla­qə­lən­di­ri­lir. Bu tə­səv­vü­rü də­yiş­mək la­zım­dır. Bu konfran­sın məhz bu məq­sə­də xid­mət edə­cə­yi­nə ümid edi­rəm".

"İs­lam həm­rəy­li­yi - za­ma­nın ça­ğı­rı­şı" Bey­nəl­xalq Konfran­sı­nın iş­ti­rak­çı­la­rı Pre­zi­dent İl­ham Əli­ye­vin bir qə­ra­rı­nı "Qlo­bal Ça­ğı­rış" ki­mi xa­rak­te­ri­zə et­di­lər

"İs­lam həm­rəy­li­yi - za­ma­nın ça­ğı­rı­şı" bey­nəl­xalq konfran­sı­nın iş­ti­rak­çı­la­rı Pre­zi­dent İl­ham Əli­ye­və mü­ra­ci­ət ün­van­la­yıb. Mü­ra­ci­ət­də bil­di­ri­lir: "Za­ti-ali­lə­ri­niz tə­rə­fin­dən 2017-ci ilin "İs­lam Həm­rəy­li­yi ili" elan olun­ma­sı ol­duq­ca əhə­miy­yət­li və za­ma­nın tə­ləb­lə­ri­nə ca­vab ve­rən mü­hüm bir ça­ğı­rış­dır.

Çox­mil­lət­li və çox­kon­fes­si­ya­lı döv­lət olan Azər­bay­can uzun əsrlər­dən bə­ri İs­lam si­vi­li­za­si­ya­sı­nın əsas mər­kəz­lə­rin­dən bi­ri olub. O, xris­ti­an­lıq və yə­hu­di­lik ki­mi sə­ma­vi din­lə­rin tə­şək­kü­lün­də, ey­ni za­man­da, Mü­səl­man İn­ti­ba­hı­nın bər­qə­rar ol­ma­sın­da mü­hüm rol oy­na­yıb. Şərq və Qər­bin bir­ləş­mə nöq­tə­si sa­yı­lan Azər­bay­can ta­ri­xi "İpək yo­lu" dəh­li­zi va­si­tə­si­lə tək­cə iq­ti­sa­di tə­rəq­qi­yə de­yil, din­lər və məz­həb­lə­ra­ra­sı mü­na­si­bət­lə­rin in­ki­şa­fı­na da əvəz­siz xid­mət­lər gös­tə­rib".

Mü­ra­ci­ət­də qeyd edi­lir ki, Azər­bay­can özü­nün xa­ri­ci si­ya­sə­tin­də Av­ro­pa və Qərb döv­lət­lə­ri ilə əmək­daş­lı­ğa önəm ver­di­yi ki­mi, İs­lam Əmək­daş­lıq Təş­ki­la­tı­nın, İSEC­KO-nun, mü­səl­man öl­kə­lə­ri­ni təm­sil edən di­gər mö­tə­bər qu­rum­la­rın üz­vü ola­raq İs­lam alə­mi ilə də qar­şı­lıq­lı fay­da­lı mü­na­si­bət­lər qu­rub:

