“Azərbaycanda kifayət qədər işaxtaran və boş iş yerləri var. Lakin mövcud vakansiyalar dolmur və insanlar işsiz qalır". Bunu Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) Direktorlar Şurasının sədri Məleykə Abbaszadə deyib.
Sədrin sözlərinə görə, bu gün ölkədə fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisələrinin məzunlarının az qismi əmək bazarında olan tələbləri ödəyə bilir: "Bu da, təəssüf ki, diplomlu işsizlərin və ya ixtisası üzrə çalışmayan kütlənin formalaşmasına gətirib çıxarır. Əsas səbəblərdən biri kimi ali məktəblərin təhsil proqramlarının nəzəri biliklər əsaslı olması və tələbələrini lazımi peşə bacarıqları ilə silahlandırmaması, proqramlar hazırlanarkən beynəlxalq və yerli kvalifikasiyaların tələblərinin nəzərə alınmaması olduğunu söyləyə bilərik".
M.Abbaszadənin məlum açıqlamasından belə aydın olur ki, bu gün ali təhsil müəssisələrində tələbələrə yetərincə təcrübə və bilik verilmir.
Ekspertlər bildirir ki, ali təhsil müəssisələrində ancaq nəzəri biliklər öyrədilir və təcrübə bilikləri yalnız son kursda 2-3 aylıq bir vaxtda təşkil edilir. Bu isə tələbənin ümumi ixtisaslı kadr kimi formalaşması üçün yetərli deyil.
Elşən Qafarov: “Doğrudan da Azərbaycanda ali təhsil müəssisələri əmək bazarının tələblərinə uyğun kadr hazırlaya bilmir”
Məlum mövzu ilə bağlı fikir bildirən təhsil eksperti Elşən Qafarov qeyd etdi ki, M.Abbaszadənin bu fikrinə qatılır: “Doğrudan da Azərbaycanda ali təhsil müəssisələri əmək bazarının tələblərinə uyğun olaraq kadr hazırlaya bilmir. Əslində, əmək bazarının özü də tam şəkildə öyrənilməyib. Bunun da obyektiv və subyektiv səbəbləri var. Kadr hazırlığı üçün ilk növbədə əmək bazarı öyrənilməlidir. Əmək bazarının öyrənilmə mexanizmi ilə bağlı mütəxəssislər öz fikrini bildirib. Digər tərəfdən isə əmək bazarının tələbinə uyğun kadrın hazırlanmasında problem var. Belə ki, ali təhsil müəssisələri hələ də 1960-1970-ci illərdə olduğu kimi nəzəri bilikləri tədris edir. Bu da bugünün tələblərinə uyğun deyil. Ali təhsil proqramları ilə əmək bazarının tələbləri arasında fərq var. Belə ki, ali təhsil müəssisələrində tələbələrə fərqli mövzular tədris edilir, ancaq işə qəbul zamanı tam fərqli mövzulardan suallar salınır. Ümumiyyətlə, ali təhsildə islahatlar aparmaq lazımdır”.
Aytəkin Kamranqızı: “Ali təhsil pilləsində əmək bazarı ilə uzlaşmamaq məsələsində müəyyən problemlər var”
Sosioloq Aytəkin Kamranqızı bildirdi ki, ali təhsil pilləsində əmək bazarı ilə uzlaşmamaq məsələsində müəyyən problemlər var: “Xüsusilə də, bizim ali təhsil müəssisələrinin kadrların, məzunların sonrakı fəaliyyətinin izlənməsi ilə bağlı problemlər mövcuddur. Bir neçə ali təhsil müəssisəsi istisna olmaqla, böyük əksəriyyətdə bu sahədə ciddi boşluqlar var. Hesab edirəm ki, ali təhsil müəssisələri əmək bazarındakı trendləri tutmalıdırlar. Xüsusilə, kadr hazırlığı prosesində buna önəm verilməlidir. Bütövlükdə Azərbaycanda əmək bazarının gələcəyi ilə bağlı proqnozlar çox çətindir və inkişaf o qədər sürətlidir ki, bu trendləri bəzən tutmaq olmur. Amma, hər halda bu sahədə ali təhsil müəssisələri öz fəaliyyətlərini qurmalıdırlar. Onu da əlavə edim ki, ali təhsil müəssisələrində çalışan pedoqoji heyyətin üzərində də böyük məsuliyyət var. Çünki, 5 il bundan əvvəlki tədris proqramları ilə bu ilkini aparmaq mümkün deyil. Dünya çox sürətlə inkişaf edir və bu baxımdan da müəllimlərin özlərinə də peşəkarlıq baxımından yanaşması, öz üzərlərində daim işləməsi çox vacibdir. Müşahidələr göstərir ki, dünyada əmək bazarında tələblər o qədər sürətli gedir ki, əvvəllər insanlar bir universitetdən məzun olub diplom alarkən, indiki yanaşmada isə bir insan ən azından mütəmadi olaraq təhsil almalı və öz üzərində işləməlidir. Bu baxımdan həm məzunların, həm universitetlərin, həm də universitet müəllimlərinin üzrəinə çox böyük yük düşür. Təhsil Nazirliyi bu məsələni xüsusi diqqətdə saxlamalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
