Elə bir zamanda yaşayırıq ki, əlimizin altında istənilən məlumata çatmaq imkanımız var. Amma çoxu bu məlumatları internetdə yerləşdirmək yox, daha çox onlardan istifadəyə üstünlük verir. Bu mənada hazırda dünyada açıq məlumatların yaradılması da bir xidmət sahəsinə çevrilib. Hətta jurnalistika, internet media da bu işdə öz tövhəsini verir və verməlidir. İndi dünyada data jurnalistikası adlı yeni profil formalaşmaqdadır.
Mingəçevirdə yerli QHT olan Valideynlər Assosiasiyasının, Çexiyanın “Transitions” və Polşanın “Linking Media” təşkilatının birgə layihəsi davam edir. Auditoriyanı açıq məlumatlarla tanış etmək və gələcəkdə onlara məlumatları hamının başa düşəcəyi şəkildə təqdim etməyi öyrətmək layihənin başlıca məqsədidir. Keçirilən təlimlər də Avropa Birliyinin maliyyələşdirdiyi və BMT-nin İnkişaf Proqramı tərəfindən həyata keçirilən “Əhalinin həssas qruplarının sosial-iqtisadi hüquqlarının təmin olunmasında vətəndaş cəmiyyətinin rolunun gücləndirilməsi” layihəsi çərçivəsində reallaşdırılır. Mingəçevir Valideynlər Assosiasiyası və layihə rəhbəri, eləcə də "Mingəçevir İşıqları" qəzetinin baş redaktoru Fərman Nəbiyevin fikrincə, bu gün ən sadə məlumat üçün internetə üz tuturuq, onu dəqiqləşdirməyə çalışırıq. "Bu layihə cəmiyyət üçün ona görə faydalıdır ki, insanlar istənilən vaxt zamana qənaət etməklə açıq məlumatlar bazası yarada bilər, yerləşdirilən məlumatdan da yüzlərlə insan faydalanalar. Bu məlumatlar müxtəlif sahələri, maraqları əhatə edir. Çox sadə misalla bunu belə izah etmək olar. Tutaq ki, yay mövsümündə həm əcnəbi, həm də yerli turist Azərbaycanın istirahət güşələri ilə maraqlanır. Təəssüf ki, bu gün ölkəmiz ilə bağlı məlumat bazaları çox cüzidir. Bəzən bir məkanın ünvanını tapmaq belə çətinləşir. Bu zaman təqdim edilmiş data xəritəyə müraciət etmək olar. Bir xəritə üzərində həm istirahət guşələrini, həm otellərin yerini işarələmək mümkündür. Həmin data xəritədə bir nöqtəyə klik etməklə oradan əlavə məlumatları-otel xidmətlərini, həmçinin qiymətlərini də öyrənmək olar. Və yaxud başqa bir misal. Jurnalist məqalə hazırlayarkən bəzən statistik rəqəmlər olur. Bu zaman müxtəlif formada infoqramlar hazırlamaqla həm məlumatı tez çatdırmaq daha sərfəlidir, həm də yazı yorucu olmaz. Data jurnalistikasının inkişaf etdirilməsi xüsusiylə düşmənlə informasiya müharibəsində bizim üçün çox vacibdir." Fərman Nəbiyevin sözlərinə görə, birillik layihədən bütün regionları təmsil etməklə 250-dən çox iştirakçı bəhrələnir. Təkcə jurnalistlər deyil, həm də dövlət qurumlarının, qht-lərin işçiləri açıq məlumatlarla işləməyi öyrənirlər. Layihə rəhbəri onu da bildirir ki, açıq məlumatlara təlabat məsələsini qabardaraq, cəmiyyət qarşısında məsuliyyəti də artırmaq olar. Hər hansı bir dövlət idarəsi də öz internet səhifəsində istənilən məlumatı yerləşdirmək öhdəliyinə də yiyələnər. Çünki açıq cəmiyyətlərdə vəziyyət belədir.
Layihənin polşalı təlimçisi, media üzrə ekspert Lyaksey Lyavonçiksa qeyd edir ki, bəzən insanlar çox məsələlərin həllini dövlətdən gözləyir. Amma cəmiyyət bir çox problemi özü həll etmək iqtidarındadır. Açıq məlumatlarla işləmək üçün sadəcə təşəbbüs, insanların daha konfortlu informasiyaya çatmaq məqsədini anlamaq lazımdır. Ən əsası isə belə məlumat bazalarını hazırlamaq demək olar ki, pulsuz başa gəlir. İnternetdə xüsusi səhifə alətləri, proqramlarla müxtəlif data xəritələr, infoqramlar və başqa variantlı məlumat bazalarını tərtib etmək mümkündür. Amma bu zaman istinad üçün mənbələr, statistik rəqəmlər, göstəricilər də dəqiq olmalıdır."
Qeyd edək ki, təqdim edilən layihənin yekununda "data jurnalistikası" adlı internet səhifəsi də yaradılacaq. Bu, jurnalistlərin təlimatlandırılmasına xidmət edəcək.
Baki-xeber.com