"Siz Şərq və Qər­bin iq­ti­sa­di və mə­də­ni is­ti­qa­mət­lə­ri­ni özün­də bir­ləş­di­rən bir sı­ra qlo­bal əhə­miy­yət­li fo­rum­la­rın, İs­lam öl­kə­lə­ri mə­də­niy­yət na­zir­lə­ri ilə gö­rüş­lə­rin təş­ki­lat­çı­sı, məş­hur Ba­kı pro­se­si­nin mü­əl­li­fi ki­mi si­vi­li­za­si­ya­la­ra­ra­sı di­a­loq­da Azər­bay­ca­nın apa­rı­cı ro­lu­nu təs­bit et­mi­si­niz. Za­ti-ali­lə­ri­ni­zin tə­şəb­bü­sü ilə IV İs­lam Həm­rəy­li­yi Oyun­la­rı­nın 2017-ci il­də Ba­kı şə­hə­rin­də ke­çi­ril­mə­si, 2009-cu il­də Ba­kı və 2018-ci il­də Nax­çı­van şə­hər­lə­ri­nin İs­lam mə­də­niy­yə­ti­nin pay­tax­tı elan olun­ma­sı bir da­ha təs­diq edir ki, Azər­bay­can­da di­ni-mə­də­ni və el­mi po­ten­si­a­lın in­ki­şa­fın­da­kı səy və xid­mət­lə­ri­niz son də­rə­cə yük­sək təq­di­rə la­yiq­dir. Bu gün mü­a­sir dün­ya­da zid­diy­yət­li pro­ses­lər, ay­rı-ay­rı böl­gə­lər­də mil­li-mə­də­ni və si­ya­si qar­şı­dur­ma­lar, is­la­mo­fo­bi­ya, an­ti­se­mi­tizm, kse­no­fo­bi­ya hal­la­rı, et­nik-si­ya­si konfliktlər, ter­ro­rizm, se­pa­rat­çı­lıq, din­dən sui-is­ti­fa­də edə­rək mü­na­qi­şə­lər ya­rat­maq ki­mi bə­şər si­vi­li­za­si­ya­sı­nı təh­did edən ha­di­sə­lər ya­şa­nır. Be­lə və­ziy­yət­də mə­də­niy­yət­lə­ra­ra­sı di­a­lo­qa, döv­lət xa­dim­lə­ri­nin və apa­rı­cı dün­ya din­lə­ri­nin həm­rəy­lik və sülh ça­ğı­rış­la­rı­na cid­di eh­ti­yac var. Za­ti-ali­lə­ri­ni­zin və Bi­rin­ci vit­se-pre­zi­dent Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın dəs­tə­yi ilə hər za­man təb­liğ edi­lən və dün­ya­ya mul­ti­kul­tu­ra­liz­min nü­mu­nə­si ki­mi təq­dim olu­nan Azər­bay­can mo­de­li din­lə­ra­ra­sı di­a­lo­qun və mə­də­ni əla­qə­lə­rin in­ki­şa­fı­na, qar­şı­lıq­lı an­laş­ma və dostluq ki­mi bə­şə­ri də­yər­lə­rin təş­vi­qi­nə və tə­ka­mü­lü­nə öz töh­fə­si­ni ver­mək­də­dir. Bu­nun ba­riz tə­za­hü­rü, za­ma­na et­di­yi­niz ən mü­kəm­məl ça­ğı­rış - bü­tün in­san­la­rı İs­la­mın ma­hiy­yə­tin­də­ki sülh, bə­ra­bər­lik və mə­nə­vi də­yər­lə­ri ilə həm­rəy­li­yə də­vət et­mə­yi­niz­dir! Bu də­və­tin məq­sə­di is­la­mi həm­rəy­li­yi lo­kal çər­çi­və­də de­yil, ümum­bə­şə­ri prob­lem­lər kon­tekstin­də ge­niş mü­za­ki­rə­yə çı­xar­maq­dır. 2017-ci ilin İs­lam Həm­rəy­li­yi ili elan olun­ma­sı fak­tı­nın özü - za­ma­nın tə­ləb­lə­ri­nə ca­vab ve­rən Qlo­bal Ça­ğı­rış­dır və biz he­sab edi­rik ki, Si­zin müd­rik si­ya­sə­ti­niz yük­sək ali­cə­nab­lıq və bö­yük uzaq­gö­rən­lik nü­mu­nə­si­dir".

Mü­ra­ci­ət­də da­ha son­ra bil­di­ri­lib: "Ümid edi­rik ki, "İs­lam Həm­rəy­li­yi İli" elan edi­lən 2017-ci il­də dün­ya­nın bü­tün mü­na­qi­şə zo­na­la­rın­da, o cüm­lə­dən Azər­bay­ca­nın Qa­ra­bağ böl­gə­sin­də bey­nəl­xalq hü­qu­qa söy­kə­nən əda­lət­li sülh bər­qə­rar ola­caq­dır. Əmi­nik ki, Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı Pre­zi­den­ti­nin səy­lə­ri ilə İs­lam mə­də­niy­yə­ti­nin təb­li­ği və təş­vi­qi, mil­li-mə­nə­vi ənə­nə­lə­rin qo­run­ma­sı, İs­lam di­ni­nin mü­tə­rəq­qi ma­hiy­yə­ti­nin dün­ya ic­ti­ma­iy­yə­ti­nə çat­dı­rıl­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də gö­rü­lən mi­sil­siz iş­lər par­laq bir nü­mu­nə ki­mi bü­tün dün­ya­ya işıq sa­la­caq".

"İs­lam Həm­rəy­li­yi - za­ma­nın ça­ğı­rı­şı" Konfran­sı­nın iş­ti­rak­çı­la­rı dün­ya ic­ti­ma­iy­yə­ti­nə də mü­ra­ci­ət et­di...

