Hər il olduğu kimi, bu il də ali məktəblərə keçirilən qəbul imtahanlarının nəticələrindən narazılıqlar var. Builki imtahanın ilk mərhələsində əldə edilən nəticələr bir çox abituriyenti narazı salıb. İddia edilir ki, Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) təşkil etdiyi imtahanlarda test sualları əvvəlki illərlə müqayisədə çətin olub, bu səbəbdən əksər abituriyenlər arzuladıqları nəticəni əldə edə bilməyib. Nəticələrin aşağı olması ilə əlaqədar keçid ballarının azaldılması və müəyyən güzəştlərin edilməsi təklif olunur.
Narazılığa nə kimi əsas ola bilər? Abituriyentlərin iddiaları nə dərəcədə doğrudur? Onlara nə kimi güzəştlər edilə bilər, yaxud edilməlidir? Suallar doğrudanmı qəsdən çətinləşdirilib?
“...Təqdim olunan suallarda asan, orta və çətin prinsipinə riayət olunub”
Tanınmış təhsil eksperti Elçin Əfəndi bizimlə söhbətində bildirdi ki, DİM tərəfindən qəbul imtahanların birinci şans mərhələsi başa çatıb. Ekspertin sözlərinə görə, may ayının 21-i və 22-də, eyni zamanda iyun ayının 4-5-də II, III, həmçinin I və IV ixtisas qrupları üzrə imtahanlar keçirilib. “Yalnız qarşıda ikinci şans imtahanı, yəni yay qəbul imtahanları gözlənilir. Bu imtahanlar isə iyul ayının 6 və 7-də, həmçinin də iyul ayının 20-də və 21-də müvafiq olaraq II-III, sonra isə I və IV qruplara keçiriləcək. Qeyd edim ki, bura qədər keçirilmiş imtahanlarda abituriyentlərə ötən illərdə olduğu kimi təqdim olunan suallarda asan, orta və çətin prinsipinə riayət olunub. Bundan əlavə, müvafiq olaraq ümumi imtahanlarda iştirak edənlər arasında yüksək nəticə göstərən abituriyentlərin sayında ötən illərə nisbətən bir qədər artım da var. Bizim bəzi şəxslər tərəfindən maksimal nəticə əldə olunmayıb deyə “nəticələr aşağıdır” düşüncəsi formalaşıb. Amma qeyd edim ki, bu yanlış düşüncədir. Çünki ümimi abituriyentlərin bilik səviyyəsinin göstəricisi hər hansı bir nəfərin yüksək nəticə əldə etməsindən asılı deyil. Yəni bir nəfər 700 bal toplayıbsa “təhsilin keyfiyyəti yaxşıdır”, yaxud “imtahanların nəticələri yaxşıdır”, “yüksək bal toplayan yoxdursa nəticə yoxdur” demək düzgün deyil. Nəzərinizə çatdırım ki, təkcə elə I qruplarda yaz qəbul imtahanlarda 10 nəfər 400 bal-maksimum blok nəticəsini əldə edib. Ümumilikdə isə götürdükdə, nəticələrin aşağı olması fikri tam olaraq reallığı əks etdirmir. I-VI ixtisas qruplarında yüksək bal toplayan abituriyentlərin sayı çoxdur. Yalnız II-III ixtisas qrupunda hardasa müəyyən qədər asanlıq ola bilər. Müvafiq olaraq III ixtisa qrupunda plan yerlərinin artımı ümumi iştirak edənlərin sayında rəqabətin az olmasına imkan yaradacaq. II ixtisas qrupunda plan yerlərinin az olmasına baxmayaraq bura onsuz da sənəd verənlərin sayı azalma var”.
Hansısa güzəştlərin olunması, keçid ballarının aşağı salınması məsələsinə gəlincə, o, vurğuladı ki, burda DİM-lik bir iş yoxdur, DİM onsuz da hər bir qrup üzrə 150 ballıq əsaslar formalaşdırır. “Eyni zamanda müsabiqəyə buraxılış balı bütün qruplar üzrə 200 baldır. Biz əgər gələcəkdə peşəkar, ixtisaslı kadrlar görmək istəyiriksə ən azı 150-200 bal topla bilməyən abituriyentin gələcəkdə necə ixtisaslı kadr olaraq formalaşcağını bizim təhsil sistemində düşünəndə reallığın əks olunmadığının fərqinə varırıq. Yaxşı, DİM balları 100 bal həddinə qədər endirsin, bizə lazımdırmı 100 bal toplayan abituriyent hansısa müvafiq ali təhsil müəssisəsində təhsil alsın? Bir abituriyent əgər 700 balın 100 balını toplaya bilmirsə, onun gələcəkdə necə ixtisaslı kadr olması bizdə sual doğurmalıdır. Yəni ona görə də düşünmürəm ki, DİM burada balların aşağı salınması ilə bağlı hansısa müvafiq qərar qəbul etsin. Qaldı ixtisaslar üzrə formalaşan keçid ballarının aşağı, yaxud yuxarı olmasına, bu da birbaşa abituriyentlərin əldə etdikləri baldan, həmçinin də onların müvafiq ixtisaslar üzrə müsabiqədə iştiraklarından asılıdır”- deyə E.Əfəndi vurğuladı.
ƏLİ TURABOV
