Azər Həsrət: “İranda bu məsələyə görə cəzanın kəsilməsi, əlbəttə, bir daha onu göstərir ki...”
Bu ilin oktyabrında İranda məcburi hicab taxmaq qadağasının ləğv edildiyi bəyan edilsə də, “hicab taxmaq məsələsi ilə bağlı daha heç bir cəza, cərimə və qanuni tədbir görülməyəcək”- kimi fikirlər səsləndirilsə də, rejim bu bəyanatların əksinə addım atır.
Belə ki, İranın Kiş adasında keçirilən marafonda qızların çadrasız qaçışına görə repressiya başlayıb və yarışın iki təşkilatçısı dekabrın 6-da həbs edilib.
İranın məhkəmə orqanının yaydığı məlumata görə, marafonda təxminən 5 000 nəfər iştirak edib, qadın və kişilər ayrı qruplarda qaçıblar. Yayılan fotolarda bir neçə qadının hicabsız olduğu görünüb.
Məhkəmə açıqlamasında qeyd olunub ki, yarışda “ictimai ədəb qaydaları pozulub” və bu səbəbdən təşkilatçılara qarşı cinayət işi açılıb. Həbs edilənlərdən biri Kiş adasındakı azad ticarət zonasının əməkdaşı, digəri isə marafonu təşkil edən özəl şirkətin nümayəndəsidir.
Çadra ilə marafon yarışı olar? Bu repressiya hansı anlama gəlir?
Siyasi şərhçi Azər Həsrət “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, çadra və marafon, çadra və idman hərəkətləri bir araya sığmır. A.Həsrət vurğuladı ki, bütün dünyada idmançılar daha yüngül və rahat geyimlərdən istifadə edirlər, bu da idmançının daha rahat hərəkət etməsi, görüş trayektoriyasının daha rahat olması ilə bağlıdır. “Təsəvvür edin ki, başınıza çadra bağlamısınız və qaçmalısınız. Əlbəttə ki, bu mümkün olan şey deyil. Məntiq çadra ilə qaçışa, idman hərəkətlərinə yol vermir və sair. Yəni İranda bu məsələyə görə cəzanın kəsilməsi, əlbəttə, bir daha onu göstərir ki, bunlar hələ də orta əsr təfəkküründə ilişib qalıblar. Bunları maarifləndirmək, yeni dünya ilə ayaqlaşacaq bir hala gətirmək lazımdır. Təəssüflər olsun ki, 100 il öncə türklərin əlindən alınmış İran hələ də özünə gələ bilmir. 1925-ci ildə Qacarların hakimiyyəti bitirildi. Yəni Qacarlar türk imperiyası idi. Bundan sonra İran yalnız və yalnız fəlakətə, fanatizmə yuvarlanıb. Baxmayaraq ki, şah rejimi dövründə İranda azacıq da olsa bir dünyəvi düzən vardı. Amma 1979-cu ildə Xomeyninin başçılığı altında gerçəkləşmiş islam inqilabı bu ölkəni 100 il geri atdı. Bu gün də İran dünyanın bütün ölkələri, heç uzağa getməyək, Azərbaycanla və qardaş Türkiyə, eləcə də Orta Asiya ölkələri ilə müqayisədə 100 illər geri qalıb. Görün, bunların dərdi nədir - çadra. Dünya kosmosa uçur, bu gün kosmosa turist səfərləri təşkil etməklə məşğuldur, başqa planetlər kəşf edib insanların ora yerləşdirilməsi haqda danışırıq, amma İranda bunların dərdi nə imiş? Marafon yarışında qızlar niyə başlarına çadra örtməyibmiş? Yəni bu, geri qalmışlığın daha bir təzahürüdür. Ona görə də, hesab edirəm edirəm ki, İranı dünyəviləşdirmək yeganə çıxış yoludur”. A.Həsrətin fikrincə, o dövlət dünyəviləşməsə, fars-molla rejimi çıxıb getməsə o ölkənin 90 milyonluq əhalisinə nicat yoxdur. O hesab edir ki, bu olmayacağı təqdirdə Güney Azərbaycan türkləri, bütövlükdə İran türkləri öz başlarına çarə qılmalıdırlar. “Onlar növbəti müstəqillik yoluna çıxmalıdırlar. Güney Azərbaycan cumhuriyyəti qurulmalıdır və o cumhuriyyət müstəqil şəkildə öz qərarlarını verməli, o cümlədən də bu cür geriqafalılıqdan uzaqlaşmalıdır”-deyə A.Həsrət qeyd etdi.
Leyla QARAXANLI