Pre­zi­dent İl­ham Əli­ye­vin sə­rən­ca­mı­na uy­ğun ola­raq "İs­lam həm­rəy­li­yi ili"nin elan olun­ma­sı ilə bağ­lı Ba­kı­da Ru­si­ya, Tür­ki­yə, İran, Gür­cüs­tan, Öz­bə­kis­tan, Qır­ğı­zıs­tan, Ta­ci­kis­tan, Be­la­rus və Uk­ray­na­nın ta­nın­mış döv­lət, elm və din xa­dim­lə­ri, Azər­bay­can­da­kı di­ni kon­fes­si­ya rəh­bər­lə­ri, hö­ku­mət, ic­ti­ma­iy­yət və par­la­ment üzvlə­ri, dip­lo­ma­tik kor­pus­la­rın nü­ma­yən­də­lə­ri­nin iş­ti­ra­kı ilə "İs­lam Həm­rəy­li­yi - za­ma­nın ça­ğı­rı­şı" möv­zu­sun­da ke­çi­ril­miş bey­nəl­xalq konfran­sın iş­ti­rak­çı­la­rı­nın dün­ya ic­ti­ma­iy­yə­ti­nə mü­ra­ci­ə­ti qə­bul olu­nub.

Mü­ra­ci­ət­də de­yi­lir: "İs­lam Həm­rəy­li­yi - za­ma­nın ça­ğı­rı­şı" bey­nəl­xalq konfran­sı­nın iş­ti­rak­çı­la­rı yek­dil şə­kil­də təs­bit edir­lər ki, si­vi­li­za­si­ya­lar, din­lər və mə­də­niy­yət­lə­ra­ra­sı di­a­loq sa­hə­sin­də Azər­bay­can­da möv­cud olan ənə­nə­lər, mul­ti­kul­tu­ra­lizm ide­ya­la­rı və di­ni-mə­də­ni mü­hi­tin in­ki­şa­fı­na gös­tə­ri­lən döv­lət dəs­tə­yi ol­duq­ca yük­sək təq­di­rə la­yiq­dir. Öl­kə baş­çı­sı İl­ham Əli­yev tə­rə­fin­dən 2017-ci ilin İs­lam Həm­rəy­li­yi ili elan olun­ma­sı fak­tı­nın özü - XXI əsrdə bə­şə­riy­yə­tin mə­nə­vi eh­ti­yac duy­du­ğu və za­ma­nın tə­ləb­lə­ri­nə ca­vab ve­rən Qlo­bal Ça­ğı­rış­dır. Bu də­və­tin məq­sə­di is­la­mi həm­rəy­li­yi lo­kal çər­çi­və­də de­yil, ümum­bə­şə­ri prob­lem­lər kon­tekstin­də ge­niş mü­za­ki­rə­yə çı­xar­maq­dır. Zə­ma­nə­mi­zin na­ra­hat gün­dəm ya­şa­dı­ğı, Şərqlə Qər­bin kəs­kin zid­diy­yət­lər­lə qar­şı­laş­dı­ğı bir dö­nəm­də Azər­bay­can döv­lə­ti bü­tün dün­ya­ya özü­nün sülhpər­vər ru­hu­nu, di­a­loq apar­maq mə­də­niy­yə­ti­ni, İs­lam di­ni­nin mə­nə­vi də­yər­lə­ri­ni və mü­tə­rəq­qi ma­hiy­yə­ti­ni bə­yan edir. Bu qə­rar - müd­rik si­ya­sət nü­mu­nə­si, yük­sək ali­cə­nab­lıq tə­za­hü­rü­dür və biz əmi­nik ki, İs­la­mi həm­rəy­lik ide­ya­sı­nın mü­əl­li­fi olan döv­lət rəh­bə­ri İl­ham Əli­yev bu ça­ğı­rı­şı ilə öz döv­rü­nün si­ya­si mü­tə­fək­ki­ri ad­lan­ma­ğa la­yiq­dir".

Mü­ra­ci­ət­də qeyd edi­lir ki, konfrans iş­ti­rak­çı­la­rı, mü­a­sir dövrdə mul­ti­kul­tu­ra­lizm və İs­lam həm­rəy­li­yi ide­ya­la­rı­nın əhə­miy­yə­ti­ni vur­ğu­la­ya­raq, di­ni ra­di­kal­lıq, məz­həb ay­rı-seç­ki­li­yi, kse­no­fo­bi­ya, an­ti­se­mi­tizm və is­la­mo­fo­bi­ya tə­za­hür­lə­ri­nə qar­şı dün­ya ic­ti­ma­iy­yə­ti­ni, döv­lət, elm və din xa­dim­lə­ri­ni bir­gə əmək­daş­lıq et­mə­yə, be­lə faktla­rın qar­şı­sı­nın alın­ma­sı üçün da­ha fə­al ol­ma­ğa ça­ğı­rır. Kon­fans iş­ti­rak­çı­la­rı din pər­də­si ar­xa­sın­da zo­ra­kı­lıq və van­da­lizm hal­la­rı­nı, ta­ri­xi abi­də­lə­rin məhv edil­mə­si­ni, mü­qəd­dəs ki­tab­la­rın, mə­bəd­lə­rin və di­ni at­ri­but­la­rın təh­qi­ri­ni, di­gər di­ni və ir­qi dö­züm­süz­lük hal­la­rı­nı qə­tiy­yət­lə pis­lə­yir­lər. On­lar ter­ro­riz­mi, onun bü­tün tə­za­hür­lə­ri­ni, in­san­la­ra qar­şı hər han­sı di­gər zo­ra­kı­lıq hal­la­rı­nı, ekstre­miz­mi qə­tiy­yət­lə pis­lə­yir, ter­ror, hər­bi qar­şı­dur­ma­lar, et­nik tə­miz­lə­mə, se­pa­rat­çı­lıq və s. ki­mi əməl­lə­rin qur­ban­la­rı üçün du­a­lar edir, qaç­qın və məc­bu­ri köç­kün­lə­rin, miq­rantla­rın prob­lem­lə­ri­nin həl­lin­də yar­dım­çı ol­ma­ğa və mər­hə­mət gös­tər­mə­yə ça­ğı­rır­lar. Kon­fans iş­ti­rak­çı­la­rı Dün­ya­da möv­cud olan bü­tün mü­na­qi­şə­lə­rin, o cüm­lə­dən Er­mə­nis­tan - Azər­bay­can Dağ­lıq Qa­ra­bağ prob­le­mi­nin sülh yo­lu ilə bey­nəl­xalq hü­quq nor­ma­la­rı çər­çi­və­sin­də əda­lət­li həl­li­nə tə­rəf­dar ol­duq­la­rı­nı bə­yan edib­lər.

Mü­ra­ci­ət­də da­ha son­ra bil­di­ri­lib: "Din­lə­ra­ra­sı mü­na­si­bət­lə­rin in­ki­şa­fı və tə­rəq­qi­si na­mi­nə re­gi­o­nun apa­rı­cı di­ni li­der­lə­ri­nin bir­gə gö­rüş­lə­ri­nin təş­kil olun­ma­sı­nı, özəl­lik­lə böl­gə­də sül­hün bər­qə­rar ol­ma­sın­da əvəz­siz xid­mət­lə­ri olan Moskva və Bü­tün Ru­si­ya Pat­ri­ar­xı Ki­rill Za­ti-mü­qəd­dəs­lə­ri və Ümum­gür­cüs­tan Pat­ri­ar­xı II İli­ya Za­ti-mü­qəd­dəs­lə­ri­nin, elə­cə də di­gər di­ni kon­fes­si­ya rəh­bər­lə­ri­nin sə­mə­rə­li təc­rü­bə­si­ni dəs­tək­lə­yir və gə­lə­cək­də da­vam et­di­ril­mə­si­ni ar­zu edi­rik. Biz- Bey­nəl­xalq Konfrans iş­ti­rak­çı­la­rı Azər­bay­ca­nın döv­lət rəh­bə­ri tə­rə­fin­dən 2017-ci ilin "İs­lam Həm­rəy­li­yi İli" elan edil­mə­si­ni al­qış­la­yır, bu ide­ya­nın dün­ya ic­ti­ma­iy­yə­ti üçün xü­su­si əhə­miy­yət kəsb et­di­yi­ni nə­zə­rə ala­raq, da­ha ge­niş təb­liğ edil­mək məq­sə­di­lə dün­ya­nın bir çox öl­kə­sin­də və bey­nəl­xalq qu­rum­lar­da mü­va­fiq təd­bir­lər ke­çi­ril­mə­si­ni və in­for­ma­si­ya dəs­tə­yi­nin tə­min olun­ma­sı­nı va­cib he­sab edi­rik".